allahaısmarladık  

küçükken bi türlü söylemeyi beceremediğim sözcük

veda sözcüğü

çok zor söyleniyor, onun yerinde gidene de, kendin giderkende güle güle demek daha kolay

alasmalladık derler hızlıca

tekrar bir araya gelme olasılığının yüce mevla'ya tevdi edildiği anlamını taşıyan ayrılık söylenmesi.

güle güle'nin cevap olacağı söz !:yoksa tam tersi mi idi

ayetlerde 'kullarım bana birşeyi emanet ederse ben meleklerimi oraya gönderirim ve emanet edilenin üzerine titrerim' diye bildirilen, sırf bu nedenden dolayı söylenmesi gerektiğini düşündüğüm veda sözü.

aynı zamanda allah'a emanet edilen (vedalaşılan) kişilerin yerini de tutar.

- geri dönmeliyim, allahaısmarladıklarım var.

elimi beş yerinden dağladı beş parmağın,
bağrımda da yanmadık bir yer bırakmadan git...
bir yarın göçtüğünü,çöktüğünü bir dağın
görmemek istiyorsan ardına bakmadan git!

yavrusunun yoluna dalan bir dul bakışı
andırıyor ışıksız evinde pencereler.
biraz yeşermek için beklesin artık kışı
çağlayansız yamaçlar, suyu dinmiş dereler.

bir sarı yaprak gibi düştü gönlüm yoluna,
buğulu gözlerimden geçmediğin gün olmaz.
benim kadar titremez hiç bir yiğit oğluna,
hiç bir ana kızına bu kadar düşkün olmaz.

bin fersahtan duyarım kimle gülüştüğünü,
alnından öz kardeşin öpse ben irkilirim.
değil yalnız ardına kimlerin düştüğünü,
kimlerin rüyâsına girdiğini bilirim.

gözlerimi gün gibi kamaştıran yüzünü
daha candan görürüm senden uzaklaşınca.
sararırsın dönüşte görünce öksüzünü.
bir gelinlik kız olur aşkım senin yaşınca.

elimi beş yerinden dağladı beş parmağın,
bağrımda da yanmadık bir yer bırakmadan git...
bir yarın göçtüğünü,çöktüğünü bir dağın
görmemek istiyorsan ardına bakmadan git!

(bkz: faruk nâfız çamlıbel)

evden çıkarken söylenen söz. ama hala kim giderken allahaısmarladık kim güle güle der kavrayabilmiş değilim.

sezen aksu'nun ilk albümüdür. içinde olmaz olsun, yaşanmamış yıllar gibi ün salmış şarkılar vardır. 45likten çekimi piyasaya tekrar sürülmüştür arşiv yapmak isteyenler için.

ayrılıktır. ne zaman allaısmarladık denilse hüzün kaplar yüreği. ardında bıraktığın hatıralar belki gözyaşın olur. kimbililir birdaha ne zaman karşılaşırsın.

uzak gelir bana allahısmarladık ve bu yüzden ayrılırken, arkamda ''allahısmarladık '' demek zorunda kalacağım kimseyi istemiyorum.

hoşçakal; daha sıcak, daha yakın, belki yarın belki yarından da yakın.

sezen aksunun 1977 yılında piyasaya şu şarkılarla çıkmış olan albümü;

allahaısmarladık
kendi kendime
haydi söyle
uzun lafın kısası
seni gidi vurdumduymaz
geçen yaz
gözlerindeki bulut
söyle kimsin
alev alev
olmaz olsun


2006 yılında ise tekrar sn müziketiketiyle şu şarkılarla çıkmıştır;

allahaısmarladık
kendi kendime
uzun lafın kısası
seni gidi vurdumduymaz
geçen yaz
gözlerindeki bulut
söyle kimsin
alev alev
olmaz olsun
allah aşkına
ilk gün gibi
kusura bakma
yaşanmamış yıllar

kültürümüze özgü anlamlı veda sözü. ancak yerini şimdilerde başka bir kelime aldı:

(bkz: bye)

