|
|
- en önemli nedenlerinden biri bence rönesanstır. antik yunan'ı yeniden canlandırma isteği avrupa'ya çok yararlı olmuştur. bir diğer önemli neden de istanbul'un fethi ile avrupa'ya kaçan ortodoks rahiplerin, bilim adamlarının yanlarında çok değerli el yazmalarını da götürmeleridir. pek çok değerli antik yunan ve arap alimlerinin el yazmaları bu şekilde avrupa'ya götürülmüştür. ayrıca sanata verilen önem de bir diğer nedendir. avrupa'nın önde gelen zenginleri sanatçıları desteklemek için birbirleri ile yarışmış ve sonunda kazanan gene kendileri olmuştur.
- eleştirmeleri ve eleştirilebilmeleridir...
- müslüman ülkeleri yahut islamı savunuyormuş gibi görünmek istemem, o taraklarda da hiç bezim yoktur aslında ama; ben bu batının müslüman ülkelerden ileri olma nedenlerinin batının latin amerikadan üstün olma nedenleri yahut batının afrika ülkelerinden üstün olma nedenlerinden çok çok farklı olmayan şeyler olmadığını sanıyorum. mesele hristiyanlık ise -atıyorum- bir brezilya, bir şili; ingiltere yahut hollanda'dan çok daha dinine bağlı hristiyan ülkelerdir. ya da ne bileyim, polonya; isveç'e nazaran daha koyu hristiyanların yaşadığı bir yerdir. milletlerin gelişmesini sağlayan (ya da buna etkiyen) tek değişken din olsa idi, günümüzde hristiyanlığın gerçek anlamda yaşandığı yerler olan üçüncü dünya ülkeleri bu durumda olmazlardı sanırım. mesele yalnızca "abi adamlar hristiyan ya, sanata bilime yatırım yapıyolar, islam'da heykel yasak, resim yasak, o yüzden geri kalmışız biz" meselesi değildir; batı dünyasının 'ileri' olma mevzuunu daha başka sebeplerde, tarihin başka süreçlerinde -misal merkantilizmde, misal 15 ve 16. yy.larda, kendi hatalarımızda- aramak gerektir -diye düşünüyorum naçizane. .
kaldı ki bu ilerilik de 'kime göre neye göre' bir 'ileri'liktir. paranın, lüksün, sanayi üretiminin iç huzura kavuşturabilir bir nane olmadığı; refah seviyesi en yüksek ülkeler olan iskandinav ülkelerinin intihar oranı sıralamasında da başı çekmesinden bellidir. teknoloji de aynı şekilde huzur kaynağı olmaktan uzak bir değerdir; öyle olsa ben şu dakika nirvana'da bağdaş kurmuş oturuyor olurdum. .
uzakdoğuda bulunmasına rağmen bir batı ülkesi sayılan japonya'nın büyük oranda şintoist olduğuna; ya da 10. 11. yüzyıllarda dünyada teknoloji, bilim vs. adına kimin borusunun öttüğü mevzularına da değinmek isterdim ama üşendim. .
- kilisenin,dinin, etkisinden daha çabuk kurtulması...
- 8 kişinin bir kadına tecavüz ettiği trende vatandaşların kılını dahi kıpırdatmadığı bir memleketin* bulunduğu bir cenahın müslüman ülklerden daha ileri olduğunun iddiası üzerine çıkan mesnetsiz nedenler bütünüdür.
"ileri olmak" hususunun sadece bilimsel ve teknolojik hususlarda ele alınması hiçbir zaman genellenemeyecek neticeler çıkarır. batı, her hususta müslüman ülkelerden daha ileri değildir.
- iskandinavya için:
insan olmaları, insanca davranmaları. ırkçı da olsalar kibar insanlar olmaları. herkesin işini yapması, ülkesini sevmesi. dürüst olmaları.
mesela dürüstlük konusunda:
*üniversitede ödevlerin teslim edildiği kapaksız posta kutuları (gözler) bulunur. kimse kimsenin ödevini çalmaz.
mesela herkesin işini yapması:
*bir devlet dairesine gittiğinizde teslim etmeniz gereken evrağı yanlış kişiye de götürseniz o gene de gerekli kişiye sizi binbir yere redirect etmeden ulaştırır. veyahut bir evrak bekliyorsanız kimse size şu gün şu saatte buraya gel demez; evrak adresinize hazır olduğunda postlanır (bu arada posta sistemi de mükemmel).
ayrıca kimse iskandinavları elf, süper zeka insanlar sanmasın. zeka olarak bizden üstün değiller hatta geriler bile diyebiliriz. ama adamlar çalışıyor, işlerini seviyor, herşey planlı; tatil dedi mi tatil yapıyor, ekstra çalışmaya gerek kalmıyor. misal:
*danimarka'da çoğu süpermarket saat 8 den sonra kapanır, cumartesi 5'e dek çalışır; pazar ise kapalıdır (spar,7-eleven ve benzin istasyonları hariç). millet alacağını planlar öyle alır.
- yazmak ve okumak
(bkz: kime göre neye göre)(qfwfq, 03.06.2006 23:04 ~ 23:05)
|