bitmeyen kavga  

"ansızın halk oldunuz
"on yılda onbeş milyon"
kırıla kırıla bitmeyen kavgalarda
ansızın halk oldunuz
düştü kasketiniz öne
gayrı bakıverseniz hangi yöne
"demir ağlarla örülmüş bir vatan"
düdüklü polisler trenciler
kültür yuvaları halkevleri balolar"

(bkz: metin önal mengüşoğlu)

(bkz: cila, kül ve kefen)

en ciddi hasarı veren bitmeyen kavga; insanın kendi zihninde olup bitenidir.
bir bulamaç, bir çorba, neyin berrak neyin üstü örtülü olduğu belirsizleşmiş bir zihinde, bir türlü bitmek bilmeyen sorulara cevap aramak bir tarafa ellerin bile içtenliğine dair bitmeyen sonsuz şüpheyle yitip gitmek. ammavelakin her değneğin iki ucu vardır ilkesi gereği çoğu zaman haklı bile çıkmak, içtenliğimizi içten pazarlığını örselemek için kullanmıyormuyuz artık bu günlerde, ama gelgelelim ademoğlunun en derinlerinde yatanı bile algılamasına ya da sezgilemesine rağmen hiç bir şeyi tam manasıyla idrak etmesine izin vermeyen o zihnindeki bitmeyen kavga yok mu? hiç bir şeyi unutmayan o zihinde, günün birinde bir anda çarpılmışa dönen uyanışlar yok mu? mesela yedi sene öncesinden bir an'ı, evet yanlış okumadınız bir an'ı anımsayıp o anki zavallılığını hissetmek, karşındakiler tarafından nasıl algılandığını farketmek, üstelik aradan geçen yedi sene boyunca hiç bir zaman o ihtimali bile düşünememeişken.... böyle böyle çürüyen bir zihin üstelik yaralandıkça köpüren bir ateşle, her gün, her dakika, her an saldıracak, ısıracak, iğneleyecek birilerini arayan cellata dönüşüverir , döner gelir kendi kendini giyotinler

bitmeyen kavgalara kaptırmasaydık gönlümüzü
belki beraber verirdik son nefesimizi

nobel ödüllü komünist yazar john steinbeck'in eserleri arasında gazap üzümleriile beraber ilk sırayı paylaşan romandır.
kitabın baş karakteri jim nolan, komünist partiye yeni üye olmuş genç bir devrimcidir. parti tarafından, yoldaşı mac ile beraber elma bahçelerinde kötü koşullar altında çalışan işçileri örgütlemeye gönderilir.