(bkz: bye bye türkçe)

sezen aksu'nun müthiş şarkısı. sınırlı internet kaynaklarında söz-müzik : aysel gürel, sezen aksu ve baha olarak geçiyor.

yıllar yılı seviştik de neden mutlu olmadık
aşkımıza aşk değil yıllarca yalan kattık
sana son bir sözüm var o da allahaısmarladık

bir dünya ki temeli bir her taşında yalan var
dışı parlak içi bomboş yeminler neye yarar

daldığımız rüyadan yıllardır uyanmadık
değil iki sevgili, dost bile olamadık

düğümlendi kalbimde gömüldü ilk hıçkırık
aşkımıza aşk degil yıllarca yalan kattık
sana son bir sözüm var o da allahaısmarladık

estarabim'in uyarısıyla gelen düzeltme : söz: aysel gürel müzik: sezen aksu. baha boduroğlu albümün tamamında vokal düzenlemesinde bulunmuştur.

sezen aksu’nun ilk albümü “allahaısmarladık”, 1977 sonbaharında yayımlandı. öncesinde dört 45’likle dinleyicinin karşısına çıkan sezen aksu, allahaısmarladık albümüyle pop müzik tarihimizde yerini alacak ilk sağlam adımını atıyordu.
bu yazıda ilk 45’likten “allahaısmarladık”a, sezen seley’den sezen aksu’ya geçişin öyküsünü okuyacaksınız. bir anlamda izmir’den istanbul’a göçün de öyküsü bu… “izmirli kız”dan “minik serçe”ye uzanan bir başarı öyküsü.
sezen aksu'nun ilk 45'lik plağı 1975 başlarında çıktı: "haydi şansım / gel bana". bu 45’lik yapım şirketi melodi’nin kararı ile sezen seley adıyla çıkarıldı. o dönemlerde yapımcıların yeni çıkan sanatçıların adını, kendilerince daha ‘sükseli’ ve akılda kalıcı olduğunu düşündükleri isimlerle değiştirmeleri olağan karşılanırdı.
sezen aksu belki yeni bir şarkıcı idi ama kariyerinin ne başında ne de sonrasında yapımcıların yönlendirmeleri ile hareket etmedi; dinleyicisi ile arasına kimseyi sokmadı. bu nedenden olsa gerek, “benim zaten bir soyadım var” diyerek başlattığı mücadeleyi, ‘sezen seley’ olarak basılan plaklarındaki adının ‘siyah bantla’ kapatılıp, sezen aksu olarak değiştirilmesini sağlayarak kazandı. plağın daha sonraki baskılarında da adı sezen aksu olarak yer aldı.
sezen aksu, haydi şansım’ı 1974'ü 1975'e bağlayan yılbaşı gecesinde trt'de seslendirmiş, ilgi görmüştü. ancak plak bu kadar talihli olmadı; bir süre dinlendi ama satmadı. şarkılar, denetimden geçmediği için sonradan televizyonda ve radyolarda da yayınlanmadı. plak hakkında ilk (belki de tek) eleştiri, 16 nisan 1975'te, dönemin mühim müzik dergisi hey'de yayınlandı. sanatçının cesareti belli ki yorumuna da yansımıştı: "güçlü bir sese, yine öyle bir gırtlağa sahip sezen. "haydi şansım"da yer yer girdiği gırtlak oyunları, biraz cesaret isteyen bir iş, hele böylesine yeni bir şarkıcı için. bu plağı severek dinleyebilirsiniz."
ilk plağında iki yabancı besteyi (günün moda deyişiyle iki aranjmanı ) seslendiren sanatçı, ikinci plağında kendi bestesi olan "kusura bakma" şarkısına yer verdi. “kusura bakma” yıllar sonra, "adı bende saklı" albümünde yeniden yayınlanacaktı. şarkı az da olsa ilgi çekti ama sezen aksu asıl başarıyı üçüncü plağıyla elde etti: "olmaz olsun / seni gidi vurdumduymaz".
