asabiyet  

hakim olduğu bünyede çıkışma,kolay sinirlenme,kavga etme,kıllanma gibi endikasyonlar yaratan olmaması istenen ama olduğu zaman da idare edilmesi gereken mizaç.

(bkz. asabiyeciler asabi insanlar mıdır sorunsalı)

kişinin sahip olduğu gıcıklık ve sinirlilik potansiyeli.

kişiyi bokuyla kavga etme eğilimine sokan ruh hali.
tüm sevdiklerinizi olur olmadık nedenlerle fırçalayarak kırabilirsiniz.
bir nesneyi tekmelerken üstünde "attention! fragile!" yazıyor olmasını iplemezsiniz.
sonra özür dileme faslında "asabi bi bünyem var, elimde değil" der, yırtarsınız.

bir nevi boylumlamadır. zindan gibi.

hararetle girilen girinin ardından girinizin silindiğini görünce sözlükten istifa etmektir.

engel olunamayan sinir hali.

arap kabile üyelerinin herhangi bir konuda suçlu olup olmadığına bakılmaksızın grup tarafından sahiplenilmesinin sebebi olan olgu, birlik ruhudur. bu açıklama kavramın algılanması hususunda ip ucu vermesi açısından işlevsel olmasına karşın genel anlamıyla basit bir arap kabileciliğinin dışında ibn haldun'un tarih felsefesini üzerine kurduğu maddi işleyişin temel hareket ettiricisidir asabiyet. ibn haldun umranının üzerinde yükselip battığı asabiyet mefhumunun günümüz yansımasını milliyetçilik olarak ele alırsak, milliyetçilik gibi topluluk-aidiyet refleksleri tarih içerisinde asabiyetin çeşitli biçimlerde ortaya çıkardığı birlik ruhunun öznel bir yansımasıdır diyebiliriz.

ibn haldun açısından islamın asabiyetten gördüğü yardım, mukaddime'nin dergah yayınları baskısının girişinde şu şekilde ele alınmıştır;

"şayet islamın daveti ve tebligatı, hususui olarak kureyş, umumi olarak mudar ve arap asabiyetine dayanmasaydı hedefine ulaşamaz, gerçekleşme şansına sahip olamazdı. bu yüzden kur'an ve hadislerde asabiyet kesin, şiddetli ve ısrarlı bir şekilde reddedilmemiştir."

burada dikkatimizi çekmesi gereken; bu tarih felsefesinin (genel yorumlayışla tanrısal yazgının maddi dünyada maddi tezahürü şeklinde ele alınacak dahi olsa) tarihsel gerçekliğe yaptığı vurgudur. böylece, belkide ibn haldun düşüncesinin maddi-pragmatik birlik üzerine yaptığı tahlilde, ilkesel cemaatin ideolojik özcülüğünü ortaya çıkaran bir tür hegemonik alanın ilk nüvelerine rastlıyoruz.

güzel bir kaçış noktası insanlar için. kıvıramadığımız yerde "asabiyim ben abi yeah" demek çok işimize geliyor.

sakin insanlarla iletişim kurmak her zaman daha kolaydır. ne denildiği ve ne istendiği net şekilde anlaşılabilir. ancak, kendine karizma katmaya çalışmak, farklıyım ben imajı yaratmak, insanlar beni anlamıyoru oynamak ve benzeri amaçlarla insanların saklandığı bir kabuktur asabiyet.

asabi insanlar tepki anlarında bir kaç saniye bile olsa öfkelerini koruyamaz genelde. herhangi bir konu konuşulurken aniden parlayıp saydırıp, sonrasında dakikalarca aynı konuda sövebilirler. bu tip durumlara maruz kalan insanların bu tip insanlara "sabır" göstermesi ve "sakin" olması beklenir, bu da baya sarkastik.

her insan "bir cinnet her şeyi halleder" moduna gelebilir dönemsel ve anlık olarak. gelir geçer bir asabiyet tolere edilebilir herkes benzer şeyleri yaşadığı için. ancak sürekli bir hal almış, kalıtsal özelliğe sahip, insanlar uyarmadan fark edilmeyen, içselleştirilmiş, ve "ben böyle mutluyum" diyecek kadar kişinin gözlerini kör etmiş ise, bir uzman yardımı alınması gerekir.

"insanlar beni böyle kabullensin" gibi sikindirik bir temenni ile yaşar asabi insan. herkesin gösterdiği anlayışın göstermelik olduğunu fark ettiğinde ise insanların aslında kendisini siklemediğini de anlamış olur. kendini aşamadığı, hissiyatını bastıramadığı, soğukkanlı davranamadığı sürece daha da asabi bir loser olması kaçınılmazdır.