çoktur.
şimdi memlekette
ekonomik kriz var yani ekonomi alanında akp savunulamaz. ama diyeceksiniz ki tüm dünyada var. evet haklısınız. başbakanın gerçekten haklı bir açıklaması vardı: teğet geçti diye. evet gerçekten ekonomistler de teğet geçmesini bekliyordu. çünkü biz dünyanın geçirdiği krizi zaten 2000 senesinde geçirmiştik yani bir kriz beklenmiyordu. bizim krizimiz başka. yarı bağımlı yarı bağımsız.
şöyle bir şey var: kur politikamız. türk lirasının aşırı değerli olması ihracatı bitirdi. dolar çok ucuzdu bu memlekette. dışarı satılan mal maliyetini zor karşılar oldu. zaten düşen ihracat rakamlarımız da bu tezi destekliyor.
peki neden yüksek kur?
bu sayede devlet daha çok şeyi satın aldı. türk lirası o kadar değerlenmişti ki eskiden bir liraya alınamayan ilaç, ya da çimento, ya da her hangibir "ekonomik hamle" hammaddesi çatır çatır alınabilmiştir. sonra da akicraatlar! yok öyle bir şey. herkes yüksek kur ile icraat yapar.
yani o kavşaklar, yollar, ucuz ilaçlar... işte bunlar götümüze giriyor şimdi.
peki ne oldu gerçekten? krize yüksek kurun yol açtığı yüksek cari açıkla girdik. amerikayı mortgage batırdı ama bizi bu batıramaz elbette. bizi batıran
cari açıktır. yani ihracat ithalat dengesizliği.
ucuz döviz ihracatı bitirir, bir yandan da ithalatı arttırır, değerli para satınalır ama uzun vadede cari açık kaynaklı kriz yaratır.
şunu bilmem kaçıncı kez yazıyorum bunu. ben bıktım anlatmaktan ama insanlar okumuyor ve okumamaktan da bıkmıyor.
örneğin ihracat yapamayan kaç
tekstil fabrikası kaç bin işçi çıkarttı haberiniz var mı?
tekstil tarımı bitirir, tarım işçisi satın alamaz, çiftçi alamayınca esnaf iş yapamaz, esnaf satın alamayınca parakende biter, sonra toptancılar sonra fabrikalar kapanır. doğanın dengesi gibi ekonominin de bir dengesi vardır.
ithalat zaten uçuyordu.
doğalgazı da ithal ediyorduk. doğalgaza da %80 zam geldi. ne oldu? örneğin
seramik sektörü battı, tuğla, kiremit üretimi zararına çalıştı. bu da
inşaat sektörünü vurdu. bu arada türk ekonomisinin iki lokomotifidir inşaat ve tekstil.
sadece batanların tekstilciler ve inşaatçılar olmadığını da düşünürsek...
...yıkılan domino taşları.
yazmışım bir yerlerde (bkz:
adalet ve kalkınma partisi/@2874606)
(bkz:
2008 ekonomik krizi/@2766082)
ayh fenalık geldi