aram haçaturyan  

dünyaca ünlü ermeni besteci. yüzyılın yetiştirdiği ve büyük bestecilerin sonuncusu olarak kabul edilen haçaturyan, 1936 yılında düzenlediği piano konçertosu ve 1942 de besteledigi "hançer dansı" olarak bilinen "gayene" adlı balesiyle meşhurdur. moskova'daki "gnesini devlet müzik ve pedagoji enstitüsü"nde ve "moskova devlet konservatuar"ında eğitim gördü ve 1951 yılından itibaren her iki okulda da eğitim görevlisi olarak çalışmaya başladı. genç ve enerji dolu bir besteci olarak çağdaş batı müziğinden ve özellikle "ravel"in yapıtlarından etkilendi. birinci senfonisini 1935 yılında tamamladı. bundan sonraki yapıtlarında ise ermeni halk müziğinin belirgin temaları daha fazla ön plana çıkmaya başladı. 1943 yılında ikinci senfonisini bolşevik devriminin yirmi beşinici yıl dönümü kutlamaları için yazdı. besteci kimliğinin yanısıra haçaturyan başarılı bir şef olmayı başardıktan sonra dünyanın birçok önde gelen senfoni orkestralarını yönetmek amacıyla konuk sef olarak devet edildi. 1951 yılında moskova'da ve viyana'da yüzyılın en iyi bestekar ve sef ödülünü kazandı. iki kez stalin ödülünü alan ve ayrıca ermeni ulusal marşı'nın da bestecisi olan aram haçaturyan, birçok film müziklerine de imza atmıştır. 1954 yılında sovyetler birliği'nin halk sanatçısı ünvanını almaya hak kazanan haçaturyan , 1959 yılında ise lenin ödülüne layık görülmüştür. ailesinin haçaturyan'ın kültür yaşamında önemli bir yeri vardı. eşi nina makarova ve yeğeni karen haçaturyan da birer besteciydiler. 2003 yılında tüm dünyada müzik lobileri ve önde gelen senfonileri tarafından aram haçaturyan'ın doğumunun 100. yıldönümü vesilesiyle festivaller ve anma konserleri düzenlenmiştir. aram haçaturyan müzik dünyasında yanlızca ermeni halk müziğinin temalarını senfoniye döken bir besteci olmanın yanısıra, yüzyılın yetiştirdiği en genç besteci ve de dünyaca ünlü senfonistlerin oluşturduğu zincirin son halkası olmuştur. 1978 yılında hayata veda eden aram haçaturyan ermenistan'ın başkenti erivan'da toprağa verilmiştir. başlıca eserleri: 1935 ı. senfonisi, 1936 piano konçertosu, 1939 mutluluk, 1940 ıı. senfonisi, 1940 keman konçertosu, 1942 gayane balesi ve hançer dansı, 1943 ııı. senfonisi, 1944 maskarad (maskeli balo senfonik suit), 1946 viyolonsel konçertosu, 1953 spartacus balesi.

(bkz: vals de masquerade)

(bkz: sabre dance)

haçaturyan usta çok büyük bir besteci, söylemeye bile gerek yok. ne zaman bence onun en muhteşem eseri olan spartacus'ü dinlesem, tüylerim diken diken oluyor. spartacus'ün hikayesi ancak bu kadar güzel anlatılabilirdi, tam anlamı ile bir şaheser!

komünizme hayatını adamış bu müzik insanının 1 mayıs 1978'de, sovyetler'in millileşmesi sürecinde uğradığı zulme daha fazla dayanamayarak hayata gözlerini yumması da tam bir kara mizah örneği olsa gerek.

doğuya ait çok güzel ezgiler barındıran bir keman konçertosu bulunan ermeni bestecidir. maalesef dinleyiciyi yoracağı düşünülen çok fazla tekrar içerdiği ve sıkıcı olduğu gerekçesiyle aram haçaturyan'ın bu eseri keman virtiözleri tarafından pek tercih edilmemektedir. son derece hareketli ve seri el hareketleri ile çalınması gereken bir konçerto olması sebebiyle yeni başlayanlar için çalınması zor olarak görülür. haçaturyan'ın ermeni olması sebebiyle konçertonun doğuya ait ezgileri bize de çok yakındır. bir türk bestecisinin elinden çıkmış izlenimi verir.

çoğu kişi dinleyiciyi sıkacağını düşünse de son derece keyifli haçaturyan keman konçertosunun bir kısmını david oistrakh yorumuyla aşağıdaki adresten dinleyebilirsiniz.

http://www.youtube.com/...