mermi icad oldu mertim bozuldu ve merhumlar evin duvarında meçhul gazi. mayın şehit taburu, mayısta kan yağmuru, düşman uyku mahmuru, dünya kin maduru, solumda katliam, nerede sağ duyu? mevzileri nöbet alan fevziler feyz alamadan fethettiler ahireti, mektupları kayıp, cinayet ayıp ve kültürler bombalandı, kimse sallamadı, bağdat ateş aldığında kalbim durgun yedi,güneş doğudan battı. mumlarınızı yakın, yorgun düştü uçaklar, tebessüm etti tüm sanıklar, tankları tanımlar tanıklar, yanıklarla dolu topraklar karamparça bulutlar ve savaş! yavaş ölüm kaderinin hız kaynağı, telaş pazarı, can kumarı, çıkar savaşları, b52’ler yarıda kesti pişen aşları ve dünya kan deryası, geleceğin bedeli pahalı, duygular yamalı, suçu gelin etseler de kimse güvey girmeyecek, bilirim bu tarih değişecek ve tekerrüre dayalı imha tarihçesi, kurak sevgi bahçesi suya hasret.
topalla gezen aksamak öğrenir, abanın kadri yağmurda bilinir ve hatıra silinir
ana gibi yar olmaz, bağdat gibi diyar olmaz ama bağdat bombalanır
kazanılan her madalyon, mayın tarlasındaki piyon askeri reyona bir şampiyon sıfatıyla koydu bir galon kurşun, hüşu derbeder. turşu geçmişler ve savaşta gazi bebekler, tekler kalbimin atışı ve ekler günbatımından şafağa doğru süregelen kanlı iklimler. psikolojisi kaybolan bitkisel yaşamlar, ideolojisi kuyularda saklı taşbakan kanayan yaraların ortadoğusundan güneş battı ve bu şarkının üç leşi olmalı bir”leşmiş” o milletler sorgulamalı, birleşmiş amerika yılanları, çıngıraklı amacında yalanları ve kitle imha dolarları 24 beat’te tenha hiphopları, kinimin raple yansıyan oluşumları, kanunları kelepçelemeli ve elemeli eli zaferi simge edeni ve eylemini barışa saklayan her bireyi
eskiden dünyanın en güzel en sihirli kentiymiş. sarayında herşey bulunurmuş güzel kadınlar eksotik yiyecekler dünyanın her yerinden gelen baharatlar. şehir ise peri masallarından çıkmaymış gökyüzüne ulaşan kuleler bitmeyen zenginlikler heryeri kaplamış. şehrin sultanını bu olay çok tedirgin edermiş dünyanın en güzel şehrine ya birşey olursa ya yok olursa? birgün artık bu kaygısı onu rahat bırakmaz olmuş gitmiş sonsuzlardan düş'ün yanına ona tüm derdini anlatmış bağdatın asla yok olmasını istemediğini. sonsuzlardan düş biraz düşünmüş elbette herşeyin bir bedeli olmalıymış çünkü sonsuzlardan düş onun şehrini koruyacağına sonsuza kadar güzel kalacağına söz vermiş ve tüm şehri rüyalarda camdan bir şişenin içine koymuş. sonra ne mi olmuş? o bağdat rüyalarda kalmış ne zerafet ne periler kalmış ölüm ve acı gelmiş yerine. ama o bağdat hep düşlerde yaşamış asla yok olmamış
türk havayolları'nın 26 ekim 2008'de yeniden uçmaya başlayacağı "yıkık" şehir, eski "bulunmaz" diyar...
böyle masal kentler, rüya şehirlerin kaderi mi bu savaşlar? kurtaramıyorlar bir türlü kendilerini, petrol oluyor belki sebebi, ya da sözde "demokrasi" götürme mücadelesi. en sığ anlatımıyla bu...
thy yeniden uçuyormuş bağdat'a, artık oralar güvenli mi, insanlar gidip gelsin mi, 1991'den beri ilk kez uçtuğuna göre bağdat artık "güllük gülistanlık" diyebilir miyiz?
