farsça nev:yeni ruz:gün kelimelerinden gelir.
bu kadar türklük kimliği savunulmasına rağmen adının neden farsça olduğunu merak ettiğim, gelince ateşler üzerinden atlanıp et etek yakılan heyyyyoooooo.
belli bir ırka, miliyete sonradan mal etmeye çalışanların; zamanında lastik(!) yakıp üstünden atlarken birbirlerine çarpıp ateşe düştükleri bayram.
hala gözümün önüne geldikçe gülüyorum.
___tanrı,insanı yarattığı zaman ;evrendeki bütün yıldızlar koç burcunda toplu halde bulunmakta idi. tanrı bütün yıldızlara feleklerine dönmelerini emretti.
___bu zamanın, milyarlarca yıl sonraki bir yıl dönümü:
___“...dağın geniş yerine bir kat odun, bir kat kömür dizdiler. dağın üstünü, arka yanını, beri yanını böylece doldurduktan sonra yetmiş deriden körük yapıp yetmiş yere kurdular. ateşleyip körüklediler. tanrı’nın gücü ile ateş kızdıktan sonra, demir dağı eriyip akıverdi. yüklü deve çıkacak kadar yol oldu. o günü, o ayı, o saati belleyip dışarı çıktılar.”
___ergenekon destanı’nda bahsedilen, o günü, o ayı, o saati; ilk baharın ve güneş takvimine göre yeni bir yılın başlangıcı kabul edilen 21 mart günüdür. dört yüz yıl dört tarafı dağlarla çevrili bir vadide kalan türk’ün buradan çıkarak anayurduna döndüğü; hürriyetini, istiklalini kazandığını, dosta düşmana türk’ün var olduğunu tekrar duyurduğu gündür.
___nevruz günü, iyilik ve bereketi temsil eden baharla; kötülük ve sıkıntıyı temsil eden kışın mücadelesini sembolize eder. 21 mart nasıl tabiatın kıştan kurtulduğu günün başlangıcı ise “nevruz” yani “yeniden doğuş” türk boylarının bir “kurtuluş” günü olup, türk ulusunun töresel ve folklorik motiflerini taşımaktadır. dünyanın pek çok yerinde farklı inanışlarla ve farklı isimler altında şenliklere konu olan dünyanın en eski bayramı nevruz, beş bin yıldan bugüne kutlanmaktadır.
___türk milletinin varlığını sürdürmesinin bir teminatı ve sembolü olmuştur. bir başka ifadeyle nevruz; hem yeni bir yılın başlangıcı, hem de bir milletin adeta fizik ötesi bir güçle dirildiği, varlığını en çetin şartlarda bile, büyütüp beslemek iradesini gerçekleştirdiği bir “milli diriliş” ve “milli varoluş” günü demektir. işte nevruz bu yönü ile, hem tabiata bağlı olan, tabiatla dolup taşan, hem de fizik ötesine uzanan anlamlar içeren bir bayramdır.
___ayaklarındaki halhalları gıcırdatarak, önünde gergefini işleyerek batıdan doğuya göç eden güzel bir kızdır nevruz anadolum’da. kimine göreyse, o geçeceği saatte eğer uyanık isek,dileklerimizin kabul olacağı, “kuş donunda” bir ermiş. kimine göreyse de geceden ay ışığına konan bir kap suyun sabaha altına dönüşeceği bir umuttur nevruz.
___yaklaşmakta olan nevruz’un telaşı sarar insanları. bahar temizliği yapılır; semeniler, köcöler, çörekler pişirilir; en güzel bayramlıklar giyilir, nergiz kokusunda bir nevruz için.
