|
|
- voltaire'in bir eseri. candide fransızca'da, türkçe'ye saf (aptal anlamında) olarak çevrilebilecek bir kelimedir. (bkz: safoğlan) voltaire, klasik bir yazar olarak, daha çok bir romantik olan leibniz'e ayar olsun diye, çok saf olan bu candide karakterini yaratmıştır. tartışmalar kızışınca da bu karakteri bir olay örgüsüne sokup kitap olarak yayınlatmıştır. kitapta candide'in başına gelmeyen kalmaz, derisi yüzülür, kazanlarda kaynatılır, ve voltaire bu kötü olayları hep bir şekilde candide'in saflığına bağlar. sevmediğim bazı şeyler olmasına rağmen, kitabın sonunda bir söz vardır, o güzeldir işte. "bahçemize bakmak gerek" diye biter kitap.
- (bkz: candidate)
- fransızca'dan türkçeye saf, toy, deneyimsiz olarak çevrilebilecek kelime.
- voltaire tarafından 17. yy.'ın eleştirisini yapmak amacıyla çok sade ve kısa cümlelerle yazılan eserdir. aslında "voltaire" sadece bir mahlastır. yazarımızın asıl adı "françois marie arouet"tir. betimlemeler neredeyse hiç yok denecek kadar az, karakterler adeta uydurma- şaka gibi kişiler-, kurgu bazı yerlerde bozuktur. eser basit gibi görünür ama tüm esere bir "ironi" hakimdir aslında. bu roman 'iyimserlik' ve 'kötülük' kavramlarının altını çizmek için yazılmıştır. "kötülük" voltaire'nin en önemli konularından biridir. ona göre en kötüsü veba gibi doğadan gelen ve önleyemediklerimizdir. bir de insanın sorumlu olduğu kötülükler vardır: savaş, kölelik, ırkçılık... tüm felsefi öykülerinde de olduğu gibi bu eserde bir 'iyimserlik ve kötümserlik' çatışması vardır.
candide 'iyimserlik'i sembolize eder. saf bir erkektir. başlangıçta dış dünyayla iletişimi olmayan kapalı bir kutuda büyümüştür. şatodan kovulmasıyla serüveni başlar... burada aslolan hayatın acımasızlıklarıdır... işte şimdi iyiliği temsil eden candide'ye kötülük yolları açılır.
günümüzde de bazı yazarlar bu özelliği yazılarında kullanmaktadır: "voltaire'nin candidesi miyim, saf oğlan mıyım ben?" biçiminde.
romanın son sayfasında yaşama dair bir uyarı vardır:
"muhakeme yürütmeden çalışalım;bu da hayatı tahammül edilir bir şekle sokan tek çaredir."
- latince de beyaz anlamına gelir, fransızcada kullanımı saf,temiz, naif şeklindedir. voltaire in toplumu, sistemi, dogmaları ve bilhassa optimizmi ciddi anlamda eleştirdiği, sonucunda ileri düzeyde idealizmin insanlrı getrdiği yerleri gosteren ve herşey kararında olmalı dersini çıkardıımız mükemmel eseri. hikayenin "candide" isimli naif kahramanının başına gelenleri ve sonunda geçirdiği entellektüel evrimi anlatır. bolca ironi kullanılmıştır. hem masal, hem filozofik hikaye hem de roman özelliklerini taşır.
- voltaire amcamın leibnize olabilecek en mükemmel şekilde giydirdiği kitaptır.
voltaire leibniz'in "olabilecek en iyi dünyada yaşıyoruz" tezini ilk duyduğunda "peki ben şimdi leibniz'e şöyle sert bir yumruk atsam, o da atılabilecek yumrukların en harikası mı olur?" demiş ve bu kitabı yazmış
|
