|
|
- ukteci: dünya koca bir yalandı gördüm
birinci mahmut tahta çıktığı zamanda, amcası üçüncü ahmet zamanında başlayan patrona halil ayaklanması sürmekte idi. patrona halil ve yandaşları üçüncü ahmeti tahttan indirip yerine yeğeni olan, ikinci mustafanın oğlu birinci mahmutu çıkardılar.
birinci mahmut osmanlı devletinin 24. padişahıdır. 1730-1754 yılları arasında yani 24 yıl osmanlı devleti'nin başındadır. ayrıca gerileme döneminin 3. padişahıdır.
saltanatının ilk yıllarında patrona halil ve yandaşlarının dediklerini ve isteklerini yapmak zorunda kaldı. fakat patrona halil'in istekleri gittikçe artmaya başlamıştı. üçüncü ahmet zamanında idam ettirdiği 37 devlet adamının yerine kendi istediği devlet adamlarının atanmasını sağladı, kendisinin yeniçeri ağası yapılmasını istedi. daha sonra da birinci mahmuttan rusya'ya savaş açmasını istedi. sonunda birinci mahmut tören yapılacağı bahanesiyle patrona halil'i saraya çağırıp öldürttü. ardından çıkan isyanları da bastırdıktan sonra patrona halil ayaklanması sonunda bastırılmış oldu.
iran ile savaşlar devam etti. aralarında ahmet paşa antlaşması imzalandı. doğuda osmanlının iran ile savaşmasını fırsat bilen rusya ve avusturya da iki cepheden harekete geçti. ruslar azak kalesini ele geçirdi, avusturyalılar ise bosna, sırbistan ve eflak'a girdi.
osmanlı devleti iki devleti de mağlup etti. rusya ve avusturya barış istemek zorunda kaldılar ve böylece rusya ve avusturyaya karşı son başarılı antlaşma olan belgrad antlaşması imzalandı.
osmanlı devleti atlas okyanusu ticareti karşısında gerileyen akdeniz ticaretini canlı tutmak amacıyla kanuni sultan süleyman devrinde 1536 yılında müttefiki fransa'ya ticaret ve gümrük kolaylıkları sağlamıştı. tek taraflı olarak verilen bu ayrıcalıklar süresi bittiğinde uzatılmak suretiyle sürdürülüyordu. rusya ve avusturya ile imzalanan belgrad anlaşmalarında arabuluculuk ve kolaylaştırıcı rol üstlenen fransa'ya bu kapitülasyonlar 1740 yılında imzalanan bir anlaşmayla sürekli olarak verildi.
19. yüzyıldan itibaren birçok ülkeye teşmil edilen ve osmanlı devleti'nin ekonomisine zarar vermeye başlayan kapitülasyonlar 24 temmuz 1923 tarihinde lozan anlaşması ile kaldırıldı.
avrupa devletleriyle antlaşmalar imzaladıktan sonra birinci mahmut tekrar iran'a yöneldi. çünkü daha önceki antlaşmadan iki devlet de memnun değildi. nadir şah osmanlı ile baş edemeyeceğini anlayınca osmanlı devleti ile dördüncü murad zamanında imzalanan kasr-ı şirin antlaşması maddeleri üzerinden gidilerek anlaşma sağlanır.
amcası üçüncü ahmet zamanında yaşanan lale devrinden sonra yaşanan ayaklanmalar ve savaşlar ıslahatları yavaşlatmıştı. bunun üzerine birinci mahmut kütüphaneler açar. kara mühendishanesini açar.
zor bir dönemde padişah olmasına rağmen ülke içinde ve dışında huzuru sağlayan, osmanlı devleti'nin gerileme sürecini bir süreliğine de olsa yavaşlatmayı başaran ı. mahmut, 13 aralık 1754'te hastalığına rağmen çıktığı cuma namazından dönerken, demirkapı'da at sırtında vefat etti. yeni cami turhan valde sultan türbesi'nde babası sultan ıı. mustafa'nın yanına gömüldü.(zaphod, 09.10.2009 11:03 ~ 11:11)
- birinci mahmut döneminde istanbulda öyle bir yangın çıktı ki, istanbulun yarısı yandı bitti kül oldu. hatta yanılmıyorsam bir de büyük deprem olmuştu. 8 şiddetinde falan.
- (bkz: hz mahmut)
|
