belki ilginizi çeker
  1. · birinci nesil yazar
  2. · türk hamamında göbektaşı zirvesinin en leri
  3. · yaran hoca öğrenci diyalogları
  4. · sağ anahtarı
  5. · allah ın adını verdim bi sus
  6. · itü kimya mühendisliği beslenme kolu
  7. · ilteriş kaan
gündem
  1. · 100 opera
  2. · darbeci baro taksim e hoş geldin
  3. · umutların yitirildiği anda hayata giren sevgili
  4. · 2012
  5. · thierry henry
  6. · bakire kız ile evlenmenin verdiği huzur
  7. · her şey iyi giderken ayrılalım diyen sevgili
  8. · ramazanda yemekli fantastik başlık açmak
  9. · vizelerin bitmesine üzülen öğrenci tipi

bilge tonyukuk  

  1. gamsız, dertsiz, tasasız, lay lay... nasıl beceriyor bilmiyorum. devamlı güler, yani güleryüzlü
    (mavio, 02.09.2004 13:58)
  2. kalbi temiz, kişiliği düzgün, yüzü aydınlık adam. bütün mal varlığını nakite çevir, kendisine emanet et, birkaç yıl yurtdışını gez gel, nasıl olsa enflasyon da düştü, sonra geri alırsın. o derece yani
    (mavio, 05.09.2004 04:21)
  3. yazın ameliyat geçirip kıçından kist** aldırdığından bu aralar her türlü saldırıya açık, vurup vurup kaçılabilecek arkadaşım.
    (radula, 08.10.2004 23:29)
  4. birinci taş (batı cephesi)

    ben bilge tonyukuk'um. çin ülkesinde doğdum. türk milleti çin'de tutsak idi. türk milleti hanını bulmayınca çin'den ayrıldı, han sahibi oldu. hanını bırakıp yine çin'e tutsak düştü. tanrı şöyle demiş: han verdim, hanını bırakıp tutsak düştün. tutsak düştüğün için tanrı öldürdü. türk milleti öldü, bitti, yok oldu. türk sır milletinin yerinde boy kalmadı.

    ormanda, dışarıda kalmış olanlar toplanıp yedi yüz er oldular. iki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. yedi yüz kişiyi idare edenlerin büyüğü şad idi; danışman ol dedi, danışmanı ben oldum, bilge tonyukuk. (şadı) kağan mı yapayım diye düşündüm. arık boğa ile semiz boğa arkada oldukça; semiz boğa mı, arık boğa mı bilinmezmiş diye düşündüm. bunun üzerine, tanrı akıl verdiği için onu ben kağan yaptım.

    ilteriş kağan olunca, bilge tonyukuk boyla baga tarkan ile ilteriş, güneyde çinli'yi, doğuda kıtay'ı, kuzeyde oğuz'u pek çok öldürdüler. danışmanı, yardımcısı ben idim.

    çogay'ın kuzeyi ile kara kum'da oturuyorduk.

    birinci taş (güney cephesi)

    geyik yiyerek, tavşan yiyerek oturuyorduk. milletin karnı tok idi. düşmanımız çevremizde ocak gibi idi, biz ateş idik.

    böyle otururken oğuz'dan casus geldi. casusun sözü şöyle idi: dokuz oğuz boyu üzerine kağan oturmuş; çin'e kunı sengün'ü göndermiş; kıtay'a tongra esim'i göndermiş. şu haberi göndermiş: azıcık türk (köktürk) boyu var; fakat kağanı yiğit, danışmanı bilgili. bu iki kişi var oldukça seni, çinliyi öldürecek, diyorum; doğuda kıtay'ı öldürecek, diyorum; beni, oğuz'u mutlaka öldürecek diyorum. çinli, sen güney yönünden saldır; kıtay, sen doğu yönünden saldır; ben de kuzey yönünden saldırayım; türk sır boyunun yerinde hiç kimse kalmasın; mümkünse hepsini yok edelim, diyorum.

