|
|
- kurtuluş savamışımız sırasında mustafa kemal atatürk ile beraber ülkemizi kurtarmış mücadelede yer almış asker ve politikacı.
- 1881 yılında istanbul'da doğdu. kurtuluş savaşını başlatan meşhur 5liden biridir.***** bunun çok doğal bir sonucu olarak, erzurum ve sivas kongrelerine katılmıştır. kendisi ayrıca aydın kuva-yi milliye komutanlığına getirilmiş, çerkez ethem isyanını bastıran insanlardan birisidir.
6 eylül 1920'de içişleri bakanlığı yapmıştır.
9 kasım 1920'de güney cephesi komutanlığına atanmıştır, 1921'de tümgenaral olmuş ve aynı yılın 5 mayısında cepheden çekilmiştir, ki kendisinin hayatında benim en çok ilgimi çeken olay da budur. çünkü kendi isteğiyle değil, mustafa kemal' in isteğiyle ayrılmıştır. mustafa kemal'in bunu isteme sebebi şudur:
efendim, refet bele yunan askerleri ile savaşırken bu cephede, yunan askeri geri çekilmiştir savaşı sağlam bir savunma hattında sürdürebilmek için. fakat kendisi bunu tamamen yanlış yorumlamış, ankara'ya düşmana son darbenin vurulduğuna dair bir telgraf çekmiştir. ankara bunu büyük bir sevinçle karşılamış, ancak daha sonra mustafa kemal kendisine olayın detayları ile ilgili bazı sorular sorduğunda aldığı yanıtlardan memnun olmamış, ve olayın iç yüzü anlaşılmıştır.
bu olay kendisine orduda, en azından mustafa kemal' in gözüde büyük itibar kaybettirmiştir. bu sebeple mustafa kemal, refet bele' nin kesinlikle bu cepheden alınması gerektiğini düşünmüş ve şöyle bir çözüm bulmuş: güney cephesi ve batı cephesi birleştirilmiş ve ismet inönü komutasına verilmiş, refet bele de ankara'ya dönmüştür. mustafa kemal burada kendisine milli savunma bakanlığı' nı önermiş, ancak refet bele, buna gerek olmadığını, ismet paşa'nın genelkurmay başkanlığını bırakması gibi bir durum söz konusu ise ona göre bir çözüm bulunmasını önermiş.
bunun üzerine, mustafa kemal ile aralarında bence oldukça sert bir konuşma geçmiş, (bana söylense yerin dibine geçerdim, isteyenler nutuk' a bakabilir.) mustafa kemal, bunu refet bele'nin genelkurmay başkanı olmak istemesi olarak yorumlamış, ve kendisine " siz bu milletin genelkurmay başkanı olacak yeterlilikte değilsiniz!" diye cevap vermiş. refet bele de bunun üzerine kendisine sunulan milli savunma bakanı görevini kabul etmemiş, ancak daha sonra tamamen farklı sebeplerle 5 ağustos 1921'de milli savunma bakanı olmuştur.
mustafa kemal ile fikir ayrılıklarının olduğu bir başka önemli konu da halifelik ve saltanat konusudur. kendisinin halifelik ve padişahlıktan başka bir yönetim şeklinin mümkün olmadığını düşündüğü pek çok kayıtta mevcuttur. ayrıca halife abdülmecit ile birçok kez görüşüp yemek yediğini de biliyoruz, cumhuriyet filmini izleyenler hatırlayacaktır.
refet bele, 9 kasım 1924'te chpden istifa etmiş, ve terakkiperver cumhuriyet fırkasının kurucularından biri olmuştur.
izmir suikastı girişimi suçu ile yargılanmış, fakat beraat etmiştir. bunların dışında 1926 yılında milletvekilliğinden istifa etmiş ve 1935 yılına kadar siyasetten uzak kalmış, yine 1926'da kendi isteğiyle askerlikten emekli olmuştur. 1935'te tekrar meclise girmiş, 1950ye kadar milletvekili olarak meclisteki yerini korumuştur. 8 nisan 1950' de beyrut'taki birleşmiş milletler ortadoğu filistin mültecilerine yardım ve bayındırlık ajansı türkiye delegeliği'ne atanmış, 22 şubat 1961'de bu görevden ayrılmıştır.
2 ekim 1963'te vefat etmiştir.
son olarak, kendisinin fikirlerinin rauf orbay ile %100 aynı olduğunu söyleyebiliriz, hatta kendisi birçok kez rauf orbay'ın sözlerinin altına kendi imzasının atılabileceğini vurgulamıştır.
- (bkz: nihat mala)
|
