(bkz:
apsuwa)
(bkz:
abhaza)
(bkz:
abazin)
diye kendi içinde çeşitlenen adigelerden sonra en bilindik ve tipik kafkasya halkı..
21 mayıs 1864 sürgününden sonra da anavatanlarında kalan diğer
abhazlar
ruslara karşı verdikleri bağımsızlık mücadelesine kaldıkları yerden devam etmişlerdir, öyle böyle değil ki; bildiğin inatçıdırlar, savaşçıdırlar.. sürgünden önceki yerel yönetimlerinde kafkasya da ki
prens yetiştirebilmiş bir kaç boydan biridir ve bu prensleri çıkarabilmiş sülalelerden hatırladığım bir kaçı;
açba,
alba ve
yenal sülaleleridir.. kadını erkeği ayırmaksızın
abrekliklerinden sual olunmaz demiştik ki yine büyük sürgün öncesi hemen komşusu olan
şapsığlarla da az çatışmamışlardır.
yine bilinenler çerçevesinde kafkas kökenli kızların yedi cihanda en güzellerinin (kime göre neye göre bilmeksizin) boy gösterdiği saf ve arı
kas ırkı olduğu dillerdedir
abhazaların.
tarihte protestan abhaz kızlarının evlenene kadar vücutlarının makul gördüğü hiç bir kıla, tüye dokunmadıkları gerçeğini abhaz erkekleri başta olmak üzere çerkes erkeklerinin eskiden dünya normlarına oranla biraz rötarlı evlendiklerini hesaba katınca protestan abhaz kızlarının evlenip yuva kuruncaya değin ne yumak şeyler olabilecekleri gerçeğini es geçmeden değişen dünya ile beraber bu gün ki dini hüviyetlerini şu an anavatanlarında ve türkiye de
çeçenlerden sonra bilinen en koyu müslüman kafkas cenabından oldukları ile nitelemek yersiz değildir..