"bilgi değişkendir. bilgi deformasyona uğratalabilir. dezenformasyon ve manüplasyon. hız ve mesafe."
bu birbiri ardına gelen ardışık düşünceler grubu daireseldir. bilim ve insan karşıtlığı -çarpışması- birinin diğeri olma mücadelesidir. yöneten ve yön verilendirler.
bilgi bir yanıyla bilimseldir bir yanıyla oluştur. çoğu zaman her ikisidir. örneğin istanbul' un 1453 yılında fethedilmesi bir bilgidir. tarih bilimi sayesinde bu konu hakkında veriler toplanmış ve bu veriler işlenmiştir ama aynı zamanda bu bir oluştur. bilgi erişimle doğru orantılıdır. yani çin' deki birinin bu olaydan haberdar olması. kesin sonuçlar ortaya çıkana kadar bu bilgi doğru değildir. diyelim ki bir çinli savaşı ve fethi gördü. çin' de olayları anlattı. bu kişiye inanmak için iki neden olabilir ya daha önceki haberleri de doğru olan güvenilir biri ya da sağlam kanıtları var. burada bir parantez açıp algılarımızın bizleri yanıltabileceğini hatırlayalım.
duyularımızla algıladığımız veriler haricindeki hiçbirşey güvenilir değildir. olaylar değiştirelebilir, çarpıtılabilinir. bu yönüyle bilgilerimiz yereldir. mesafe artıkça bilginin güvenirliği sorgulanır. güvenilir olabilmesi için ya oluşun belgelenmesi-ki manüplasyona müsait olabilir- ya da bilimsel olması gerekir. böyle olsa dahi oluşların nedenleri veya sonuçları çarpıtalabilir. dezenformasyon. bu durum karşısında otokontrol devreye girer. birden fazla kaynaktan doğrulatmak gerekir. kaynakların güvenilir olması yani daha önceki güvenilir bilgilerinin olması gerekir. son yüzyılda insanoğlu bu görevi medyaya bıraktı. fakat burda da bir sakınca söz konusu. ticari değeri olan bir kuruluş bilgiyi kendi çıkarları doğrultusunda manüple edebilir.
ilkel ya da modern, erişim kolaylığı-zorluğu- bilginin doğruluğu hakkındaki endişeleri gidermeye yetmiyor. elimizin altında -internet- milyonlarca bilgi olmasına rağmen bunlar şüpheye açıktırlar.
yüzyılımızın hastalıklarından biri de önceden bilme. hayatın her alanını yöneten bilgilerin kaynakları bu kadar değişkenken bunları önceden bilmeye şartlanmış bir hayat var. en basitinden hava durumu, trafik raporu, politika, ekonomi hatta astroloji gibi. herşey önceden bilmeye programlanmış. kapı çaldığında "acaba kim?" sorusu aklımıza geliyor. önümüzdeki gün, ay, yıl ne olacak? bunu bilemediğinde rahatsız olan bir topluluk. fakat yapılanların çoğu tahmin. gerçek hiçbir zaman önceden bilinemez. yoksa bir zaman makinası gibi gelecek değiştirelebilirdi. gelecek geçmişten yönlendirilemez. gelecek sadece geldiğinde olur. şu andan geçmişe bakılabilir. yapmaya çalıştığımız tıpkı arkamız dönük geri geri yürürken geçmişe bakmaktan ibaret. bugünkü bilgilerle geleceği dönük tahmin yapmak geleceği manüple etmektir.
virilio' nun dediğine benzer bir yönüyle; "uçağı icat ettiğiniz zaman, uçak kazasını da icat etmiş olursunuz". benzer biçimde
baudrillard' ın dediği gibi "eğer bir tehlikeden söz ediyorsanız o zaten ordadır".
