bulmaca kültürü  

italyanın, sadece torino ve rimini kentlerinden oluştuğunu sanan;
bir kimyager kadar periyodik cetveldeki element simgelerini ezbere bilen fakat ömründe o elementin ne işe yaradığını bilmeyen ve bilemyecek olan;
eski dilde otu, boku bilmeyi hüner sanan;

kişilerin edinmiş olduğu kültür.

"italyanın esasen 89 şehir, 1150 kent, 650 köyden oluştuğunu söyleyenlerin, bir kimyager kadar periyodik cetvel bilmekle kalmayıp bunların hangi göte fitil olacağını dahi bilenlerin ve eski dili kalkmasından korktuğu için dillemekten korkanların kültürü olmalıdır." şeklinde yaklaşmak mıdır bu kültür?

değildir.

eğer kültür bilmek, az bilineni bilmek, bilemeyenin bilmediğini bilmek ise bulmaca da bu kulvarda sağdan yaklaşan arap atı kadar iddialıdır. belli bulmacalara göre italyanın başkentini bilmek, hangi elementin hangi dalda kullanıldığını bilmek bir ansiklopedik bilgi ise bulmaca da o kadar bir "genel kültür" dür. beyin jimnastiğinde kullanılan bir tür ökse otudur hatta.

bir derste hocanın "ikame" ne demektir diye sorduğunda "yerine koymak" diyebilmişliğimle hocanın "bravo" demesine nail olduğumda bende olduğuna inandığım şey. hiç kullanılmadığı halde bilinen, sorunun ne olduğunu anlaşılmadan, eşanlamlısı sorulanın anlamının bilinmeden cevabının bilindiği bir durumdur, labada nedir bilmezken efelek diyebilmek, yeleken diye bir kelimenin varlığını bilmek gibidir gene ki bazı bilgiler sadece bulmacalar için var gibidir, hayatta sadece bulmaca çözenlerin anlaşabildiği bir dil vardır. hırs yapıp araştırdığınızda bile cevabına istenen şekilde ulaşamazsınız, duruma göre de değişebilirler, yer adlarının yazımı gibi. küçükken isviçrede bir akarsu ** için harita açıp bakmışlığım vardır.

kelime dağarcığının gelişmesiyle oluşan kültürdür; iyidir, hoştur, güzeldir. illa ki bir gün bir yerde, o saçma bulunan bulmaca sorularının cevapları işe yarayacaktır. gereksiz de olsa * * iki üç kelime fazladan bilmenin kimseye zararı yoktur.

kelime haznesini arttırmaktan çok beyindeki mitokondri sayısının artmasını sağlayan kültür. ayrıca unutmamak gerekir ki bulmaca denilen olay çengel bulmacadan kare bulmacadan ibaret değildir.