arkadaşıma sözlüğü överek tanıtırken,"sor sor bi başlık" dedikten sonra bakmamı istediği,bakınca da hakkında hiçbir girinin bulunmaması sonucu göt olmama yolaçan almanya başkenti.
'take my breath away' isimli şaheseri seslendiren,başka bi eserleri varsa da bilinmeyen yada hepsi take my breath away'in gölgesi arkasında kalan grup..
alman giyim markası.berlin şehrinin simgesi olan şaha kalkmış "ayı" figürü şehrin muhtelif yerlerinde görülebileceği gibi aynı zamanda "berlin" isimli giyim firmasının da simgesi olmuştur.
mavi tişört üstüne beyaz, şaha kalkmış bir ayı figürü düşünün ki bununla ortamlara akacaksınız,of of diyorum...(bu tişört gerçekten var)
çok gezilesi güzel bir eyalet-şehirdir berlin, oradaki yerliler bile türk olduğunuzu öğrendiklerinde burası türkiyenin 4. büyük şehri diye espri yaparlar. kreuzberg ise daha az türkün yaşadığı yerlerden gelmiş gurbetçiler için cennettir kesinlikle.
lou reed'in 1972 çıkışlı kasvetli, karanlık, depresif üçüncü albümü. the kids ve caroline says başta olmak üzere bütün şarkıların dinlenmeye değer olduğu reed mucizelerinden biridir bu albüm. tracklist'i şöyledir:
havaalanlarından tegel in gece uçuşları yoktur bahanesiyle 00:00-04:00 saat aralığında kapatılmasıyla, beni dumurlara uğratmış çakma başkent.
lakin, güzeldir, görülesidir..
her ne kadar üzerinden yaklaşık yirmi yıl geçmiş olsa da insanın gezerken duvarın izlerini ve çekilen azabı hatırladığı, mutlaka görülmesi gereken şehir, keşke duvar yıkılmadan da görebilseydimç
pis şehir, kaka şehir, lanet şehir. açık cezaevi. istanbul'un beşte bir nüfusuna sahip köy metropol.
gecesinde gündüzünde her birşey yapilabilecek nadir şehirlerden de biri ayrıca. 24 saat toplu taşıma aracı...ohhh...
gitmeden önce çok bilmiş zat-ı muhteremlerin “berlin’de ne var?” soruları ve gitmem için bana sundukları bilimum avrupa şehirleri önerilerini pek sallamamıştım, pişman olmadım.
berlin alt yapısı çok çok iyi ve düzenli bir şehir. hele geçmiş zamanları düşününce bu sürede nasıl bir değişim ve gelişim gösterdiğini görmek güzel oluyor, bir o kadar da yorucu. insan, geçmişi örtmeye çalışır vari duran modern yapılara kanmakla kanmamak arasında sürekli gidip geliyor çünkü.
savaş öncesinin en kaliteli mekanlarından olan ama duvarın tam ortasından geçmesiyle bomboş kalan potsdamer platz’ın, büyük bir çalışma ve sponsorluk mucizesi sonucunda ulaştığı halinde eski ve yeni buluşuyor. zamanında gittiğimde brandenburger tor’da çalışma olduğundan bir tek üzerine çekilmiş brandenburg kapısı motifli brandayı görebilmiştim. insanın berlin'e gidip de kapıyı görememesi hoş bir şey tabi.
bunun dışında berlin müzeler cenneti gibi. bu müzelerin en büyük ve ünlüsüyse pergamon müzesi. birkaç saatten önce terk etmeye gönlünüzün elvermeyeceği bu müzeyi gezerken "ahh ah" diye iç geçirmemek, türkiye'den kalkıp berlin’e gidip de türkiye'den yürütülmüş eserleri görmek acılara gark ediyor insanı. bir de bu eserlerin gitmesinin, “burada dursaydı daha mı iyiydi?” cümleleriyle kuvvetli savunucuları vardır ki, çıkmasınlar karşıma.
