abhazyadan anadoluya gelmiş bir lezzettir.gerçek ev yapımı acıkanın tadına doyum olmaz çünkü içindeki baharatlar bizim abaza otu diye adlandırdığımız nadir otlardır.
bunlar:asıpra,arahana ve ahushadır telaffuzları okunduğu gibi değil daha bi gırtlaktandır.
iki çeşidi vardır:
-kahvaltılık acıka:cevizli acısı azdır.
-yemeklik acıka:yemeklere konulur acısı boldur.içinde ceviz bulunmaz.
her iki çeşiti de bizim köyde farklı bir şenlik havasında binbir zahmetle yapılır.kazanlarda biberler kaynatılır cevizler ezilir haşlanan biberler süzülür vs vs vs...
dün annanemin 100 kilo biberle yapımına başladığı besin. yapımı biraz meşakatli olmasına rağmen tadına doyum olmayan lezzet. özellikle köy ekmeği , tereyağ , ve kahvaltılık acıka muhteşem üçlüdür. yemeklik acıka ise abazalar tarafından tuz olarak kullanılır. yemeklere ayrı bir tad katar.
domates ve biber salçası, sarımsak, dövülmüş ceviz içi, ufalanmış ekmek içi, sıvı yağ, pul biber, karabiber, kekik, nane ve özel bir çeşit otun daha katılmasıyla yapılan kahvaltılık. çerkeslerce yapılır. abazalar bu isimle anar. kabardeyce'si "şıghuşıbjiy" dir. ve çemenle alakası yoktur efendim. apayrı bir şeydir. cevizlisi kahvaltıda yenir. cevizsizi yemeklere katılır.
kabardeyce adı "şıghuşıbjiy" dir dedik. "şıghu" "tuz" demektir. "şıbjiy" de "biber" anlamına gelir. yani "tuz- biber" demektir. kırk yıl hatrı olan bir fincan kahve gibi çerkesler'de de şıghuşıbjiy (acıka) kahve hükmünde değer görür. günlük dilde çok kullanılan bir kalıpta adı geçer. kişi "ben onun çok şıghuşıbjiy' ini yedim (yı şıghuşıbjiy age dışxas)" gibi bir laf ederse anlatmak istemektedir ki o bahsettiği kişiye karşı ödeyemeceği kadar çok minnet duygusu beslemektedir bunu söyleyen kişi. böyle de özel bir yeri olan bir yiyecektir bu.
bilen bilir. ben şahsen ofli bir teyze'den öğrendim. hatta o acuka derdi, laz olduğundan kelli. çok lezzetli olur. iştah açıcıdır. kökenini bilemiyeceğim lakin korunması gereken bir tattır. yeni nesillere aktarılmalıdır.
çerkesler'e has bir şeydir. cevizlisi mezedir. cevizsiz olanı ise yemeklerde kullanılır. kahvaltıda yumurtaya katılırsa, dünyanın en lezzetli ve iştah açıcı şeyine dönüşür anında.
