|
|
- 1906-1962 yılları arasında yaşamış nazi gestapo subayı. kendilerince "yahudi sorunu" olarak adlandırılan meselenin yine kendilerince "yahudi uzmanı" olarak adledilip çözülmesiyle görevlendirilmiş kişi.
almanya'nın köln ilinde doğmuş, annesi ölünce ailenin geri kalanıyla avusturya'ya göç etmiştir. mühendislik eğitimini tamamlayamamasıyla çeşitli işlerde çalışan eichmann, 1932 yılında tavsiye üzerine avusturya nazi partisi'ne üye olmuştur. 1934'te ss'lere katılan eichmann, zamanla yahudiler üzerine çalışma yapmakla görevlendirilmiş, yahudi tarihini, yaşam tarzını ve geleneklerini en ince ayrıntılarına kadar incelemiştir.
kendini yahudileri avrupa'dan temizleme işine adamış, hatta madagaskar planı'nı dahi hayata geçirmeyi düşünmüştür. ancak, madagaskar planı'nı asla uygulayamamıştır.
yahudileri toplama kamplarına toplama ve sonra toplu katliamının baş sorumlularından biridir. görev yaptığı sırada kaç yahudinin öldürülmesinden sorumlu olduğunun halen kesin bir kaydı yoktur. ikinci dünya savaşı süresince toplam öldürülen yahudilerin (ki 6~8 milyon arası olduğu söylenir) 5 milyonunun öldürülmesinden sorumlu olduğu söylenmekte.
almanya'nın teslim olmasıyla tutsak düşen eichmann, henüz tanınmamış olmanın verdiği avantajla da tutsak kampından çıkmış, 1950'de de ss'in halen ayakta duran yeraltı örgütünün de yardımıyla arjantin'e kaçmış ve "ricardo klement" ismiyle orada yaşamaya başlamıştır.
mossad, uzun süre izini sürdüğü eichmann'ı yürüttüğü operasyonla 11 mayıs 1960'ta arjantin'de yakalayıp israil'e getirmiştir.
o zaman, ikinci dünya savaşı suçlularının uluslararası mahkemelerde yargılanması gerekirken israil, kendi mahkemelerini yetkili gösterdi ve eichmann'ı yargıladı. eichmann savunmasında, bu eylemleri isteyerek yapmadığını ve emre itaat ettiğini söylese de (ki bu savunma, uluslararası mahkemelerde kimi zaman geçerli sayılan bir savunmadır) mahkemece katliamlardan suçlu bulundu ve tüm dünyanın itirazlarına rağmen 31 mayıs 1962'de asılarak idam edildi. kendisi, israil tarihinde idama mahkûm edilip cezası infaz edilen tek kişi imiş.
çocukken sınıf arkadaşlarının kendisine "küçük yahudi" lakabını takması da pek ironik.
- hannah arendt, adolf eichmann'ı oldukça normal biri olarak tanımlamıştır. zavallı (!) adamcağızın tek suçu kendisine verilen görevleri bir bürokratın yapması gereken şekilde "eksiksiz" yerine getirmesidir. öyle cani falan değildir eichmann. gökten zembille inmemiştir. birilerinin babası, kardeşi, akrabası ya da komşusudur; kısacası bizden biridir. o sadece yasalara uymuş ve görevini yapmıştır...
eichmann'in kudüs'te yargılanması insanlığın "icimizdeki kötü" ile yüzleşmesi için inanılmaz bir platform oluşturmuştur. katiller hep aramızdaydı...
alaka gösterene not: hannah arendt yahudi kökenlidir ve bu yaklaşımından sonra yahudi toplumundan dışlanmış ve yıllarca eserleri israil'de yayınlanmamıştır.