bir diğer durak 1943’te ingiliz bombalarıyla harabeye dönen ve bu halini muhafazaya ek olarak yanına modern tarzda yepyeni bir arkadaş edinen kaiser wilhelm gedächtnis kirche. bu hatıra kilisesi gündüz önünden geçilirken gayet başarılı bulunuyor ama havanın karanlık olduğu saatlerde mutlaka bir kere daha görülmeli çünkü ışıl ışıl görüntüsü berlin’le ilgili akıllarda seneler sonra bile kalan ender güzelliklerden.
böyle kubbeli mubbeli uzay üssü gibi görünen meclis, manzarası pek şahane olmasına rağmen çizdiği aşırı mekanik görüntüyle beğenmekle beğenmemek arasında bırakmıştı beni.
bunların dışında siegessäulefernsehturmunter den linden, berlin’e giden herkesin yolunun düşeceği yerler, bakınız ve geçiniz. ama berlin duvarı’nı transit geçmeyiniz. biraz durup düşününün burada. hayatın anlamını çözmeye çalışın da demiyorum. sadece zamanında en basit tabirle nice suçsuz insanın ölüm sebebi o duvara, hatıra fotografı için “neresinde dursam fonum iyi olur” düşüncesiyle bakan turistlerden biraz daha farklı bakın (bkz: berlin duvarı/@852440).
berlin’de ulaşım çok kolay. 2002 yılında 100. yılını kutlayan acayip kullanışlı 2 kollu ( s ve u-bahn) metro sistemi var ve kullanımı en kolay vasıta. tabi kaybolmamak için ağı biraz olsun tanımak, en azından u-bahn’ın yeraltından gidip s-bahn’ın caddelerden geçtiğini bilmek iyi olur.
berlin’de dünyanın ilk alışveriş merkezlerinden biri olan kadewe’de görülebilir. yeri gelmişken burayla ilgili de bir şey anlatayım. ön bilgi şu olacak: bu isim “kaufhaus des westens”’in kısaltmasıyla oluşmuş zamanında. manası “batılıların alışveriş şeysi”. berlin’de iki taraf birleştiğinde bir kadın çocuğunu alıp kadewe’ye gidiyor. kapıdan içeri girince çocuğunun kulağına eğilip “doğulu olduğumuzu sakın belli etme” diyor telaşla. bu hikaye kimilerine sıradan gelebilir ama bana, şu dandik hafızamda bile yıllardır kaldığından anlaşılacağı üzere zamanında çok dokunmuştur, hala dokunur.
berlin’de her avrupa ülkesi gibi içme suyu bulana kadar insanın canı çıkıyor. ben uzun aramalar sonucu bulduğum -yamulmuyorsam- pınar marka suya iyi para bayılmıştım. bir de bilindiği gibi adım başı dönerci var. türkiye’den gittim döner mi yiyeceğim yav” denmemeli bir kere denenmeli en azından. söyleyeceklerim bu kadar. hıı son olarak sora sora bağdat bulunur pek işlemiyor burada. polise yol sorsan o bile “bilmiyorum” dediğinden, tarif edenlerin abuk tarifleriyle işleri karıştırmasından dolayı en azından ufak çapta bir harita iyidir. bir de turistleri cezbeden yok bira bardağıymış yok ayıymış –berlin’de adım başı böyle kımıl kımıl janjanlı ayılar var. bunu söylemiş miydim? – falan öyle berlin hatıraları için acayip para bayılmak zorunda hissetmeyin kendinizi. gider gibi yapın geri çağırılırsınız. “ehe ehe” efek’leriyle pazarlığınızı yaparsanız baya makul bir seviyeye çekilir tüm fiyatlar.
toparlarsam; ne kimsenin berlin yerine x’e git uyarısına kulak asın ne de insanlarının soğuk olması önyargısından korkun. berlin eskisiyle, yenisiyle ve bu ikisinin tek bedende birleşmesiyle kendisine hayran bırakan bir şehir. ama cennet olsa ankara’ya değişmem diyeyim. noktayı koyayım.