___nevruz günü kırlara çıkılıp topluca yemekler yenir, eğlenceler düzenlenir; toplumda saygın bir kişiliğe sahip ozanlar,kopuz eşliğinde şiirler söylerler.
novruz, novruz bahara
güller, güller nahara
bahçamızda gül olsun
gül üste bülbül olsun
___nevruzla birlikte, akşam güneşinin kızıllığında bir ateş yakılır. sanki yaşanan bütün kötü günler, acılar, üzüntüler,hatırda kalan bütün kötü şeyler bu ateşle birlikte yanar. ateşin üzerinden atlayan kişinin ruhunun kötülüklerden arındığına inanılır. nevruz coşkusu bir sonraki gün yerini pırıl pırıl, mutlu bir ilkbahar sabahına bırakır,gelecek güzel günler için.
___nevruz ne kadar türklükle özdeşleştirilse de; dünyanın bu yönde yaratıldığına hz adem’in nevruz günü hayat bulduğuna, nuh’un gemisinin bu gün karaya çıktığına inanılır.
___yani nevruz evrenseldir.
___o halde, kültürümüzün zengin repertuarındaki yüksek bir millet olduğumuzun en anlamlı göstergesi olan bu evrensel değerimizi, karşılıklı sevgi ve hoşgörüyle, kardeşlik türküleriyle el ele karşılayalım.
pkklılar yüzünden git gide anlamsızlaşan ve insanlarda nefret duygusu oluşturan gün.türklerin öz kültüründe var olan nevruz bayramı, bölücülerin sahiplenmesi ve sürekli provoke etmesi nedeniyle artık sadece arabaların yakıldığı,polisin taşlandığı,zılgıtlı öcalan çığırtkanlığının yapıldığı günden ibarettir.
ergenekon destanından;
yeniden doğuşun müjdecisi. yüzyıllık sabrın, demiri eriten azmin eseri. yeni bir başlangıç, yeni bir yaşam. ergenekon'dan çıkışın yıldönümü.
kawa destanından;
kawa'nın dehak'dan aldığı intikamın yıldönümü
iran’da, bâzı ortadoğu ülkelerinde ve ülkemizdeki bir kısım insanlar tarafından yeni yılın başlangıcı veya bahar bayramı olarak kutlanan mart ayının yirmi birinci günü.
nevrûz farsçada “yeni gün” mânâsına gelmektedir. islâmiyetten önce iran’da mecûsîlik ve zerdüştlük inançları yaygındı. ateşe tapan insanların yaşadığı iran’da ilk olarak devlet kuran
pişdânîoğullarının dördüncü ve en büyük hükümdarı cemşid’dir şarabı ilk defâ yapan kimsedir.
hükümdarlığı zamânında iran’da hiç kimse hasta olmamıştır. bunun için ilâhlık dâvâsında bulunarak, milleti kendine taptırmıştır. martın 20. günü tahta çıktığı için, bugüne nevruz diyerek yılbaşı ve dînî bayram yapmıştır.
tahta geçtiği mart ayının yirmi birinci gününü de kendine yılbaşı kabûl ederek bayram îlân etti. nevrûz’un bayram olarak kutlanması böyle başladı. asırlarca bayram olarak kutlanan nevrûz iranlılar tarafından güneşin koç burcuna girdiği, tanrının evreni ve insanı yarattığı gün olarak da kabul edildi. eski iran takviminde birinci ay olan ferverdînin ilk gününe rastlayan nevrûz bayramı iki bölüm hâlinde kutlandı. 21 martta kutlanana “nevrûz-ı amme”, 28 martta kutlanana ise “nevrûz-ı hassa” adı verildi. iran şahları ve devlet ileri gelenleri bu günlerde halkın bütün isteklerini kabûl ederler, halkın dertlerini dinlerlerdi. nevrûz kutlamaları sırasında başta çocuklar olmak üzere bütün halk yeni ve süslü elbiseler giyerdi.
iran müslümanlar tarafından fethedildikten sonra da buranın halkı câhiliye devrinden kalma olan bu âdetlerine devam ettiler. ecdat yâdigârı adıyla hâlen kutlanan nevrûz, iran kültürünün tesiri altında kalan bâzı ülkelere ve milletlere de geçti. iran’la siyâsî ve kültürel münâsebetleri olan bâzı türk boyları da nevrûz’u bir bayram olarak kutladılar. meselâ âzerbaycan’a nevrûz kutlamaları iran kanalıyla geçti.
