çoğunluğun sesine kulak ver olayı. günlük hayatta en sık yapılan "fallacy" (yanlış mantık) lerden biri de budur.
three men make a tiger diye bir çin atasözünde de buna atıf yapılmış aslında. "3 adam bi kaplan doğurdu", yani gerçekdışı bir efsane ya da söylenti, birçok kişi tarafından tekrar edildikçe, toplumda yavaş yavaş gerçeğin kendisi gibi algılanmaya başladı.
bilinen bir örnek için, (bkz:
üniversitede kızlar teklif ediyormuş)
bu three men make a tiger deyişinin de şöyle bir hikayesi varmış. zamanın birinde çin vezirlerinin birinin birkaç çakal rakibi varmış, vezir şehir dışında bir yere gittiğinde hakkında bu elemanların yayacağı asılsız dedikoduların kralı etkileyip etkilemeyeceğini test etmek istemiş.
bunun için bir gün, çin kralına, "diyelim ki, vatandaşın biri geldi size, şu anda şehir pazarında bir kaplan gezip, kükrüyor dedi, buna inanır mıydınız?" demiş. kral ise direkt olarak "hayır inanmazdım" demiş. vezir "peki, aynı şeyi 2 adam deseydi inanır mıydınız?" demiş bu sefer, kral da "hmm, bu sefer aklıma bit yeniği düşerdi" demiş. en sonunda vezir "ya 3 kişi birden kaplandan bahsetseydi?" diye sorunca, kral bu sefer "buna inanırdım" demiş. tabi vezir de kaplanın pazarda dolaşmasının çok saçma olduğunu, o yüzden ne kadar kişi derse desin, kendi mantığını kullanmasını tavsiye etmiş krala. sonunda hikayeye göre vezir gidip döndüğünde korktuğu başına gelmiş, hakkında yayılan dedikolurdan kral etkilenmiş ve kovulmuş. o kadar kaplan örneği falan boşa gitmiş yani demek ki. üzüldüm şimdi bak.
ps: bunu aslında
ugg başlığında falan anlatsak tam otururdu, ama neyse böyle de iyi.