oğuzların hükümdar çıkarmış 5 boyundan birisidir. kelimenin anlamı kaşgarlı mahmut'un eserlerinde "çabuk ve ava hevesli" anlamına geldiği yazılır. özellikle iran'da olmak üzere afşar adıyla da anılırlar.
kurdukları devletler arasında musul atabeyleri (suriye, 1127-1262); şumla devleti (iran, 1155-1195); karamanoğulları (orta anadolu, 1250-1487); germiyanoğulları (doğu anadolu, 1260-1429); afşar devleti (iran, 1736-1804); karabağ hanlığı (1748-1828) sayılabilir.
malazgirt zaferi sonrası özellikle denizli acıpayam yöresine yerleşen avşar türkmenleri ıı. haçlı seferi'nin durdurulmasında önemli rol oynamışlardır. osmanlı devleti'nin iskan siyaseti'nde göçmenlikleri sınırlandığından dolayı çoğunlukla osmanlıyla aralarının iyi olmadığı bir dönem olmuştur ve bu dönemdeki sürgünlerde osmanlı hükümdarlığındaki bölgelerin hemen her yanında dağılmışlardır. (bkz: kalktı göç eyledi avşar elleri)
en ünlüleri iran safevi devletinin hükümdari nadir şah ve dadaloğludur.
yaklaşık 130 oymaktan oluşurlar ve bu oymaklardan birçoğu (alabaş, ağanlı, balabanlı, çorapoğlu, kök, dodurlu, haliloğlu, karabudak, tabaroğlu vb.) soyadı kanunu ile soyadı olarak da günümüzde devam etmektedir. bugün kıbrıs dahil olmak üzere orta asya coğrafyasının her yerinde izleri devam etmektedir.
anadolu'da ise en çok kayseri, malatya ve adana'da bulunmaktadırlar.
bir oğuz boyudurlar. günümüzde anadolu'da; kayseri'de, muş'ta, sivas'ta, kırşehir'de ve kuzey kıbrıs'ta oldukça fazla sayıda üyeye sahiptirler.
osmanlı döneminde anadolu türk birliği kurma çalışmalarında başa en fazla dert açan boydurlar. göçebeliğin yörükler ile birlikteki en önemli temsilcisi olan bu boy, 1400'lü yıllardan itibaren bölgeye hakimiyet kurmaya çalışan karamanoğulları ve osmanoğulları beyliklerinin her ikisine de tabi olmayı redddetmişlerdir.
bir devletin siyaseten boyunduruğu altına girmektense savaşmayı tercih etmişlerdir. anadolu birliğini sağlama noktasında osmanoğullarını kendileri ile savaşmaktan kaçındıkları ve "lanet olsun ne ederseniz edin ama kargaşa çıkarmayın" isteğine olumlu yanıt vererek konar-göçerliklerine devam etmişlerdir. ileri derecede avcılık yeteneğine sahip olan boy, boylar arasında tarım-hayvancılık seçeneklerini tercih etmek yerine avcılık ile geçim temin eden yegane boy olmuşlardır.
mensubu olunmaktan memnuniyet duyulmaktadır ve kafası az miktarda kırık kişilerce sözlüklerde bile temsil edilmektedirler.
24 oğuz boyundan biri.
türkiyenin hemen her bölgesinde bulunmakla birlikte, en yoğun yaşadıkları bölgeler kayseri, adana, maraş civarlarıdır. ayrıca türkiye dışında kıbrıs, azerbaycan, iran, suriye ye kadar geniş bir coğrafya da avşar boyuna mensup insanlara rastlamak mümkündür. bir de bazı yörelerde bütün yaşayışları, adet, gelenek, görenekleri avşarlarınki gibi olan insanlar vardır ki avşar değiliz derler, kanımca zamanla benliğini unutmuş avşarlardır.yozgat, çorum, amasya civarlarında köy isimleri, insanların soyisimleri ya doğrudan "avşar" kelimesini içerir ya da avşarlara dair bir ifadeyi.
avşarlara ait bir detay da çerkezlerle aralarında öteden beri gelen (tatlı-sert) çekişmelerdir. onlarca hatta yüzlerce fıkraya, hikayeye konu olmustur bunlar.