nevrûz’a ayrı bir önem veren şiîler bu günü, hazret-i ali’nin doğum günü, hazret-i fâtıma ile evlendiği gün ve hazret-i ali’nin halîfe îlân edildiği günün yıl dönümü olarak kutlamaktaysalar da târihî kaynaklar bu iddiaları yalanlamaktadır. yani nevrûz’un şiîlikle bir alâkası yoktur.
iranlılardan araplara da geçen nevrûz ve bununla ilgili gelenekler ırak ve mısır’da günümüzde de varlığını sürdürmektedir. günümüzde kürtler arasında bir bayram olarak yaşayan nevrûz’un, kava adlı demircinin zâlim hükümdar dahhâk’a isyan etmesi ve ona gâlip gelmesi şeklindeki bir efsâneye dayandığı söylenmektedir.
günümüzde zerdüştlük inancını sürdüren parsiler arasında bayram olarak kutlanan nevrûz’da koruyucu ruhlar ve ölüler için çeşitli duâların okunduğu ayinler yapılmaktadır. parsiler nevrûz boyunca birbirlerini, karşıdaki kişinin sağ elini avuçtan geçirmeye dayanan hamazor töreniyle kutlamaktadırlar. bu sırada karşılıklı iyi niyet sözleri söylerler.
islâm târihinde hiçbir zaman nevrûz kutlaması olmamıştır. islâm dînine göre nevrûz’u mübârek gün olarak kabul etmek dînî bayram olarak kutlamak yoktur. hinduların bayram günlerine, zerdüştlerin (ateşe tapanların) nevrûz günlerine ve hıristiyanların noel geceleriyle paskalyalarına hürmet etmek, böyle gün ve gecelerde hediyeleşmek kesinlikle yasaklanmıştır.
inanmayanların, ateşe tapanların bu bayramı iran’da bugün de kutlanmaktadır. her milletin geçmiş eski târihlerinde doğru dinleri kabul etmedikleri zamanlardan kalma bâzı âdet ve sapık inançları olabilir. doğru dinlerin gelmesi ile unutulmaya yüz tutan bu hurâfeler zaman geçip dinden uzaklaşmalar olunca yeniden ortaya çıkar. zamanla câhil halk, islâmiyetten önce yaşanmış olan bu sapık âdetleri ibâdet gibi benimserler. nevrûz olarak bilinen günün bu bakımdan islâmiyetle uzaktan yakından alâkası yoktur. ateş yakmak, üzerinden atlamak, erken saatlerde kalkıp çeşitli oyunları oynamak bir ibâdet olmayıp doğru yoldan ayrılmaktır.
türkiye'de kürtler tarafından kitlesel şekilde kutlanılan newrozlardan (newrozun hikayesi için (bkz: @866062)) rahatsız olan 12 eylül zihniyetinin tekrardan diriltmeye çalıştığı ve kürt yoktur onlar dağ türküdür mantığının içine oturtulup newroz yoktur nevruz vardır diye yırtınarak; bununla yetinmeyip resmi kutlamalarda koca götlü göbekli takım elbiseli devlet erkanını ateş üstünden atlatarak aptallığın boyutlarını zorlayarak komik bir şekilde türkiyenin geleneği göreneği ve türk bayramı olarak ilan edilen bayramdır.
bir takım provakatörler tarafından çoluk çocuğun en ön saflara sürülerek t.c. polisine karşı taş atmayı büyük bir marifetmiş gibi gösteren kutlamalardır. esas olarak türk bayramı olmasına rağmen çin'in bazı eyaletleri, orta asya, iran, türkiye, azerbaycan gibi geniş topraklar üzerinde kutlanılır. bazı arkadaşlar ülkede başka bir alfabe kullanıp newroz dese de aslı burada belirtildiği gibidir. bu bayram baharın gelişini simgelediği gibi oniki hayvanlı türk takviminde de yılbaşını temsil eder. anlayamadığım şudur sadece türkiye'deki bir etnik grubun bayramı mıdır? nevruz japonya ve hindistan dışında tüm asya'nın bayramıdır.
