geleneksel hint inanışında, "insanın ruhu, özü, canı" gibi bir anlama karşılık gelen, kendinden sıyrılarak ulaşabileceği, varabileceği gerçek hali. atmana varmak gerçek anlamda yaşamaya başlamaktır, sonrasında ise brahmana yükselinir. atmana varmak ağaç olmaksa, brahmana ulaşmak orman olabilmektir diyelim. (aslında farklı bir gelişim süreci bu, batılı gözlüklerle anlamak olanaksız).
polonya'dan etnik-elektronik takılan ilginç bir grup. aynı isimle brezilyalı ve ispanyol gruplar da varmış. kafa yoran new age chill out müziklerinden birisini duyuyorsanız atman'dan olması muhtemeldir. hindu ezgileri bulunduran "eternal dance" albümünü yapan atman ise polonyalı olan galiba, bilemiyorum, yamuluyorsam düzeltin.
atman kelimesinin ataman kelimesinin kökü olduğu düşünülür. ataman, (bulmacalarda da çok çıkar) kazak reisi demektir. daha geniş manada, o coğrafyada halka önderlik eden kişilere verilen bir ünvandır.
osmanlı devleti'nin kurucusu, ertuğrul gazi'nin oğlu osman bey'dir. osman bey isminin orta asya kökenli bir ünvan olan atman kelimesinden geldiği söylenmekte. hatta bazı tarihçiler, osman isminin gerçekten o kişinin ismi olmadığı, sadece bir ünvan olduğu görüşündedirler. yani "osmanlı devleti'ni osman bey kurmuştur" bilgisi belki de bir yanlışlık üzerine kurulu. bir ilginç nokta ise osmanlı kelimesinin ingilizce karşılığı olan ottoman kelimesi ile ataman kelimesinin benzerliğidir.
batman'e karşı yaratılmış bir anti kahraman. fakat vampir yarasalar genelde büyük baş hayvanların ve atların kanının emdiğinden dolayı, batman'i gördüğü yerde topukları götüne vura vura kaçıyormuş.
hinduizmde , her insanın içinde bir parçası bulunan tanrının yani brahmanın kendisidir.
bir efsaneye göre, koyun avlamaya giden hamile bir aslan, koyun sürüsüne yakın bir yerde doğurup ölür. doğan yavru aslan, koyunların yanında büyüdüğü için onlar gibi davranmaya ve kendini koyun sanmaya başlar. bir süre sonra bir aslan tarafından fark edilir. aslan, bizimkine "sen ne biçim aslansın lan, otluyorsun habire." der ve onu göl kenarına götürüp, yansımasına bakmasını ister.
onu gaza getirmek için kükremeye başlar aslan ama bizimki kükremeye çalışırken sadece "meeee" sesi çıkartabilir. çok uğraşır, her seferinde daha gür çıkar sesi ve en sonunda başarır bir aslan gibi kükremeyi. o an fark eder ki bir koyun değil, bir aslanmış.
işte burda koyun ampirik beden (hinduizmde jiva) , aslan ise atmandır, yani "kendi".
jiva günlük hayatta var olan biziz, genellemek gerekirse egomuzdur ve görünen hayat bir illüzyondur.
ama aslında herkes kutsaldır. çünkü herkeste atman vardır: tanrının parçası.