diyemeyiz bence, vardır "uçmamızın" bir sebebi, avrupa'ya bağlantısını sağlayacakmışız bağdat'ın...
bağdat'ın "yerlilerinin" avrupa'ya bağlanmaya mecali zaten kalmadı da, bağlanabilen bağlansın.
yukarıda da söylemişler, ben de dayanamayacağım, söyleyeceğim, "orada taş üstünde taş, omuz üstünde baş kalmadı..."
schindler'in listesi'nden bir replik ile başlayan bir pesimistin gözyaşları albümünden sagopa kajmer şarkısı. "sizleri ölen sayısız insan için, 3 dakikalık saygı duruşuna davet ediyorum" lafı girdikten sonra sagopa'nın söylediği bölüm girer ve söylediği bölüm tam olarak 3 dakika sürer. şarkı sonunda ise bomba ve füze sesleri duyarız...
"ana gibi yar olmaz, bağdat gibi diyar olmaz ama bağdat bombalanır..."
30'lu yaşlardaki ırak'lı adamların yan sınıfımızda ingilizce eğitimi görüp bizim okulda master yapacak olmaları sebebiyle tenefüslerde kendilerinden çat pat türkçeleri ile bol bol dinlediğimiz başkentleri.güzelmiş öyle diyorlar...
bir zamanlar bağdat dünyanın en büyük, en zengin ve en gelişmiş şehriydi. dünyanın başkenti bağdat’tı desem inanmanız zordur.
oysa bu söz doğru.
762 yılında halife mansur’un kurduğu şehrin yapımında yüz bin kişi çalışmış. 360 kuleli surlarla çevrili bu şehir, harun reşit zamanında zenginliğinin ve görkeminin en üst sınırına varmış.
dokuzuncu yüzyıla gelindiğinde ise şehir bugünkü paris büyüklüğünde imiş.
***
harun reşit deyip de geçmeyin.
yaşamı binbir gece masalları’na geçmiş bir büyük halife.
ve bir satranç ustası.
bağdat yüzyıllarca bir satranç merkezi olmuş.
bugünkü moskova gibi bütün satranç şampiyonları bu şehirden çıkarmış.
şehirde satranç açılışları ve kritik pozisyonlarla ilgili yüzlerce kitap yazılmış.
satranç ustalarının en büyüğü ise as suli.
as suli yalnız satranç şampiyonu olmakla kalmıyor; aynı zamanda şair ve siyaset adam.
hazar denizi yakınlarında doğmuş.
aynen satranç şampiyonu garry kasparov gibi.
gençlik yıllarında bağdat’a giderek halife muktefi’nin favori satranç oyuncusu olmuş.
ama 940 yılında yaptığı bir siyasi yorum yüzünden bağdat’tan kaçmak zorunda kalmış ve basra’da 92 yaşında ölmüş.
tarih kitapları da yazmış olan as suli’nin engin kültürüne ve sohbetlerine doyum olmazmış.
bu büyük adam bir satranç bulmacası hazırlamış ve bunu dünyada kimsenin çözemeyeceğini öne sürmüş.
demiş ki: ‘ben çözümü göstermedikçe dünyada hiç kimse bu bulmacayı çözemez.’
gerçekten de bulmaca yüzyıllar boyunca çözülememiş.
yakın zamanlarda büyük satranç ustaları, çok gelişmiş bilgisayarlarda yaptıkları çalışmalarla çözümü bulabildiler.
yani bulmaca yaklaşık olarak 1000 yıl sonra çözülebildi.
bilgisayar yardımı olmasaydı, insanlığın zekası bunu çözmeye yetmeyecekti.
***
bir zamanların dünya başkenti, kültür şehri bağdat, bugün ne yazık ki imam gazali’den sonra islam dünyasını karartan düşünce ve bilim düşmanlığının acı meyvelerini topluyor.
dinin yobazca yorumlanışı bağdat’ın belini bükmüş.
öteki müslüman ülkeler gibi…
