bunların ikincisi ayrıca uzun bir dönem bölgede barışı koruyarak halkına huzur, devletine diplomasi gibi kazanımlar sağlamış, ülkeyi bir miktar toparlayabilmiştir. lakin bu süre zarfında yetişen savaş tecrübesi olmayan nesil ileride osmanlı devletine büyük güçlükler yaşatmıştır.
osmanlı çöküş döneminin en bilinen padişahlarındandır. adnan menderes , kenan evren , süleyman demirel ve tayyip erdoğan gibi demokrasi ve yeni anayasa vaadleriyle tahta çıkmış (mithat paşa nın desteğiyle) ama daha sonra halkının bu demokrasiyi haketmediğini düşünüp 1876 da çıkarılan kanun-i esasiyi rafa kaldırmıştır. koltuk düşkünlüğü ve suikaste uğrama korkusu yüzünden ülke çapında geniş bir hafiye örgütü kurmuş hatta bazı hafiyelerin başına bile hafiyeler vermiştir. uyguladığı istibdad yasaları onun sonunu getirmiş meşrutiyeti ikinci kez ilan edip koltuğunu kurtarmaya çalışsa da başaramamıştır.
osmanlılar'ın tarihten silinmesine neden olan ittihat ve terakki faşizminden önceki son padişahtır. sebep olduğu kitlesel ermeni kıyımları dolayısıyla kızıl sultanolarak da bilinir. yönetimi boyunca ingiltere mandasını tercih etmiştir, bu sayede rusya'nın osmanlı devletini yutmasını engelleyebilmiştir. her ne kadar kötü ve despot bir hükümdar olmuşsa da tahttan indiriliş şekli daha barbarcadır. türkiye ile sorunları olan irticacılar bu kişiyi pek sever ama bilmezler ki anadolu'daki türk milliyetçiliği ve faşizmi onun baskı iktidarında tepkisel olarak güçlenip önlenemez bir harekete dönüşmüştür ve akabinde 500 yıllık imparatorluğu yerle bir etmiş, 21. yüzyılda bile türkiye cumhuriyeti'nin boynuna asılı uluslararası sorunları miras bırakmıştır.
kimilerine göre "osmanlı'nın yıkılmasını geciktirdi", kimilerine göre "ağır yükler bıraktı" şeklinde hatırlanan, 34. osmanlı padişahı sultan 2. abdülhamid, 33 yıllık saltanatı döneminde, bütün dünya liderleri gibi, başarılı ya da başarısız birçok işe imza attı. günümüzde, bazı siyasi kimliklerin övgüyle bahsettiği bazı tarihi olaylara benzer nedenlerle, ermeni isyanlarını bastırmada kullandığı sert tedbirlere istinaden "kızıl sultan" olarak adlandırılan 2. abdülhamid, 31. osmanlı padişahı abdülmecid ve eşi tirimüjgan sultan'ın oğludur. atatürk'ün hakkında; "abdülhamid'in idari tarzı, azami müsamahadır" dediği 2. abdülhamid döneminden bazı icraatlar, faaliyete geçen kurum ve kuruluşlar;
mülkiye(siyasal bilgiler), fakülte düzeyine getirilerek açıldı
memurlara sicil tutulmaya başlandı
eski eserler müzesi açıldı
hukuk fakültesi açıldı
muhasebat divanı(sayıştay) kuruldu
güzel sanatlar fakültesi açıldı
ticaret fakültesi açıldı
yüksek mühendislik fakültesi açıldı
dârülmuallimât(kız öğretmen okulu) açıldı
terkos suyu hizmete girdi
bütün yurtta idadiler(lise) açılmaya başlandı
ziraat bankası kuruldu
bursa'da ipekhane açıldı
emekli sandığı kuruldu
halkalı ziraat ve veterinerlik fakülteleri açıldı
bursa demiryolu hizmete girdi
aşiret okulu açıldı
bütün yurtta rüşdiyeler(ortaokul) açılmaya başlandı
kudüs demiryolu hizmete girdi
ankara demiryolu hizmete girdi
kağıt fabrikası kuruldu
kadıköy gazhanesi kuruldu
beyrut'ta liman ve rıhtım inşaa edildi
osmanlı sigorta şirketi kuruldu
kadıköy su tesisatı hizmete girdi
selanik-manastır demiryolu hizmete girdi
şam demiryolu hizmete girdi
eskişehir-kütahya demiryolu hizmete girdi
galata rıhtımı inşa edildi
beyrut demiryolu hizmete girdi
darülaceze(kimsesizler yurdu) hizmete girdi
mum fabrikası kuruldu
afyon-konya demiryolu hizmete girdi
sakız adası'nda liman ve rıhtım inşaa edildi
istanbul-selanik demiryolu hizmete girdi
tuna nehri'nde demirkapı kanalı açıldı
şam-halep demiryolu hizmete girdi
şişli etfal hastanesi hizmete girdi
hicaz telgraf hattı kuruldu
hama demiryolu hizmete girdi
basra-hindistan telgraf hattı beyoğlu'na bağlandı
hamidiye suyu hizmete girdi
selanik'te liman ve rıhtım inşaa edildi
haydarpaşa liman ve rıhtımı inşaa edildi
maden fakültesi açıldı
şam tıp fakültesi açıldı
haydarpaşa askeri tıp fakültesi açıldı
trablus-bingazi telgraf hattı kuruldu
konya ereğlisi'nde demiryolu hizmete girdi
trablus telsiz istasyonu kuruldu
bütün yurtta telsiz istasyonları kuruldu
medine telgraf hattı kuruldu
şam'da elektrikli tramvay hizmete girdi
hicaz demiryolu hizmete girdi. 27 ağustos'ta istanbul'dan kalkan tren, 3 gün sonra medine'ye ulaştı