    bu haberi işitince gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. bunun üzerine kağanıma arza çıktım. şunu arz ettim: çinli, oğuz, kıtay... bu üçü birleşirse biz kalırız. dıştan sarılmış gibiyiz. yufka iken delmek kolay imiş, ince iken koparmak kolay. yufka kalın olsa delmek zor imiş, ince yoğun olsa koparmak zor. doğuda kıtay'dan, güneyde çin'den, batıda batılılardan, kuzeyde oğuz'dan gelecek iki üç bin askerimiz var mı acaba? böyle arz ettim.

    kağanım, ben bilge tonyukuk'un arzını işitti, gönlünce idare et dedi. kök öng'ü çiğneyerek ötüke ormanına doğru orduyu sevkettim. inek ve yük arabalarıyla togla'da oğuz geldi. üç bin askeri varmış. biz iki bin idik. savaştık. tanrı yarlığadı, yendik. ırmağa döküldüler. pek çoğu da dağıttığımız yerde öldü.

    ondan sonra oğuz tamamıyla geldi. türk milletini ötüken yerine, beni, bilge tonyukuk'u ötüken yerine yerleşmiş diye işiten güneydeki millet; batıdaki, kuzeydeki, doğudaki millet geldi.

    birinci taş (doğu cephesi)

    iki bin idik. iki ordumuz oldu. türk milleti yaratılalı, türk kağanı tahta oturalı şantung şehrine, denize ulaşmış olan yok imiş. kağanıma arz edip ordu gönderdim. şantung şehrine, denize ulaştırdım. yirmi üç şehir zaptettiler. uykularını burada bırakıp seferde yatıp kalktılar.

    çin kağanı düşmanımız idi. on ok kağanı düşmanımız idi. kırgızların güçlü kağanı da düşmanımız oldu. bu üç kağan anlaşıp altun ormanında birleşelim demişler. şöyle anlaşmışlar: doğuda türk kağanına doğru sefere çıkalım demişler. eğer biz üzerine yürümezsek, eninde sonunda o bizi, kağanı yiğit, danışmanı bilgili olduğu için, eninde sonunda o bizi mutlaka öldürecektir. üçümüz birleşip üzerine yürüyelim, hepsini yok edelim demişler. türgiş kağanı şöyle demiş: benim milletim oradadır demiş, türk (kök-türk) boyu yine karışıklık içindedir, oğuz'u yine dardadır demiş.

    bu sözleri işitince gece yine uyuyasım gelmiyordu, gündüz yine oturasım gelmiyordu. 0 zaman düşündüm. ilkin kırgız üzerine yürüsek daha iyi olur dedim. kögmen yolu tek imiş; kapanmış diye işitip bu yoldan yürümek olmaz dedim. kılavuz istedim. çöllü az eri buldum. az ülke (sinde), anı bel (inde bir yol var) mış; bir at yolu imiş, onunla gitmiş. onunla konuşup bir atlının gitmiş olduğunu öğrenince bu yolla gitmek mümkün dedim. düşündüm ve kağanıma;...

    birinci taş (kuzey cephesi)

    ...arz ettim.

    ordu yürüttüm. at in dedim. ak termil'i geçince at bindirdim. at üzerine bindirip karı söktürdüm. sonra atları yedeğe aldırıp yaya olarak ve ağaçlara tutuna tutuna yukarı çıkarttım. öndeki eri çapraz yürüterek ağaç olan tepeyi aştık. yuvarlanarak indik. on gecede yandaki engeli dolaşarak gittik. kılavuz yeri şaşırıp boğazlandı. bunalıp "kağan, yetiş" demiş. anı suyuna vardık. o sudan aşağı gittik. yemek için attan iniyor, atı ağaca bağlıyorduk. gece gündüz dört nala gittik. kırgızları uykuda bastık. uykularını mızrakla açtık. hanı, ordusunu topladı; savaştık ve yendik. hanlarını öldürdük. kırgız boyu kağana teslim oldu, baş eğdi. geri döndük, kögmen ormanını dolaşarak geldik.