yıllar sonra bisiklete kavuşmayı sağlayan şehir. ne dağ var ne tepe. karşına göl çıkmadıkça bastır git. zaten s/u-bahn'a 4 durak 2.10 euro vereceğime, bastırırım pedala da der bünye, şehri sokak sokak öğrenir. bu süreçte elde olan harita ayrı bir amele turist havası verse de yapacak birşey yoktur. istanbul'da isterlerse 5 farklı harita versinler pek sokak ismi olmadığı için bir işe yarayacağını sanmam, ancak burda yarar. gece hayatı inanılmazdır. haftanın hergünü şehirde en az 10 parti vardir bunların her biri istanbul'da girişin 25 ytl olduğu janjanlı partilere 5 basar. üstelik girişi de genelde max 5-6 eurodur. haftasonları en iyi kulüplerdeki parti girişleri 10-15 eurodur (bkz: watergate). indigo'nun bir ayda çıkardığı adamları bunlar bir gece de çıkarıverir. üstelik içeride de votka-bull 6 eurodur, tikkat!absolut. gece hayatı genelde kreuzberg kuzeyiyle, friedrichshain tarafında konumlanmıştır. pazar günleri sabah 10-akşam 10 parklarda rave partileri olur (bkz: treptower park). aslında batı berlinde bi sik yoktur. ama tikiler için batı berlin alışveriş cennetidir, bok atmayalım (bkz: ku'damm).
pahalılık oranı istanbuldan yukarıda değildir. hatta çoğu şey daha ucuzdur. arada antin kuntin şeyler alakasız pahalı olabilir. ama genel olarak istanbul'da geçinilen parayla burda yaşam sürdürülebilir.
penny ucuz alışveriş için ideal bir markettir. ulrich de fena değil. bu arada (alakasız bir bilgi olacak ama) günlük metro bileti 6 eurodur. tek gidiş 2.10. aylık monatskarte 70 euro. sinema 6 euro. kısacası berlinin soktuğu kısım ulaşımdır. boru gibidir. eywallah metro ağlarına hasta kalınır ancak 70 euro nedir yahu. üstelik köpek veya bisiklete de ekstra bilet almak zorunludur. sürekli kontrol yapılır. vs.
havası biraz boktur. temmuzda gelinip deri ceket atkı tadında gezilir. istanbul'daki sıcağa edilen küfürler hemen geri alınır. güneş özlenir. yağmura küfredilir. etrafta deniz yoktur. denizsiz şehir mi olur? spree vardır, idare eder. azcık güneş olsa cümle alem parklarda cıbıl cıbıl yatar.
gündüz yapılabilecek birşey çok fazla yoktur. ama güzel şehirdir. kesinlikle görülmelidir, özellikle şehir kültürünü seven kişiler tarafından. biryerlerde kalınacaksa burası friedrichshain, plenzauer berg tipi yerlere yakın olsa fena olmaz, sıkılmak imkansız olur.
bir de amsterdamın ticaret ve turizm olarak kullandığı bazı kültürleri bu berlinli kişiler gayet yaşamlarına sokmuşlardır. cafeler, barlar, parklar, sokaklar, heryerden dumanlar yükselmektedir. katı alman hükümeti olarak bildiğimiz bu yönetim buna nasıl izin verir anlaşılmaz. amsterdam'dan beklenen görüntü berlin'de köşe başı karşınıza çıkar. ayrıca sokakta ve u/s-bahn'larda alkol almak gayet normal karşılanır, herkes haftasonu akşam elinde birasıyla u bahnda takılır. küçük partiler oluşuverir.
gidilesi, bisiklete binilesi, tram raylarına girip düşülesi bir şehirdir.
ampelmann'ın şehri.
üstelik avrupa'nın trafik ışıklarının standartlaştırılması çerçevesinde ampelmann'lar sıradan trafik ışıkları ile değiştirilmek istenince "hayır, bu bizim tarihimiz ve onu hatırlamak istiyoruz." diyebilen kişilikli şehir.
hazır gelmişken burdaki sözlük yazarlarıyla bi u bahn zirvesi yapabilmeyi ümit ettiğim güzel memleket. özgürlükten napıcanızı şaşırdığınız alman başkenti. elde bira köstebek yuvasına benzeyen metro hattında takılsanız bile eğlendirebilen şehir. ses verin ey alamancılar.
