|
|
- farkında olduğumuz yaşantıların bulunduğu yerdir.
(bkz: bilinçaltı)
(bkz: bilinçdışı)
- insanda farkındalığın, duygunun, algının, bilginin vb. merkezi olarak kabul edilen yeti.
- kişinin kendisinden ve çevresinden haberdar olma hissi
- " o, hiç bir zaman, dokunulan, koklanan,tadı olan veya hareket eden birşey olarak görülmedi. sadece, tıpkı eski ruh kavramı gibi, isbat edilemeyen bir faraziyedir" der john b. watson
- ekşi sözlükte bilinç hakkında güzel bir tartışma dönmüş. kısaca alıntılamak gerekirse:
immanuel tolstoyevski, kırmızı görme hissi (qualia) ve diğer bilinçler sorunu gibi meselerin dualizm-materyalizm ikiliğinde dualistler lehine bir avantaj sağlamadığını, bu noktaların "kendiğinden oluşum" (emergence) gibi bir kavramla açıklanabileceğini söylemiş: (bkz: http://sozluk.sourtimes.org/...)
fotosipsak buna karşın "emergence" dediğimiz nanenin (eğer materyalist yaklaşım doğruysa) sadece sistemi inceleyenin gözünde olduğunu, indirgemeciliğin (eğer materyalist yaklaşım doğrusa) her zaman geçerli olacağını, bu bakımdam kırmızı görme hissi problemine net bir açıklama getiremediğimiz sürece dualizmin hayaletinin peşimizde olacağını söylemiş: (bkz: http://sozluk.sourtimes.org/...)
bunun üzerine immanuel tolstoyevski, konumunu düzeltmiş ve farklı seviye açıklamalar arasında esasen bilgi kaybı/kazancı olmayacağını, indirgemeciliğin her durumda geçerli olabileceğini yine de qualia gibi soruların doğası gereği bilinç konusunda materyalizm karşıtı bir dayanak sağlayamayacağını savunmuş. gödel'in eksiklik teoremine de referans verdiği bu girideki argümanları çok iyi anladığımı söylemeyeceğim, o yüzden kısa keseyim: (bkz: http://sozluk.sourtimes.org/...)
ardından riemann gelmiş ve benim burada yaptığımdan çok daha kapsamlı bir özet geçip bilinç konusun tartışanların çoğu zaman iyi açıklamadan kullandıkları kavramları da açıklayarak güzel bir açılım getirmiş: (bkz: http://sozluk.sourtimes.org/...)
fotosipsak uzun bir aradan sonra tekrar kendini gösterip kendince tasarladığı bir düşünce deneyini ortaya atıp milletin tepkisini beklemeye başlamış: (bkz: http://sozluk.sourtimes.org/...)
- en az özgür irade kadar sakat bir kavram. önce kimsenin kendisi dışında doğrudan gözleyemediği qualia, fenomen, bilinç gibi kavramlar uyduruyoruz, sonra da bunları bilime kaktırmaya çalışıyoruz. peşinden biri çıkıp "pekiyi termostatın bilinci var mı?" veya "termostatın ısıyla ilgili qualia'ları var mıdır?" gibi zirzop sorular sorunca da derin derin ahkâm kesmeye başlıyoruz.
değil dennett, allahı gelse beni termostatın hisleri, özgür iradesi ya da iç sıkıntısı olup olmadığına ikna edebilir mi? penrose'un bilinç konusunda dediklerinin tam tersini söylemem beni hangi bilimsel temelde haksız yapar? kusura bakmasınlar ama, başka varlıkların qualia'ları hakkında atıp tutan hiçbir filozofun ya da bilim adamının gözümde bir düalistten daha fazla değeri yok. yine de hepsini tek tek tebrik ederim: iyi ekmek yediler bu işten yıllarca. afiyet olsun.
- (bkz: filozof zombisi)
(bkz: çin odası deneyi)
(bkz: çin ulusu deneyi)
|