kaynak: eichmann in jerusalem: a report on the banality of evil, 1963
- rafi eitan tarafından arjantinden mükemmel bir operasyonla kaçırılan nazi subayı. bu operasyonun detayları gideonun casusları mossadın gizli tarihi kitabında açıkça anlatılmış;
eitan bir dönem eski gestapoların peşindeyken adolf eichmann hakkında arjantine yerleştiği ve yeni bir kimlikle orada yaşadığı istihbaratı eitana ulaşır. ince düşünülmüş bir operasyon planlanır ve israilin arjantini büyükelçiliği üstünden eitan ve bir grup özel katsa (sahada görev yapan mossad ajanı) buenos aires’e gider. burda ev ve araba kiralarlar sahte kimliklerle. bir süre eichmann ı takip ederler; her hareketini izlerler. operasyon günü yine takibe devam ederler eichmann ın evine doğru yürüdüğü anı seçerler ve harekete geçerler. plan 2 katsanın adamı alıp etkisiz hale getirip arabaya atmasıdır. fakat tam ilk katsa hareketlendiği anda ayağı takılır ve düşer. eichmann yakınında olan bu olaydan şüphelenir ve kaçmaya başlar.(hayatı boyunca yahudilerin bir gün gelip onu öldüreceği korkusuyla yaşamıştr) eitan arabadan çıkar çevik bir hareketle adamı etkisiz hale getirir ve arabaya alır. ilk iş olarak eichmann ın nazi dövmesini kontol ederler fakat dövme bekledikleri gibi silinmiştir. mossad kayıtlarındaki eichmann ın vücut ölçüleriyle yakaladıkları adamınkini karşılaştırıtlar, kayıtlar biribrini tutar. operasyonun ilk adımını böylece bitirmişlerdir. fakat eichmann la birlikte arjantinden ayrılmak imkansız bir durum. bunun için eitan bir miktar içki temin ettirir ve hepsini kendi ve katsaların üstüne döktürür. havalimanında sarhoş taklidini mükemmel bir şekilde yaparlar. öyle ki görevliler arabayı aramayı bile düşünmezler ve gülerek birbirlerine yahudileirin düştüğü gülünç durumu anlatılar. eitan tel-aviv e ulaştığında eichmann ı sorgular, öncelere herşeyi inkar eden eichmann daha sonra herşeyi kabul eder, idama mahkum olur. bilindiğinin aksine büyük bir fırında yakılarak infaz edilir. (eitan fırını bu iş için özel yaptırmıştır, infazdan sonra yine eitanın emriyle fırın sökülür ve bir daha hiç kullanlmaz.
edit: eitan mossad tarihindeki en başarılı ve en psikopat yöneticilerden biridir. mossad dışında da görevlerde bulunmuş ve nükleer silah kavramını israile tanıştıran isim olmuştur.(orc, 06.03.2008 16:05 ~ 16:06)
- hitler'in önemli adamlarından biridir.savaştan sonra arjantin'e kaçmış, defalarca estetik ameliyat geçirmiştir. ama 1962'de mossad'ın nazi avcıları tarafından yakalanmış, israil'de yargılanarak idama mahkum edilmiştir. büyük babalardan olup yakalanan son kişidir, bu yüzden yakalanması dünya çapında bir olay olmuş, kendisi ve duruşmaları tüm dünyada takip edilmiştir. savunmasında söylediği sözler arasında en ilginci kendisinin bir devlet memuru olduğu ve ımmanuel kant'ın "görev ahlakı" kavramı çerçevesinde kendisine verilen emirleri sorgulamaksızın yerine getirdiğidir. böylece savunmasını felsefi bir temele oturtan nazimizi israilli yargıçlar önce sabırla dinlemişler, sonra sanıkla mahkeme zabıtlarında geçen son derece ilginç bir kant felsefesi tartışmasına başlamışlardır, davanın ortasında yapılan bu tartışma hayli ilginçtir, çünkü kant büyük bir ahlak felsefecisi olmakla birlikte ahlak felsefesinde değil ama özel görüşlerinde kendisi de yahudilerden hoşlanmayan, böyle olduğu bilinen biriydi. gene de israilli yahudi yargıçlar burada kant'tan yana tavır koymuş ve kant'ın "görev ahlakı" kavramının "sorgulamadan emirleri yapma" gibi bir gözükapalılık anlamına gelmeyeceğini, kant'ın bunu söylemediğini iddia ederek eichmann'la tartışmaya başlamışlardır. sonunda da eichmann tartışmada mat olmuş, "evet, kant öyle dememiş olabilir, ama ben o kadarını anlamıştım." noktasına çekilmiştir. önüne koyduğu bu felsefe kalkanı ortadan kalkınca da aslında yanlış emirlere vicdanen itaat etmeyebileceğini, ettiyse bunun kendi seçimi olduğunu kabul etmek zorunda kalmış ve suçlu duruma düşmüştür.
sabırlı ve zeki israilli yargıçları kutluyoruz.
|