sezen aksu, şanar yurdatapan ve attila özdemiroğlu’nun kurduğu memleketin ilk yapım firması sayılan şat yapım bünyesinde çalışıyordu. ilk plağını melodi, ikinci plağını doğan yapmıştı. üçüncü plak, 1976’nın sonlarına doğru şat yapım’ın plak şirketi hop tarafından yayımlandı. ajda pekkan’dan “gözünaydın”, tanju okan’dan “dostlarım”, ilhan irem’den “gözünü seveyim”, seyyal taner’den “kalbimi affettim”, “olmaz olsun” yayımlandığında listelerde başa güreşiyorlardı; ancak zirvede bütün zamanların en büyük hit’lerinden biri sayılan “işte öyle bir şey” vardı. cem karaca’nın beklenen plağı “parka” ve genç şarkıcı funda’nın “affetmem”i, “olmaz olsun” ile eşzamanlı yayımlanmışlardı. sezen aksu’nun plağı böyle bir ortamda hey’in listesine girdi ve hızla yükselerek önce 3 numaraya yerleşti, sonra da zirveye çıktı. kısa süre sonra esin afşar’ın “zühtü”sü onun yerini aldı ama “izmirli kız" olarak anılan sezen aksu’nun ismi çoktan herkesin aklına kazınmıştı. “olmaz olsun”da sezen aksu’nun sesini gökben’e benzeten hey, daha önce de ajda pekkan benzeşmesinden söz etmişti ama bu plak ve sonrasında sezen aksu bu etkilenimlerinden kurtularak, kendi sesini ve tavrını buldu.
“olmaz olsun”un listelerde varlık gösterdiği günlerde hey’in “yılın sanatçıları” anketi sonuçlanmış; sezen aksu, sibel egemen’in ardından (ve çok küçük bir oy farkıyla) “yılın ümit veren 2. kadın şarkıcısı” seçilmişti. plağın yayımlanışının yılın sonuna denk gelmesi belki de “en iyi” olmasını engellemişti. 1976’nın “en iyi kadın şarkıcıları” ise sırasıyla ajda pekkan, yeliz, neşe karaböcek, nilüfer ve seyyal taner’di.
“olmaz olsun”un çıkışının ardından sezen aksu, şat yapım’ın düzenlediği ilk anadolu turnesine çıktı. şubat 1977’de balıkesir’de başlayan turne iki ay sürdü ve sezen aksu 50 il ve ilçede 75 bin kişiyle buluştu. “şat-tur müzik kervanı”nda aksu haricinde kartal kaan, ercan turgut, timur arda ve mustafa savaş’tan oluşan "delikanlılar " grubu ile melike demirağ vardı. sanatçılar kendi repertuarları haricinde, gittikleri yörelerin türkülerini de seslendiriyorlardı ve sezen aksu konserlerden birinde seslendirdiği “kışlalar doldu bugün” adlı uzunhava ile büyük başarı kazanmıştı. turne bitiminde şöyle bir ilan yayınlandı hey dergisinde: “şimdi ayağımızın tozuyla stüdyoya girip, sizler için hazırladığımız yeni yapıtların çalışmasına başlıyoruz. kısa bir süre sonra plaklarımızda; trt telif hakkını ödemeyi kabul edince de radyo ve televizyonda buluşmak umuduyla...”
dördüncü plak “kısa süre sonra” değil, sonbahara doğru dinleyicilerle buluştu: “allahaısmarladık / kaç yıl geçti aradan”. beklenen bir plaktı bu; hızla yükselen genç şarkıcının ne yapacağı merak ediliyordu ve bütün gözler, kulaklar doğrudan buna yönelmişti. belki bunun için, plak çıktığında ağır eleştirilere maruz kaldı: “sezen aksu’nun çizgisinde düşüş var. baha boduroğlu - aysel gürel - sezen aksu imzasını taşıyan ‘allahaısmarladık’ vasatın altında bir yapıt. ne için yapıldığını anlayamadık.” bu eleştirilere rağmen şarkılar (özellikle “kaç yıl geçti aradan”) çok sevildi ve kısa sürede listelerin 1 numarasına yerleşti; hatta hey tarafından “1977’nin en sevilen bestesi” seçildi. sıralamada “olmaz olsun” 14. sıradaydı. bu arada sezen aksu ilk gazino deneyimini yaşamış, istanbul’da bebek belediye gazinosu’nda hülya koçyiğit’in kadrosunda, "delikanlılar" eşliğinde sahneye çıkmıştı.
