altı gün savaşı  

savaşın toplam altı gün sürmesi sebebiyle bu adı almıştır.

süveyş bunalımı sırasında israil, ingiliz ve fransız desteği ile mısır'ın bazı topraklarını işgal etmiştir. 1967 yılında mısır ordusu israilin elinde bulundurduğu toprakları geri alması ve akabe körfezinin girişini kapatmasını savaş sebebi sayarak saldırıya geçti.

israil ordusu mısır uçaklarının çoğunu yerde imha etmiştir. neticede kesin bir zafer kazanmışlardır. bu olay arap-israil ilişkileri için çok önemli yer tutmaktadır. zira bu savaş sonrasında israil topraklarını dört katına çıkarmıştır. savaşın sonunda bir barış da yapılmamıştır.

suriye'nin golan tepelerini israil'e vererek tabiri caizse taşaklarını kaybettiği savaştır. mısır,ırak, ürdün ve suriye zik kadar israil'e yenilmiş ve cümle aleme rezil rüsva olmuştur.

mısır ordusunun tanklarının çoğunun israil ordusu tarafından imha edildiği savaştır.

israil'in o dönemlerde ortadoğuda var olma, ayakta durabilme adına tam bir teyakkuzda olduğu bir zamanda olmuştur bu savaş. araplar ise gerek siyasette ve gerekse savaşmada ne denli başarılı (!) olduklarını bu sayede göstermiştir. varolma ile yokolma arasındaki israil devleti bu savaşı kazanarak hem topraklarını genişletmiş, hem bulunduğu coğrafyada bekasını sağlamlaştırmış ve hem de komşu araplara bir gözdağı vermiştir. israil'in ortadoğu da yerini sağlamlaştırdığı bir savaş olmuştur. israil bu savaşa kadar her an yeni bir hıttin savaşı olur mu korkusu ile yaşamış ve üzerine gelebilecek ikinci bir selahattin-i eyyübi'yi beklemiştir. fakat 6 gün savaşıyla birlikte bu korku gitmiş ve cesaretleri gelmiştir.

"bugün vurduk, yarın vuracağız" peşrevleri atan mısır'a savaşların tehditlerle, "gerekirse yaparız" tarzı hamasi açıklamalarla değil, yürekle kazanıldığını öğretmiştir..

bize ne öğretti, meçhul.. 2 yıldır başbakan recep tayyip erdoğan'ın ağzından düşmeyen "gerekirse kuzey ırak'a gireriz" lafına bakar, çocuk kandırır tarzda yapılan "sabrımız taşıyor"lara, "sözün bittiği yerdeyiz"lere dikkat edersek hiçbir şey öğretmediğini görürüz..

savaşın hukuku, hazırlanma süresi olmaz.. sözümona "yasal süreç" üzerinden dünya kamuoyuna yalaklanmayı bırakın da 2 askeri kaçırıldı diye 30 gün boyunca filistin'i yerle bir eden israil'in cesaretini örnek alın.. yoksa 8 kayıp mehmetçik'in hesabını veremezsiniz.. deneyin.. hiç değilse deneyin..

israil'in yürekle veya cesaretle değil istihbarat ve strateji ile kazandığı savaştır. bir kere israil saldırısının ilk dalgasında mısır hava kuvvetlerinin uçaklarını değil, hava üslerinin pistlerini vurdu. mısır hava kuvvetlerinin havalanamadan imha edilmesinin sebebi budur. son derece basit fakat dönemine göre sıradışı bir strateji. her ne kadar hava kuvvetleri imha edilmiş olsa da mısır'ın sina çölünde çok kuvvetli mevzileri vardı. fakat bu mevziler saldırıların çölün ulaşımın görece kolay olduğu yönlerden geleceği hesaplanarak yerleştirilmişti. israil'in savaştan önce çok sıkı bir şekilde askerlerini çöl şartlarına göre eğitip, tanklarını çöl şartlarına göre modifiye edip, boş çölden saldıracağı hesap edilmemişti. dolayısıyla bu mevzilerdeki askerler kurşun atmadan geri çekilmek zorunda kaldı, geri çekilirken de binlercesi israil uçaklarından atılan napalmlarla can verdi.

suriye ise istihbarat sayesinde yenildi. eli cohen, suriye'de gizli bir şekilde çoğu yüksek rütbeli subayla dostluk kurmuş, hatta savunma bakan vekilliğine aday gösterilecek kadar ileri gitmişti. bu arada suriye'nin bütün top mevzilerinin yerlerini, suriye pilotlarının gerçek ve kod adları, aileleri ile bilgileri gibi çok önemli bilgileri israil'e gönderiyordu. her ne kadar altı gün savaşından iki yıl önce yakalanıp televizyonda canlı yayınla idam edilse de o zamana kadar sağladığı bilgiler israil'e altı gün savaşında büyük avantaj sağladı. bir hikayeye göre eli cohen, suriyeli generallere golan tepeleri'ndeki top mevzilerindeki askerlerin çöl şartlarından daha az etkilenmeleri için buralara ağaç dikmelerini tavsiye eder. suriyeli gerizekalı generaller de bu dahiyane öneriyi hayata geçirip top mevzilerini kabak gibi açığa çıkarır. sonrası önceden belirlenen hedeflerin vurulmasından başka birşey değil. gene altı gün savaşı sırasında iki suriye jeti tel aviv'i vurmak üzere yola çıkar. jetler tel aviv'e yaklaşınca mossad telsizden jetlerin pilotlarına ulaşır ve şu mesajı iletir. "kim olduğunuzu biliyoruz. isimlerinizi biliyoruz, ailelerinizin isimlerini ve yerlerini biliyoruz. eğer hedeflerinizi vurursanız sizi ve ailenizi takip edeip öldürmeden rahat bırakmayacağız" bunun üzerine pilotlar bimbalarını denize atıp üslerine hedefi vurdukları raporunu iletip geri döndüler.

arap devletleri kaybedecek çok şeyi olmadan israil'i haritedan silme naraları atarak artislik yaparken, israil ya hep ya hiç savaşına girdiğini farkında olarak stratejinin önemini bir kere daha gözümüze gözümüze soktu. yani denemedi. deneyen arap devletleriydi.

abd'nin de aktif olarak dahil olma girişimlerinde bulunduğu savaş.
(bkz: uss liberty olayı)

(bkz: six days)