türk bahar bayramıdır. bakmayın şimdilerde eline sarı yeşil kırmızı kurdelalarla, elinde gereksiz posterlerle provakasyon yapan kendini bilmezlere, anlamını bilmedikleri için olması gerektiği gibi kutlayamayan zavallılardır onlar.
yeni gün demektir çünkü nevruz, bahar demektir. binlerce yıl hakkınca kutlanmıştır bu topraklarda, aynı renklerle üstelik. göktürkler den osmanlılar a kadar, hem milli hemde dini olarak önem taşımıştır çünkü bu renkler. bu yüzden herşeyiyle türk bahar bayramıdır nevruz. kutlamasını öğrenemeyecek olan kişilerce kullanılmaması gönülden geçendir.
bahar bayramıdır. baharın gelişini müjdeler.yıllarca şenliklerle kutlanan nevruz, son yıllarda amacının dışına taşıyanlar tarafından korkulu bayram haline getirilmeye çalışılıyor. diğer türk devletleri de dahil heryerde eğlenceyle, müzikle, coşkuyla kutlanan nevruz, maalesef bizim ülkemizde bir kesimin yak, yık, yarala bayramı haline gelmiştir.
neyzen tevfik'in bir şiiri var ne güzel yazmış:
"türkü yine türkü
sazlarda tel değişti
yumruk yine o yumruk
bir varsa el değişti"
kimin olduğu belli olmayan bayram.
iki millet bayram konusunda da anlaşamıyo ya ben ona yanıyorum;kiminse kimin. sonuçta aranızda bir etkileşim olmuş bir diğerine geçmiş bu. olduğu gibi veya değil ama bu olmuş. hem türkler hem kürtler bu bayramı kutluyolarmı evet.tartışmaya mahal yok.nevruz da bizim bayramımız kardeşim.
(bkz: siz kimsiniz)
farsçada yeni anlamına gelen new ile kürtçe de karşılığı gün olan roz kelimelerinin birleşiminden meydana gelen yenigün kelime anlamında ki bayram.
her yıl 21 mart'ta demirci kawa'nın isyanı ateşler yakılarak kutlanır.kawa'nın hikayesi şöyledir ;
bir efsaneye göre 2600'lü yıllarda yaşamış olan dehhak isimli zalim hükümdarın başının yerinde iki tane yılan başı çıkmış bu yılanlara her gün iki insan beyni yedirilmesi gerekiyormuş.oğullarının tümünü bu uğurda kaybeden demirci kawa bu duruma isyan etmiş önlüğünü bayrak yaparak halkı toplamış ve balyozuyla dehhak'ı öldürmüş.bunun üzerine dağa çıkıp bir zafer ateşi yakmış.o gün bu gündür bayram olarak kutlanıyor bugün.
ayrımcı olmaktansa birleştirici bir bayram olması dileğiyle..
eşitlik ve kardeşlik için "yaşasın halkların kardeşliği !"
birçok inanışı beraberinde getiren ve mitolojide önemli bir yer tutan gündür.
neredeyse tüm inançlarda nevruz önemlidir. allah'ın geceyi ve gündüzü bu günde yarattığı, nuh'un gemisinin cudi dağına oturduğu ve insanların yeniden ürediği, hazreti adem'in çamuru yoğurduğu, havva'nın nevruz günü yaratıldığı, yıldızların küme halindeyken ayrılıp kendi yörüngelerinde dönmeye başladığı, türklerin dünyaya yayılışları.... gibi birçok ilke şahit olduğuna inanılan yeni gündür.