    kırgız’dan döner dönmez türgiş kağanından casus geldi. haberi şöyle idi: doğudan kağana sefer edelim. biz yürümezsek onlar bizi, kağanı yiğit, danışmanı bilgili olduğu için eninde sonunda onlar bizi mutlaka öldürecek, demiş. casus, türgiş kağanı çıkmış dedi, on ok boyu eksiksiz çıkmış dedi: çin ordusu da varmış.

    bu haberi işittiğimiz sırada katun (kraliçe) vefat etmişti. kağanım, ben eve ineyim, onun yoğ törenini yapayım dedi. orduya “gidin altun ormanında oturun” dedi. “ordunun başında ini il kağan, tarduş şadı gitsin” dedi. bilge tonyukuk’a, bana şunları söyledi : “bu orduyu ilet” dedi, “ben sana ne söyleyeyim. kararı istediğin gibi ver” dedi; “gelirse göreceği var, gelmezse haberciyi ve haberi alarak otur” dedi.

    altun ormanında oturduk. üç casus geldi. haberleri bir: kağan orduyu çıkardı. on ok eksiksiz çıktı. yarış ovasında toplanalım demişler. bu haberi işitince haberi kağana yolladım. handan haber geldi: “oturun, öncüyü ve nöbetçiyi iyice düzenleyin, baskın yapmayın” demiş. bögü kağan bana böyle haber yollamış. apa tarkan’a ise gizli haber göndermiş. bilge tonyukuk kötüdür, kindardır; yanılır; orduyu yürütelim diyecek; kabul etmeyin.

    bu haberi işitince ordu yürüttüm. altun ormanını yol olmaksızın aştık. irtiş ırmağını geçit olmaksızın geçtik. gece de yol aldık ve bolçu’ya şafak sökerken ulaştık.”

    ikinci taş (batı cephesi)

    “haberciyi getirdiler. sözü şöyle idi: yarış ovasında yüz bin asker toplandı dedi. bu sözü işitince beğler, hepbirlikte geri dönelim, zayıfın utancı daha iyidir dediler. ben şöyle dedim; ben, bilge tonyukuk: altun ormanını aşarak geldik, irtiş ırmağını geçerek geldik. gelenler yiğit dediler duymadılar; tanrı, umay, mukaddes yer su üzerine çöküverdi. niçin kaçıyoruz? çok diye niçin korkuyoruz? azız diye niçin kendimizi küçümsüyoruz? hücum edelim dedim. hücum ettik ve yağmaladık.

    ikinci gün ateş gibi kızıp geldiler. savaştık. bizden iki ucu, yarısı fazla idi. tanrı yarlığadığı için çok diye korkmadık ve savaştık. tarduş şadına kadar kovalayıp dağıttık. kağanını tuttuk; yabgusunu, şadını orada öldürdük. elli kadar er yakaladık. hem o gece halkına haber gönderdik. o haberi işitip on ok beğleri, halkı hep geldi, baş eğdi. halkın birazı kaçmıştı. gelen beğleri ve halkı düzenleyip toplayarak, on ok ordusunu yürüttüm. biz de yürüdük. anı’yı geçtik. inci ırmağını geçerek tinsi oğlu denen ebedi ek dağını aşırdım.”

    ikinci taş (güney cephesi)

    demir kapı’ya kadar gittik. oradan geri döndük. ini il kağan’a... tacikler, toharlar... ondan berideki suk başlı soğdak kavmi hep gelip baş eğdi.

    türk milletinin demir kapı’ya , tinsi oğlu denen dağa ulaştığı hiç vâki değildi. o yere, ben bilge tonyukuk ulaştırdığım için sarı altın, beyaz gümüş, kızıl yak öküzü, eğri deve, mal sıkıntısızca getirdik.

    ilteriş kağan, bilgisinden dolayı, yiğitliğinden dolayı çin ile on yedi defa savaştı. kıtaylarla yedi defa savaştı. oğuzlarla beş defa savaştı. bu savaşlarda da danışmanı hep ben idim. kumandanı da yine ben idim. ilteriş kağan’a, türk’ün hakim kağanına, türk’ün bilgili kağanına.”

