• isle of dreams
    itü sözlük yazarlarına özel %20 indirimli biletler için son tarih 19 temmuzkayıt ol
  1. neden kaynaklandığı henüz bilinmeyen, tedavi ile ancak ilerlemesi yavaşlatabilen kronik, ağrılı romatizmal bir hastalıktır. kısaca "as" olarak tanımlanır. hastalık tümden ortadan kaldırılamamaktadır. belirtileri; uzun süre içinde gittikçe artan bel ve sırt ağrıları, göğüs ağrıları, boyunda tutulma ve bu süreç içerisinde kilo kaybı biçiminde görülür. hastalığın ilerleyen aşamalarında omurilikte bükülme ve boyunda kireçlenmeden ötürü harketsizlik oluşmaktadır.
    doktorlar tarafından önerilen en yaygın tedavisi ise egzersizdir.

    ahmet mete ışıkara ve suna pekuysal hastalığı olarak bilinir halk arasında. eğer bir kişi "as" ise bunun tespiti kolayca yapılamıyor. genelde romatizma zannedilerek farklı tedavi yöntemleri uygulanmaya çalışılmaktadır. ancak "hla-b27 doku antijeni tespiti" yapıldıktan sonra hastalığa tanı konabiliyor. bu konuda bir hayli muzdarip olan ahmet mete ışıkara bu durumu "teşhisteki gecikme ve doğru teşhise kadarki yanlış uygulamaların bedeli ağır olmaktadır. şöyle ki; benim durumumda ilk önceleri böbrekte kum teşhisi, disk kayması teşhisi ve allerji teşhisi konulmuştur." diyerek çok güzel açıklamıştır.

    ankilozan spondilit'de ağrılar uzun süre hareketsiz kalmak, uzun süreli oturma, yatma gibi durumlarda artar. ancak ağrılar hareketle azalır, hatta yok olabilir. hastalar sabahları daha çok ağrılıdır, günün ilerleyen saatlerinde ağrı ve kısıtlılık azalır.

    neden kaynaklandığı bilinmeyen bu hastalık insanlarda nadiren görülür. %0,1 oranında bir görülme istatistiği vardır. en sık görüldüğü yaşlar ise 25'li yaşlar olarak tespit edilmiştir. eğer gittikçe artan bel, sırt, göğüs ağrılarınız varsa, özellikle sabahları bu ağrılar daha fazla oluyorsa (hareketsiz durdukça ağrılar artıyorsa) bir doktora gidip "as" testi yaptırılması şiddetle önerilir. erken teşhisin her hastalıkta olduğu gibi bunda da ilerlemeyi önleyici, vücutta eğriliği engelleyici bir fonksiyonu vardır.
  2. ayrıca:
    ankilozan spondilit (as), öncelikle omurgayı tutan, ağrılı, şekil bozukluğu ve aktivite kısıtlanması ile sakatlığa neden olan iltihaplı romatizmal bir hastalıktır. as, asıl olarak omurgayı etkilemesine rağmen, kalça eklemi daha sıklıkla olmak üzere, diz, el, ayak ve omuz eklemlerini tutabilir. eklem çevresindeki yumuşak dokuları da etkiler, bu durum eklem hareketlerinin daha fazla kısıtlanmasına neden olur. as, göz, kalp gibi bazı organları da tutabilir.
    as, yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir. hastalığın tanınması, uygun tedavi ve egzersiz programları ile kontrol altına alınabilir.

    nedeni

    nedeni kesin olarak bilinmemektedir. günümüzde kalıtımın önemli rolü olduğu bilinmektedir. bu nedenle genetik geçiş araştırılmalıdır. her as'li anne veya babanın çocuğu as'li doğmaz. bu genetik geçiş oranı %15 civarındadır.
    en çok 20 - 40 yaşlar arasındaki genç erkekler olmak üzere kadınları ve ergenlik dönemindeki çocukları etkiler. as, her 200 erkek ve her 500 kadının birinde görülür. ortalama başlangıç yaşı 24 olup, erkekleri kadınlara oranla 3 kat daha sık tutar.

