29 mayıs 1868’de istanbul’da doğdu. babası sultan abdülaziz, annesi hayranıdil kadındır. babasının ölümü üzerine (1876), ikinci meşrutiyetin ilanına kadar (1908) sarayda kapalı bir hayat yaşadı. bu dönemde yabancı dil öğrendi. 4 temmuz 1918’de amcasının oğlu mehmed vahideddin tahta çıkınca veliaht ilan edildi.
birinci dünya savaşından sonra türk toprakları işgal edilince, kuvay-ı milliye lehinde beyanlarda bulundu. bir ara ankara’ya gitmesi söz konusu olunca ingilizler, abdülmecid efendiyi göz hapsine aldılar.
1 kasım 1922’deki bir kararla türkiye büyük millet meclisi, saltanatı kaldırınca, veliahtlık sıfatı kalmadı. 18 kasım 1922’de halifeliğe seçildi. emir-ül-mü’minin yerine “halife-i müslimin” ünvanı verildi. daha sonra 29 ekim 1923’te cumhuriyetin ilanı ve 3 mart 1924 tarihinde, halifeliğin kaldırılması üzerine osmanlı hanedanından olanların yurt dışına çıkarılması hakkında karar alındı.
abdülmecid efendi, bunun üzerine, hanımı, kızları, doktoru ile beraber çatalca’dan trene bindirilerek isviçre’ye gönderildi.
ekim 1924’de fransa’ya geçti. nice şehrinde, kendini ibadete vererek, sakin bir hayat yaşadı.
23 ağustos 1944’de paris’te vefat etti. naaşının, türkiye’ye getirilmesi için yapılan başvurulardan bir netice alınamadı. on yıl bekletildiği paris camiinden alınarak, medine’deki cennet-ül baki kabristanına (1954) defnedildi.
31. osmanlı padişahı. despot bir babanın hoşgörülü şehzadesi de diyebiliriz. ilklerin adamı benzetmesi kendisi için biçilmiş kaftan kıvamındadır.
155 yıl önce kırım harbinin başlamak üzere olduğu o leylim ley günlerinde (eylül 1853) bâbıâli'de toplanan meclis-i umumî'ye gönderdiği hatt-ı hümayunu, günümüzde ivedilikle tekrarlanası:
“bütün iyi ve yararlı işlerin sözden uygulamaya geçirilememesinin yegâne güçlü nedeni, rüşvet ve yolsuzluktur. bu tiksindirici hal baki oldukça, her nasıl çalışılırsa çalışılsın, hiçbir düzenin kalıcı olmayacağı çok defa denenip görülmüştür. öyleyse öncelikle ve öncelikle şu iğrenç fiilin kökünden yok edilmesi çaresine bakılmak gerekmektedir.”
halife olanı pek bilinmez ama aslında önemli bir şahsiyettir. şimdi adam halife, gözümüzün önüne ne geliyor? sarıklı, sakallı sofu bi tip. yok yahu, adam bildiğin ressam, fazladan müzisyen. bir resminde de freudun yaşlılık haline bile benziyor vallahi. konçertolar yazmış, çıplak kadın resmi bile çizmiş:
resimleri günümüzde ciddi paralara satılıyor. bir müzayede kataloğunun kapağında (katalog dediysem, kallavi, nah bu kadar bişi yani) onun yaptığı bir resim vardı. çok önemsenen bir ressam olduğunu bu katalogu görünce anlamıştım. bunların yanında bir sürü de dil bilirmiş bu halife; ben diyim 5, sen de 6.
hakkında yazılanlarda, ‘resimle ilgilendi’ diyor mesela. yav herkes resimle ilgilenir. sergiye gidersin, iki resim bakarsın, ahanda resimle ilgilendin. adam bildiğin ressam; ‘resimle ilgilendi’ denir mi! ayıp denen bir şey var.
