merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.

askeri birimler

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  1. ordu

    bir devletin silahlı kuvvetlerinin tümünü belirtmek için de kullanılan bir terimdir. türkiye cumhuriyeti devleti için türk ordusu’nun resmi adı türk silahlı kuvvetleri’dir. ordular bir ülkeyi iç ve dış tehditlerden korumak ile görevli silahlı kurumlardır.

    üç ana bölümden oluşur kara kuvvetleri, deniz kuvvetleri ve hava kuvvetleri. bu üç bölüme ek olarak sahil koruma, jandarma, deniz piyadeleri gibi alt bölümlerde orduların bünyelerinde vardır.


    ayrıca türk kara kuvvetleri’nde 4 ila 6 kolordudan oluşan askerî birliğe de ordu denir. ordulara birer orgeneral tarafından komuta edilir.

    türk kara kuvvetleri’ne bağlı 4 adet ordu vardır. bunlar 1. ordu, 2. ordu, 3. ordu ve ege ordusudur.


    kolordu

    3–4 tümen’den oluşan askeri birim. kolordular birleşerek ordu’yu oluştururlar ve korgeneral tarafından yönetilirler. bünyesinde en az 40.000 asker barındırır. bölge savunmasında etkilidir, kolordu olarak çok nadir operasyon yaparlar. genellikle ordu karargâhından gelen emirle tümenleri görev yapar.


    tümen

    modern ordularda herhangi bir harekâtı kendi başına bağımsız olarak yapabilmek için gerekli tüm silahları ve hizmetlerini bünyesinde barındıran en küçük askeri birliktir. savaş şartlarına ve ülkelere göre değişmekle beraber mevcudu genelde 10,000 ile 20,000 kişiden oluşur ve bir tümgeneral komutasındadır. çeşitli harekât şekillerine göre tümenler temelde zırhlı tümenler ve piyade tümenleri olmak üzere iki biçimde teşkilatlandırılırlar. piyade tümenleri ise personelin ve malzemenin sevk araçlarına göre motorize ve mekanize olarak yapılandırılırlar.


    tugay

    alaydan büyük, tümenden küçük askeri taktik birimlerdir. personel sayısı ihtiyaçlara göre değişmekle beraber 5.000 askerden oluşan askeri birliklerdir. organizasyonunda piyade bölüklerinden, tank gücüne, istihkâm bölüğüne her türlü ikmal ve muhabere birimine sahiptir. tugayın en önemli özelliği, kendi kendine yetebilen en küçük askeri birlik olmasıdır. komutanı tuğgeneral’dir.

    tugaylar bünyesinde farklı alaylar barındırabilir. teşkilatlarındaki ana savaşçı unsura göre piyade tugayı, tank tugayı, topçu tugayı olarak tanımlanırlar.

    alay

    bir albayın komutası altında üç dört taburdan oluşan askeri birimdir. bir askeri teşkilatlanma olarak çok eski tarihe dayanmaktadır. 16. yüzyıl ortalarında fransız süvari birliklerine de alay denmekteydi. daha sonraki yüzyıllarda alayların kendi sancak, üniforma ve armaları geliştirilmiş ve belirli alaylar belirli bir kişilik, askeri kariyer edinmişlerdir.

    19. yüzyıl başlarına kadar avrupa ve birleşik devletler ordularında alaylar 10 bölükten oluşmaktaydı. napolyon ise alay teşkilatında yeni düzenlemelere gitmiş ve komutası aldındaki alayları, birisi karargâhta, diğer ikisi de arazide olmak üzere üç tabur şeklinde teşkilatlandırmıştır. 20. yüzyılın hemen başlarında birleşik devletler ordusu da bu tertiplenişini benimsemiştir. alayların bu yapısı i. dünya savaşı, ii. dünya savaşı ve kore savaşı sırasında değişmemiştir.

    türk silahlı kuvvetleri’nde alaylar, aynı sınıftan unsurların ya da aynı ana silah temelinde teşkillenmiş en büyük çaptaki birliklerdir.


    tabur

    bir yarbay ya da binbaşının komuta ettiği, bölükten büyük, alaydan küçük askeri taktik birliktir. günümüz ordularında ana silahlarına göre tank taburu, piyade taburu, topçu taburu gibi tabur sınıfları bulunmaktadır. hava kuvvetlerinde tabur, genellikle filo olarak adlandırılır.