"allahaısmarladık" albümü, andığımız 45’liğin yayımlanmasının hemen akabinde dinleyicilere ulaştı. hop tarafından yayımlanan bu albüm de “allahaısmarladık” adını taşıyordu ve üçü daha önce yayımlanmış 10 şarkıdan oluşuyordu. şat yapım bünyesindeki herkes bu albümün hazırlıklarına katılmıştı. iddialı bir albümdü bu ve çıkışı ekim 1977’de tam sayfa ilanlarla duyurulmuştu: “bravo sezen!.. yeni long play’in gerçekten harikulade. birbirinden güzel parçalarla yeniden milyonların kalbine doğru koşuyorsun... böylesine güzel şarkıları seni sevenlere dinletmekten gurur duyuyoruz. milyonlarca tebrikler sana!.. hop”
albüm aynı adlı 45’liğin listelerde zirveye oynadığı haftalarda albüm listelerinde hızlı bir yükselişe geçti, kısa sürede 1 numaraya yerleşti ve bir süre orada kaldı. sezen aksu bu yükselişin sarhoşluğuna kapılmadı ve albümün çıkışından iki ay sonra (ki bu çok kısa bir süre aslında) yeni 45’liğiyle dinleyicilerinin karşısına çıktı: “kaybolan yıllar / neye yarar”. bu çok başarılı bir adımdı ve sezen aksu bu 45’liğiyle pop müzikteki yerini sağlamlaştırıyordu.
“kaybolan yıllar” ve sonrasındaki ikinci albüm “serçe”ye uzanan dönem bambaşka bir hikaye... onu, “serçe”nin albüm bilgisinde okuyacaksınız. ancak o dönemden bu albüme alınmış dört şarkının ilginç hikayesinden kısaca söz edeyim: “allahaşkına / sensiz içime sinmiyor” ve “ilk gün gibi / yalancı”, aslında sezen aksu'nun son 45'liklerinden. 1979 tarihli bu plaklar sezen aksu’nun onayı alınmadan yayımlanmıştı. sezen aksu “kaybolan yıllar”la birlikte plak şirketini değiştirmiş ve hop’tan ayrılarak kent’e geçmişti. “serçe”nin yayımlanmasının ardından kent’le ilişkisini bitiren ve kervan'a geçen aksu, eski plak şirketinde bazı deneme kayıtlarını bırakmıştı. bu dört şarkı, işte bu kayıtlar. kent bu kayıtları ham halleriyle piyasaya sürmüştü. o dönemde kent ile sezen aksu arasında küçük bir tatsızlık yaşanmış; sezen aksu kent’ten ayrıldığını tam sayfa ilanlarla dinleyenlerine duyurmuştu.
bu kayıtlar, tüm bu olaylardan bağımsız düşünüldüğünde oldukça önemli kayıtlar. en azından tarihi değerler var. gönül ister ki tüm telif sorunları aşılsın, yapılmış ama yayımlanmamış kayıtların yanı sıra bir dönem yayımlanmış her şey dinleyiciye ulaşsın. 2006 yılında mod yapım tarafından yeniden yayımlanan "allahaısmarladık" albümü tüm sezen aksu albümlerini kapsayan bir zincirin ilk halkası. bu albümde -telif izinlerinin henüz alınmaması nedeniyle kullanamadığımız birkaç eser hariç- orijinal albümdeki şarkı listesine sadık kalınmıştır. bugüne dek özensiz basımlarla dinleyiciye ulaşan albümlerin böylesi özenli bir külliyatta toplanması da, dediğim gibi, sezen aksu sevenlerin en büyük şansı.

murat meriç

sezen aksu'nun allahaısmarladık isimli albümü için yazdı.

şöyle bir şarkıdır;
(bkz: http://www.dinleyiver.com/...)

(bkz: tanrıyaısmarladık)

(bkz: allah yerine tanrı kelimesini kullanmak)