    ikinci taş (doğu cephesi)

    kapgan kağan... gece uyumadı, gündüz oturmadı. kızıl kanımı dökerek, kara terimi akıtarak işimi gücümü hep ona verdim. öncüleri yine uzaklara gönderdim; hisarları, gözcüleri çoğalttım; basılan düşmanı getirdim; kağanım ile seferlere çıktık. tanrı korusun, bu türk milletinin içinde silahlı düşman dolaştırmadım, damgalı at koşturtmadım. ilteriş kağan kazanmasaydı, onun ardından ben kazanmasaydım il yine, millet yine yok olacaktı. o kazandığı için, ardından ben kazandığım için il yine il oldu, millet yine millet oldu.

    ben artık yaşlandım, kocadım. her hangi bir yerdeki kağan sahibi bir millete benim gibisi olsa ne sıkıntıları olabilir?

    türk bilge kağan ilinde yazdırdım. ben bilge tonyukuk.”

    orhun yazıtlarının bilge tonyukuk'a ait bölümünün günümz türkçesine çevrilmiş hali
    http://www.balikesir.com/...
    (bilge tonyukuk, 07.03.2005 11:14)
  5. diğer dersler için de katkı yapmayı düşünen sözlük yazarı ... hizmette sınır yoktur
    herşey itüsözlük ve itü kimya mühendisliği için felsefesinden yola çıkmış kişi
    !:yani ben
    (bilge tonyukuk, 10.03.2005 23:46 ~ 15.03.2005 17:03)
  6. son açtığı 6 başlıktan ve hakkında yazılanlardan anladığım kadarıyla kimyaya gönül vermiş arı.
    (gblack, 11.03.2005 17:17)
  7. kimya terimleri ile ilgili girilerinin alfabetik sırayla girilmiş olması acaba hangi kimya kitabının arkasındaki sözlükten bakarak yazıyor diye düşüncelere sevketti beni.**
    (azwepsa, 11.03.2005 17:25 ~ 17:25)
  8. bölümdaş.. sözlüğe boş boş giriler değil de daha çok bilgi içerikli giriler yazan ve bu yüzden ayakta alkışlanması gereken, 2 ay sonra tam anlamıyla kimya mühendisi olacak abimiz..
    selam ederim
    (the acme, 15.03.2005 17:07)
  9. kendisini kimya mühendisliğine şu sözlükte adadığının yarısı kadar gerçek hayatta adasa ne güzel olurdu diye düşündüğüm zibidi... ne bileyim her ödev elimin altında olurdu en azından.
    (radula, 16.03.2005 18:38)
  10. tarih tekerrürden ibarettir sözünü düstur edinmiştir, hatalarından hiçbir surette ders çıkarmaz
    (mavio, 29.04.2005 16:43)
  11. göktürk veziridir. aslen ve neslen çin'li bir kişidir. aynen köprülü mehmet paşa, abraham eremyan paşa ya da nizamülmülk gibi türk değildir. türk milleti için çalışmıştır. ırkçılara/faşistlere örnek olacak tarihi bir emsaldir. tarımla uğraşan bir ailede doğmuştur. adının anlamı hakkında tonyuk [donuk] + uk [ok] gibi bir tanımlama getirilmişse de hatalı olmalıdır.
    (kırbaç süleyman paşa, 19.04.2006 18:34)
  12. çinlilerin türkleri tutsak ettiği zaman dolayısıyla çinlilerin istila ettiği türk topraklarında doğduğu için çinli zannedilen ancak orhun yazıtlarından da anlaşılacağı üzere türk kökenli olan bir yabgu.
    (dünyayı kurtaran adam, 11.11.2008 22:39 ~ 12.11.2008 23:38)

künye  ·  iletişim / şikayet / reklam  ·  sıkça sorulan sorular  ·  itü sözlük görseller  ·  itü sözlük extra  ·  itü sözlük mobil