adak  

atıf yılmaz’ın 1979 yapımlı filminde kahraman (tarık akan) körü körüne bağlandığı, batıl düzeydeki dini inançlarının etkisiyle bir adak uğruna kendi öz bebeğini öldürmektedir. cinayet sonrasındaki röportajlarda halk arasındaki kopukluk (doğu-batı, zengin-fakir) net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. bu kopukluğun ana nedenlerinden biri halka öncülük etmesi, yol göstermesi gereken aydının da görevini yerine getirememesidir. filmde cinayet üzerinde yorum yapan hiçbir aydın kahramanın kendi öz çocuğunu öldürmesine neden olan sorunları anlatamamış, halkın diline tercüman olamamıştır. bununla birlikte basın da kahramanı bir canavar olarak tanıtarak ne kadar izlenme kaygısında hareket ettiğini ve toplumun sorunlarının köküne inmekte ne kadar yetersiz kaldığını göstermiştir. gerekli eğitimi almamış, maddi olanakları yetersiz olan kahramanımızın hayatta tek tutunacağı dalı olan dini de ona doğru bir şekilde anlatılamamış hatta bazı siyasi çevrelerce bir sömürü aracı olarak kullanılmıştır. sonuçta da türkiye cumhuriyeti içindeki halklar arasındaki kopukluk, aydın kesim ile halk arasındaki kopukluk gibi etkenler eğitimsizlik, maddi olanaksızlıklar, dini eğitimin yetersizliği ve dinin politik bir sömürü aracı olarak kullanılması gibi sosyoekonomik etkenlerle birleşip özünde çok temiz ve iyi kalpli olan kahramanımızı kimine göre ‘deli’, kimine göre ‘canavar’ temelde de ‘iyi niyetli evlat katili’ yapmıştır.*

tarık akan ın necla nazır ile baş rollerini paylaştığı, atıf yılmaz filmi. bir çok ödül almıştır. ayrıca, senaryosu gerçek bir olaydan uyarlanmıştır.

muhteşem bir ümit yaşar oğuzcan şiiridir:

adak
sana şiirler okuyacağım, gitme
güneşler doğacak yalnızlığımdan
sana bir ışık getireceğim
büyük aydınlığımdan

sana bir dolu umut getireceğim
küçük ellerine sığmayacak
sana afrika gecelerini getireceğim
sımsıcak

sana çiekler getireceğim
bozulmuş güz bahçelerinden
sana bir serinlik getireceğim
yağmur tanelerinden

sana avuç avuç yıldız getireceğim
güneşimden başka
sana engin denizlerin maviliğini getireceğim
köpük köpük dalga dalga

sana bir rüzgar getireceğim
dağlardan, tepelerden
gitme, sana zamanı getireceğim
zamanın bittiği yerden

bir izel şarkısı ve dahi eskilerden bir albümünün adı.

(bkz: sunak)*

inupiaqça alaska’da bir yer adı.

evlenme, çocuk sahibi olma, bir güçlüğü aşma ya da bir şeyleri elde etme amacıyla ermişlere, yüce varlıklara, tapınaklara ve yatırlara adanmış olan oruç, kurban ve yiyecek gibi sunulardır.