|
|
- dünyayının yaşanılır bir yer olmasına sebep olan gaz tabakası.
- mekan için hatta insanlar için bile ortam anlamında kullanılabilen sözcük.
- meteorologların doğal laboratuarı.
- bir ortamda yakalanılan ambians
- çok genel bir tanımla yeryüzünün etrafını saran gaz tabakasıdır.
ayrıca atmosfer yeryüzünde canlılığın devamı için gerekli olan hayati elementlerin de deposu durumundadır.
- sırasıyla alttan üste doğru; troposfer, stratosfer, şemosfer, iyonosfer ve eksosfer katmanlarından oluşan dünyamızı çepeçevre kuşatan gaz tabakası
- caz-fusion üçlüsü.atmosfer, 2005 yılında gitar, gitar synth, perdesiz gitar ve tar çalan mustafa dönmez tarafından yeni bir kadro ile yeniden oluşturuldu. uzun bir aradan sonra 15 kasım'da balansta sahne alacak.
mustafa dönmez: gitar, gitar synth, perdesiz gitar, tar
sertaç tunguç: elektrik ve perdesiz bas, klavyeli çalgılar
bilge candan: vurmalı çalgılar
- sanat yapıtının izleyici üzerinde bıraktığı etki, nedeni olduğu ruh hali.
- atmosferdeki sıcaklık değişimleri göz önüne alındığında troposfer, stratosfer, mezosfer, termosfer ve eksozfer tabakalarından oluşur. sıcaklığın yükseklikle değişimi nedeniyle böyle bir ayrım yapılmıştır. troposfer ile stratosferi ayıran ince tabakaya tropopoz adı verilir ki bu geçiş bölgesi, meteorolojide çok büyük önem taşır.
troposferde sıcaklık yükseklikle düşer.
tropopozda sıcaklık yükseklikle sabit kalır.
stratosferde sıcaklık yükseklikle artar.
mezosferde sıcaklık yükseklikle tekrar düşmeye başlar.
termosferde sıcaklık yükseklikle çok fazla artar.
eksosfede hava yoğunluğu çok düşük olduğundan eksozferin belirgin bir özelliği yoktur.(misuf, 22.08.2007 13:03 ~ 13:05)
- bir bilgisayar oyununda olması gereken en önemli bileşen. hatta grafiklerden bile önde gelir.*
- bu yıl içinde ağaçların öyküsü adlı güzel bir albüm çıkarmışlardır.
(grasp, 25.12.2007 20:51)
- esasen 1986’da ıstanbul’da mustafa dönmez tarafindan kurulmuş. 2005 yılında gitar, gitar synth, perdesiz gitar ve tar çalan mustafa dönmez tarafindan yeni bir kadro ile yeniden oluşturuldu. üçlünün yeni olusumunda elektrik ve perdesiz bas ile klavyeyi sertaç tunguç, davulu ise bilge candan çaliyor. ağaçların öyküsü çok güzel bir albüm mutlaka dinlenilesi, hele bi şarkı var ki -zaman geçer sevgi kalır- kalbe zarar!
- gerek varlığı, gerek mekanizması ile insanlık için önemli bir sistem. kendi içindeki dinamikleri dünya ile ilgili birçok hayati parametreyi etkiler. örneğin atmosferde havanın dolaşımı* tamamen atmosferin yapısı ile alakalıdır. bu yapıyı biraz inceleyelim.
atmosferde havanın dolaşımı, yer yüzeyinin her yerinin eşit ısınmaması sonucunda oluşur. ekvator, güneşten gelen enerjiyi kutuplara nazaran daha fazla alır ve daha fazla ısınır. kutuplar ekvatora göre soğuktur. bu da küresel ölçekte basınç ve rüzgarın yeryüzü üzerindeki dağılımını etkiler. bu dolaşım, kutuplardan ekvatora soğuk havayı, ekvatordan kutuplara sıcak havayı taşıyacak şekilde çalışır. enerji dengesi ise; kutuplardaki net enerji kaybının ekvatordaki net enerji kazancıyla sağlanmış olur.
(görsel: atmosfer/31163)
(görsel: atmosfer/31166)
bu dolaşım, üç hücreli küresel dolaşım modeli ile açıklanmaktadır:
- hadley hücresi
- ferrel hücresi
- polar hücre
hadley hücresi: ekvatordaki ısınmaya bağlı olarak ısınan havanın tropopoza kadar yükselmesi ve kutuplara doğru hareket ederken soğuyarak çökmesiyle oluşan direkt bir hücredir.
ferrel hücresi: polar hücre ve hadley hücresi arasında kalan bölgede oluşan indirekt bir hücredir. daha yukarı enlemlerdeki soğuk havanın yükselmeye zorlanması, daha düşük enlemlerdeki sıcak havanın ise alçalmaya zorlanmasıyla oluşur. bu nedenle hidrodinamik olarak zorlanmış bir hücre olarak kabul edilir.
polar hücre: kutuplardaki soğuk havanın çökmesi ve daha düşük enlemlerdeki sıcak havanın yükselmesi ile oluşan direkt bir hücredir.
bu üç hücreli küresel dolaşım modeli, yer yüzeyinde de yüksek ve alçak basınç kuşaklarının oluşmasına ve bu kuşaklar arasında rüzgarlara neden olur. ekvator bölgesindeki net enerji kazancı sonucunda ısınan hava tropopoza kadar yükselir ve tropopozda yayılarak kutuplara doğru yönelir. yaklaşık 30° enlemlerine geldiğinde soğur ve çökmeye başlar. bu enlemlerde tropopoz seviyesinden çöken hava adyabatik olarak ısınır ve bağıl nemi azalır. yere doğru çöken hava yayılarak 60° enlemlerinde, kutuplarda net ısı kaybı nedeniyle soğuyan ve tropopozdan yere doğru çöktükten sonra yer seviyesinde ekvatora doğru yayılan soğuk hava ile karşılaşır ve yükselmeye zorlanır.
bu dolaşım nedeniyle oluşan belli başlı basınç kuşakları ve rüzgarlar:
+ ekvator bölgesinde alçak basınç kuşağı (intertropical convergence zone*)
- 5°-30° enlemleri arasında ticaret rüzgarları*
+ 30° enlemlerinde subtropikal yüksek basınç kuşağı (at enlemleri*)
-30°-60° enlemleri arasında batılı rüzgarlar*
+ 60° enlemlerinde subpolar alçak basınç kuşağı
- 60°-90° enlemleri arasında doğulu rüzgarlar*
+ kutuplarda yüksek basınç takkeleri
bu dolaşım nedeniyle çöller genelde havanın çöktüğü 30° enlemlerinde subtropikal yüksek basınç kuşağı boyunca bir şerit gibi oluşur ve diğer bölgelerden keskin çizgilerle ayrılmıştır.
(bkz: sahra çölü)(misuf, 15.10.2008 21:15)
|