    hastalığın belirtileri

    1. sırt, bel, kalçalarda fazla olmak üzere istirahatle ve geceleri artan hareket etmekle azalan ağrı ve sabah tutukluğu en önemli yakınımdır. bu yakınımlar 3 aydan daha uzun süre devam etmektedir. kalçalarda ağrı ile de başlayabilir. genellikle uylukların arkasına yayılır (şekil 3). sabaha karşı olan ağrı ile uyku bölünebilir.
    2. erken dönemde kilo kaybı, yorgunluk, ateşlenme ve gece terlemeleri olabilir. yorgunluk bir çok hastanın en önemli yakınmasıdır; hastalığın alevlenmesine veya kansızlığa bağlı olabilir. çoğu zaman hastalığa eşlik eden depresyondan kaynaklanır.
    3. hastalık, sırtı ve göğüs kafesini tutmuşsa solunum güçleşebilir. bu durumda ağrı sadece sırtla sınırlı kalmaz; bazı hastalar, göğüs ağrısından da yakınırlar. bu durum da alarme edici olmalıdır. aşırı yemek yemek ve dar giysiler, solunum için harcanan enerjiyi arttıracaktır. sigaradan kaçınmak gerekir; bu ciddi akciğer ve göğüs enfeksiyonlarına neden olabilir.
    4. kemik zayıflaması anlamına gelen osteoporoz. osteoporoz erken dönemde iltihap hücre ve maddelerinin salgılanmasına, daha sonra eklem hareketlerinin kısıtlanmasına bağlı olarak oluşur. düzenli yapacağınız egzersizler kemiklerin zayıflamasını önleyecektir.
    5. ileri dönemde omurga ve eklemlerdeki değişikliklere bağlı şekil bozukluğu ve kamburluk.
    6. %1 olasılıkla gözde kızarma, ağrı, ışığa karşı hassasiyet olabilir. as'li hastaların %40'ında göz iltihaplanmalarından olan iritis veya üveitis gelişebilir. ilk bulgu görme bulanıklığıdır, ama bunun yerine çok şiddetli göz ağrısı da olabilir. böyle bir durum farkedildiğinde hemen doktora başvurulmalıdır. bir an önce tedaviye başlamak, kalıcı hasarı önlemek açısından önemlidir (şekil 4).
    7. sedef hastalığına benzer cilt bulguları olabilir. as ve sedef hastalığı çok sık bir arada bulunur.
    8. as, çok nadiren kalbi tutabilir, hafif hasar yapar. bu tutulma çoğunlukla gözden kaçar.
    uzun süren yatak istirahati veya bir araba kazası, mevcut as belirti ve bulgularının alevlenmesine neden olabilir.

    as ile birlikte yaşamak için altın kurallar

    1. hastalığınız hakkında bilgi sahibi olun.
    2. genel olarak sağlığınızı iyileştirin.
    3. düzenli egzersiz yaparak hastalığın olumsuz etkilerinden korunun.
    4. düzgün duruşu her zaman devam ettirin.
    5. ağrınız çok fazla ise doktorunuza başvurun. ağrı kontrolü için ilaç almaktan korkmayın. düzenli egzersizlerin ağrı kontrolünde de önemli rol oynadığını unutmayın.
    6. sigara, genel sağlığınız için zararlıdır. bu hastalıkta akciğerlerin solunumu olumsuz etkilendiğinden sigara çok daha zararlıdır. eğer kullanıyorsanız, kısa zamanda bu alışkanlığınızı bırakmalısınız.
    7. aşırı kilodan kaçınınız. et, balık, süt, sebze, meyve protein ve vitamin yönünden zengin olduğu için bol miktarda tüketin.
    8. uzun süre ağrılı ve kısıtlı aktivite ile yaşamak, sağlığınızı olumsuz etkileyebilir. kendinizi mutsuz hissedebilirsiniz. uygun ilaç tedavisi ve psikoterapötik destek, kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar.
    9. fiziksel uyumunuzu iyileştirin.
    10. düzenli olarak sağlık kontrolünüzü yaptırın.
  3. sabah yataktan kalkmaya çalışırken en az bir kişinin yardımına ihtiyaç duyulan. yuvarlanarak yataktan düşme, sırtı hiç oynatmadan dimdik oturur pozisyon alma gibi tekniklere başvurabileceğiniz,omurlarınız birbirine kireçlenme nedeniyle kaynaması durumu olarak izah eden doktorlarda bulabilmeniz mümkündür. sabah tutulmaları yani yaklaşık 15 dakika ile 2 saat arası süren yataktan kalkama durumu diğer bel rahatsızlıklarından ve romatizma hastalıklardan ayırıcı özelliğidir. “ankilozan” kaynama; “spondilit” ise omurga iltihabı anlamına gelmektedir.

    tomografi yerine sintigrafi ile görülüp tespit edilmesi çok daha kolaydır. hareketsizlik başlıca düşmanı olmakla beraber, hareketsizlik ya da, trafik kazası, çarpma, düşme gibi travmatik durumlarlada ortaya çıkabilir. bütün eklemlerin kireçlenmeyle birbirine bağlanması nedeniyle ayak eklemlerinden tutunda, omuz eklemlerine kadar baş gösterebilir. bu tür bölgelerde ameliyatla çözüm bulunabilmesine rağmen vücudun başka bir yerinde yeniden gözlemlenebilir.
    en zorlayıcı olan kalça kemiğinin omiriliğe kaynaması nedeniyle oluşandır. 6 ayda bir ya da doktorunuzun uygun gördüğü periyodlarda belden vurulan bol kortizonlu humira isimli ilacı kullanmak sizi oldukça rahatlatabilir.
  4. sakroileit olan kişilerde daha sonra a.spondilit olma ihtimali yüksekmiş.
  5. artık kesin tedavisinin olduğu hastalık.

    habertürk ht saglık programına katılan hacettepe ünüversitesinden 2 doktor, günümüzde bu hastalığın erken teşhis halinde ilaçla kesin tedavisinin yapılabildiğini söyledi.