|
|
- kanunlar bütünü.
- insanların koyduğu kanunlardan meydana gelen, fakat insanlar tarafından değiştirilmesi büyük kavgalara neden olan kanunlar derlemesi.*
- ingiltere'de bu şey olmadığı halde ülke takır takır saat gibi işliyor... demek ki iş biraz da insan da bitiyor... (biraz mı!?!?!)
- (bkz. magna carta)
(bkz. kanun-u esasi)
- devletin temel yapsını, kuruluşunu, iktidarın devrini ve devlet iktidarı karşısında şahısların özgürlüğünü düzenleyen belgedir. devletin esas kuruluş belgesi de diyebiliriz. bir ülkedeki kanunlar ve kurallar hiyerarşisinin en üst basamağıdır. hiçbir yasa ve doğal olarak da bu hiyerarşinin alt basamaklarındaki diğer düzenleyici belgeler anayasaya aykırı olamaz.
anayasa salt hukuki bir metin değildir. iki türlü anlamı vardır; hukuki ve siyasi olarak. sadece devletin hukuki statüsü değil, siyasi olarak da devlet içindeki iktidarı ve devletin de toplum üzerindeki iktidarını sınırlar.
katı ve esnek anayasa kavramları, anayasların değiştirilmesindeki kolaylık derecesini ifade eder.
katı (rigid) anayasalar kolayca değiştirilemeyen anayasalardır. değişimi için özel süreçler ve özel meclis çoğunluğu gerekir.
esnek (fleksible) anayasa ise normal bir kanun gibi değiştirilebilen anayasalardır.
aslında anayasalar salt hukuki bir belge olmadığından üzerinde toplumun konsensüsü, hakları bulunduğundan ve topumsal ve siyasal gerçekliklere ve geleneklere de dayandığından değiştirilmesi kağıt üzerinde ne kadar kolay görünse de bu etkenler nedeni ile fiiliyatta o kadar basit değildir.
çerçeve anayasa kavramı, fazla madde ve detay içermeyip; sadece genel ilkeleri koyarak geri kalan düzenlemeleri kanunlara bırakan anayasa'yı ifade eder.
bunun zıddı ise kazuistik anayasadır. bu tipte anayasa madde ve içerik olarak kapsamlı tutulur. daha çok, demokrasinin işleyişine güvenilmeyen ülkelerde kullanılır. dezavantajı, hem kazüistik hem de rigid olan anayasaların kolay değiştirilememesinden dolayı toplumsal değişimlere ve ihtiyaçlara cevap verememesidir.
- (bkz: kevgir)
- (bkz: türkiye cumhuriyeti anayasası)
- her iktidarın kendi düşüncelerine göre değiştirdiği kitap.
(bkz: anayasayı bir kere delmekle bir şey olmaz)
neyseki değiştirelmesi imkansız olan maddelerimiz var içinde....
- ülkemizde ana-yasaklar anlamında kullanılan, temel kanunlar bütünü..
batıda "constitution" derler bu şırfıntıya.. kelimenin kökü "constitute"; "teşkil etmek, meydana getirmek, kurmak, tesis etmek" gibi anlamlara gelmekte..
yani muasır medeniyette anayasa, lafız itibariyle "nizamname" demek...
anayasa'yı değiştirme gayretindekilere burdan bir ayar vereyim ben de: önce bu yasakçı mantığı değiştirin..
gerisi kolay...
- devletin oluşum ve işleyişini ve toplum ile ilişkilerini düzenleyen yasalar bütünü olup bir ülkedeki en üst normdur.
- her hükümetin ucundan ucundan cekiştirip kendi istekleri doğrultusunda yenilemeye çalıştıkları bir ülkenin temel yasası.
|
