|
|
- türkiye sosyalist tarihinin "ana" sı tip başkanı.
- 1979 yılında bir grup türkiye işçi partili ile birlikte askeri mahkemede yargılanır. suçları 1 mayıs 1979 günü sokağa çıkma yasağı olmasına rağmen sokağa çıkmışlardır 1 mayısı kutlamak için. buluşma yeri taksime yürüme mesafesi oldukça uzak olan merterdir. buluşmandan hemen sonra askerler grubu sarar yere yatırılıp göz altına alınırlar. mahkemeye çıkarıldıklarında mahkeme başkanı neden sokağa çıktınız diye sorar, behice boran 1 mayıs ı kutlamak için der. mahkeme başkanı nerde kutlayacaktınız dediğinde behice boran taksim yanıtını verir. mahkeme başkanı biraz hayret içinde nasıl yürüyecektiniz çok uzak değilmi dediğinde, behice boran yanıtlar "dinlene dinlene gidecektik". "işçi sınıfının öncüleri çelik adımlarla taksime gidecektik" gibi bişey duymayı bekliyordu mahkeme başkanı dahil herkes, ama boran "hayatı" ve "gerçekleri" bilmektedir, gocunmamıştır hayattan ve tarihten.
- behice sadık boran:
türkiye'de sosyalizm mücadelesinin "ana"sı, kendi dursun bebesinin anası, öğretmen, sosyolog, akademisyen, parti başkanı.
1910'da bursa'da doğdu, amerikan kız kolejini bitirdi, istanbul üniversitesi felsefe bölümüne girdi. daha önce başvurduğu öğretmelik mesleği için manisa'ya çağrıldı, ikinci sınıfta üniversiteyi bırakıp manisa'ya ingilizce öğretmeni olarak gitti. daha sonra amerika'da burslu olarak sosyoloji eğitimini tamamdı.
1939'da türkiye'ye döner ve ankara üniversitesi dil tarih coğrafya fakültesi'nde sosyoloji doçenti olarak öğretim üyeliği yapar, sosyoloji alanında önemli çalışmalar yapmışıtır. bu yıllarda "yurt ve dünya" ve "adımlar" dergilerini çıkarır , bu dergileri çıkardığı için açılan soruşturmalarda 1948 yılında öğretim üyeliği elinden alınır.
1946'da dışişlerinde yunanca çevirmenliği yapan nevzat hatko'yla evlenir, bu evliliğinden dursun'u dünyaya getirir. nevzat hatko da behice boranla evli olduğu için kadrodan çıkarılır. (işten kadro kısıtlaması bahanesiyle çıkarılan nevzat hatko'ya işten çıkarılırken "sende tuttun behice boranla evlendin" sözü söylenmiştir)
1950'de başkanı olduğu barışseverler cemiyetinin kore savaşına asker gönderilmesine karşı yazdığı "kore nere?" bildirisini dağıtırken tutuklanır, 15 ay hapis cezasına çarptırılır.
1953'te tkp davasıyla ilgili olarak tutuklanır, burada mahkeme bişey kanıtlayamaz ve ceza almaz.
hapisten çıktıktan sonra uzun bir süre çeviri yapıp para kazanmak ve dursun'a bakmakla zaman geçirir, bu süre içinde aktif siyaset yapmaz.
1962'de türkiye işçi partisi'ne üye olur, 64'te merkez yönetim kurulua girer, tip içindeki milli demokratik devrim, sosyalist devrim ayrışmasında sosyalist devrimcilerin başını çekiyordu.
1965 seçimlerinde meclise giren tip milletvekilleri arasındaydı, urfa milletvekiliydi.
1970'teki 4. büyük kongreyle parti başkanlığına seçilir.
1971'de 12 mart darbesinden sonra tip kapatılır behice boran 15 yıl hapis cezası alır. 1974'teki afla serbest kalır ve 1975'te yeniden kurulan tip'in başkalığına seçilmiştir.
12 eylül darbesiyle evinde gözetim altında tutulur, yine 1980'de sağlık sorunları nedeniyle yurtdışına gider, 81'de vatandaşlıktan çıkarılır.1987'de brüksel'de ölür. cenazesi türkiye'ye getirilir, mezarı zincirlikuyu mezarlığındadır.
- bugün ölümünün 19. yılı olan devrimci.
"selam olsun türkiye'nin ve dünyanın aydınlık geleceğine"
- aynı zamanda o dönemki mdd-sd tartışmalarında sosyalist devrim tarafında olan insan..
mehmet ali aybar'la, sovyetlerin çekoslovakya "işgali" dolayısıyla ayrı düştükleri iddiası yersizdir. olsa olsa bu görünürdeki nedendir, aybarın "güler yüzlü sosyalizm" gibi ne olduğu hiçbir zaman anlaşılmayan tezleri ve kimi parti içi konumlanmalar ayrılığı getirmiştir.
ayrıca tiple tkpnin birleşiminden doğan tbkpyi ilan edişinden birkaç gün sonra göçüp gitmiştir. tbkp ise nabi yağcı(nam-ı diğer haydar kutlu) gibi likidatörlerin eline düşmüştür.(ellaam, 06.01.2007 02:51 ~ 25.02.2008 12:30)
- hatırlıyorum evin baş köşesinde babamın yaşlı bir kadınla fotoğrafı dururdu. sormak aklıma da gelmezdi ama bizim aile için önemli bir insan olduğunu düşünürdüm. sonraları, aklım erip bir kaç satır bir şeyler okumaya, memleketimimin geçmişinde kimlerin yaşadığını anlamaya başladığım sıralarda babam biraz da hüzünlü bir ses tonuyla anlattı behice boran'ı. her insan günahları ve sevaplarıyla yaşar da bizim evde behice boran'ın sadece sevapları kabul olunur. gerçi türk siyasal hayatını takip edenler, siyasal anlamda behice boran için günahları vardı diyeceği bir ana da rastlamamışlardır.
(kipti, 03.05.2007 01:28)
- aslen tatardır.
- eski tip milletvekili, 1981 de türk vatandaşlığından çıkarılmıştır, 1987 de ise tbmm ve istanbulda düzenlenen törenlerle toprağa verilmiştir, görüldüğü üzere ülkemiz başlıbaşına çelişkiler yumağıdır bir değer bir beyin ölünce mi kıymete biniyor yoksa artık bir tehlike olmadığı için göstermelik bazı çevrelere mavi boncukmu dağıtılıyor, neden aykırı fikirler ki behice boran bölücü değil emekçi düşüncede bir insandır hep tukaka edilir tek bir görüş egemen olacaksa demokrasi nedir ?? bazı zümrelerin elinde bir oyuncakmıdır diye sorarım kendime.
- cumhuriyet tarihinin gelmiş geçmiş en önemli kadın siytasetçisidir.
|