    taburlar ana silah türüne göre tank taburu, topçu taburu, tanksavar taburu, uçaksavar taburu, piyade taburu gibi muharip taburlardır.

    topçu taburları üç ya da dört topçu bataryası -topçu bölüğü- olarak tertiplenir. diğer muharip taburlar da çoğunlukla üç muharip bölük ve bir ikmal bölüğünden oluşur.

    piyade taburları, 20. yüzyılda bir karargâh bölüğü, bir tüfek bölüğü ve bir ağır silah bölüğü -tank, top- olarak organize edilmiştir. günümüzde de 800–900 askerden oluşan taktik açıdan kendine yeterli birlikler olarak benzer düzende organize edilmektedir.

    bu şekildeki muharip taburların yanı sıra ordu bünyelerinde belirli görevleri yerine getirmek için oluşturulan taburlar da teşkil edilmektedir. sıhhiye taburu, istihkam taburu, keşif taburu gibi.


    kara kuvvetleri komutanlığı bünyesindeki taburlar

    keşif ve elektronik muharebe taburu
    istihkâm taburu
    muhabere taburu
    kimyasal savunma taburu
    lojistik destek taburu
    bakım onarım taburu
    sıhhiye taburu
    tanksavar taburu
    tank taburu
    kundağı motorlu top taburu
    çok namlulu roketatar taburu
    tatbikat taburu


    bölük

    idari bakımdan tam bir birim oluşturan en küçük askeri birimdir. bölüklerde, bir bölük karargâhı ve en az iki (genelde üç, dört) takımdan oluşur. koşullara ve ihtiyaçlara göre değişmekle beraber çoğu kez en az 100 askerden oluşan bir askeri birliktir. komutanı yüzbaşı ya da kıdemli üsteğmen’dir.

    2. dünya savaşı sırasında bölüklerin kadroları genişlemiştir, üç tüfekli muharebe taburunun yanı sıra yakın destek ateşi sağlayan ekip silahlarını -havan, makineli tüfek, tanksavar- kullanan bir takım olarak organize edilmeye başlanmıştır. bu tür bölükler 6 subay, 187 erden oluşmaktadır.

    günümüzde bölükler belirli işlevleri yerine getirmek üzere muharebe, istihkam, keşif gibi ya da belirli bir sınıf silahın -tank, havan, uçaksavar, tanksavar- temelinde ve muharip piyade bölükleri olarak organize edilir.


    kara kuvvetleri komutanlığı bünyesindeki bölükler

    muhabere bölüğü
    lojistik destek bölüğü
    bakım onarım bölüğü
    sıhhiye bölüğü
    keşif bölüğü
    istihkâm bölüğü
    muhafız bölüğü
    karargâh ve destek bölüğü


    takım

    ihtiyaçlara ve koşullara göre sayısı değişmekle beraber temel olarak 35–40 askerden oluşan askeri birim. takım komutanı asteğmen teğmen veya üsteğmen rütbesindedir.

    temel olarak bir piyade takımı 3 piyade mangası, bir karargâh mangası ve bir tanksavar kısmından oluşur.


    manga

    iki timden oluşan askeri birliktir. çavuş dâhil toplam 9 kişidir. ancak bazı jandarma mangaları 11 kişiden oluşabilir. bir piyade mangası, bir manga komutanı, iki tim komutanı, iki avcı eri, iki makineli tüfek nişancısı, iki makineli tüfek yardımcısından oluşur. manga çavuş tarafından yönetilir.

    alttaki tim yapısından iki tane barındırır.
    1 x tim komutanı
    1 x avcı eri
    1 x makineli tüfek nişancısı
    1 x makineli tüfek yardımcısı


    tim

    görevi yüz metrelik bir alanı ateş gücüyle kontrol altına almak olan iç güvenlik harekâtında görev yapan en küçük askeri birimdir. komutanı genellikle çavuş olmak üzere en az onbaşı rütbesindedir.

    1 x tim komutanı
    (1 inci unsur komutanı) 1 x avcı eri
    2 x makineli tüfek nişancısı
    2 x makineli tüfek yardımcısı
    2 x roket atar nişancısı
    2 x roket atar nişancısı yardımcısı’ndan oluşur.