aşık ihsani  

kendisi 80 öncesinin ünlü aşıklarındandır. hakkında pek çok anektot vardır ama eğlenceli bir insan olduğu kesin. türküleri genellikle taşlama formundadır ama melodik yapısı oldukça değişik çalışmaları vardır. zamanında keskin bir solcu olan ihsani kesin olmayan bir duyumuma göre 90 sonrası giderek islami düşüncelere kaymıştır. ama bu süreçte zaten bir üretimde bulunmamıştır. halen diyarbakır'da yaşamaktadır.

behey benim yüce tanrım
ben ölüyom sen ölmüyon
bu ne iştir ne hikmettir
ben ölüyom sen ölmüyon

anlamak isterim önce
bunlar reva mıdır sence
vaktim saatim gelince
ben ölüyom sen ölmüyon

barındığın koca handa
kıyıda kenarda yanda
belirli belirsiz anda
ben ölüyom sen ölmüyon

ihsani'yem için için
şimdi anlıyorum niçin
allahsız olduğun için
ben ölüyom sen ölmüyon

zamanında keskin bir solcu olan ihsani daha sonra islami düşünceler kaymış demek de protest halk ozanı kimliğini bir o kadar anlamamaktır fikrimce. balta isimli türküsü en meşhurlarından biridir. bir başka önemli türküsü sakal adlı olanıdır.

balta

odun kırıcıydı adı ilyastı
yanaştım yanına yüzünü astı
işin nedir dedim bir küfür bastı
arkasından baltasını biledi

bana bak arkadaş dedim: dedi ne
dedim sen bir vatandaşsın, dedi he
dedim kanunun var, dedi çekil be
arkasından baltasını biledi

dedim ilin nere senin, dedi van
dedim çoluk çocuk; dedi sekiz can
dedim düzelecek; dedi ne zaman
arkasından baltasını biledi

dedim düzen; dedi onlara göre
dedim kötümü ki; dedi bin kere
dedim hak adalet, tu dedi yere
arkasından baltasını biledi

dedim yoksulluğun ocağı söne
açıldı gözleri atıldı öne
dedim dur bakalım; dedi ne güne
arkasından baltasını biledi

dedim amerika; dedi onu sil
dedim nasıl olur; dedi öyle bil
dedim vatan; dedi sahipsiz değil
arkasından baltasını biledi


sakal

sakal seni güzel için taşırım
ben seni kesemem kara sakalım
nerde güzel görsem hafif kaşırım
ben seni kesemem kara sakalım

şıhlar gibi üç beş karı almadan
softa gibi boşa namaz kılmadan
muska yazıp üfürükçü olmadan
ben seni kesemem kara sakalım

ihsani'yim sakal iki gözümsün
elimde sermayem büyük kozumsun
halkı kandırmaya bana lazımsın
ben seni kesemem kara sakalım

bugün itibariyle vefat etmiş olan devrimci ozan.

(bkz: yaşamak bu değil mehmet)

asıl adı ihsan sırlıoğlu'dur. 1932 yılında diyarbakır'da doğar, küçük yaşta şiir yazmaya başlar. iki yaşında iken babasını kaybeder ve annesi tarafından sıkıntılı ve yoksul bir ortamda büyütülür. çalışmak için sürekli diğer köylere ve şehirlere gitmeye başlar. 17 yaşındayken istanbul büyükçekmece mimarsinan köyü'nde maden ocağında çalışmaya başlar. maden kapanınca lastik fabrikalarında çalışır daha sonra erzurum'a askere gönderilir. askerlik sonrası kendi kendine saz çalmaya başlar. sazı ile anadolu'yu dolaşmaya başlar. bu seyehatlerinin birinde manisa tarzanı ile tanışır ve bir müddet yanında kalır. aşık ihsani türkülerini güllüşah ismindeki hayali bir kıza söylemektedir. 1957 yılında uşak şeker fabrikası'nda çalışmaya başlar. uşakta bir hapisane müdürü ona senin güllüşah'ı bulduk der, kız her ne kadar ihsani'nin hayallerindeki güllüşah değilse de bu kızla evlenir. ihsani ona da saz çalmayı öğretir ve aşık ihsani ve güllüşah olarak şehir şehir dolaşmaya başlarlar. bu ikili halk tarafından oldukça ilgi görmeye başlar. aşık ihsani ve güllüşah adlı kitapları yapılır. 1958'de ankara radyosu yurttan sesler programının şefi muzaffer sarısözen tarafından programa davet edilir. her hafta çarşamba günleri güllüşah ile birlikte radyoda türkü söylemeye başlarlar.

bu esnada celâl bayar ve adnan menderes ile tanışır ve görüşmeye başlarlar. dp'nin mitingleriyle türkiye'de dolaşmaya başlar. "evvel allah sonra demokrat parti" ve benzeri şarkılar yapar.bu esnada 27 mayıs darbesi olur. türk ocakları'nın 51. yıldönümü dolayısyla trt'de verilen bir törende alel acele sahneye çıkarılır. sakalı gögsünde, saçı belinde bir halde sahneye çıkan ihsani'nin söylediği şarkı başbakan fahri özdilek tarafından beğenilmez. başbakan ayağa kalkarak "atın şu komünisti oradan" der ve ihsani şaşkınlık içinde kendini karakolda bulur.

bir yıl sonra fransızlar tarafından yapılan bir türkiye tanıtım filminde karısı ve oğlu garip ile birlikte yer alır.
aşık ihsani ve güllüşah kitabı

1962'de milletvekilleri maaşlarına yapılması istenen zam ile ilgili kararın görüşüldüğü günlerde meclise giderek protesto gösterilerinde bulunur. belçika kültür bakanı ile bir türkiye ziyareti sırasında tanışır ve gezi dönüşü "saçı ve sakalı gibi uzun görüşlü aşık ihsani" olarak belçika gazelerinde boy gösterir. türkiye işçi partisi'nin kuruluşu birlikte sol hareketlere ilgi duymaya başlar. ilk yazdığı devrimci şiir "korkuyorlar, korkacaklar, korksunlar geliyoruz, geleceğiz, yakındır" şiiridir. daha sonraki röportajlarında bu döneme kadar ki yaşamını cahillik olarak tanımlayacaktır. bu dönemde ağalı dünya adlı kitabı yayınlanır. daha önce içinde olduğu adalet partisi ile artık düşman olurlar. 22 kasım 1967'de öğrenci örgütlerinin düzenlediği kıbrıs mitingi sırasında deniz gezmiş ile birlikte amerika birleşik devletleri bayrağını yakarlar. şiirleri bir çok dergide yayınlanmaya başlar. bu arada çetin altan ile tanışırlar. çetin altan onun ve sol çevreden bir çok kişi yazdığı şiirlerin, kitapların sovyetler birliği'nden gönderildiğinden şüphelenmektedir. bu şiirleri okul yüzü görmemiş birinin yazdığına inanmazlar. en son onu konunun uzmanıolan pertev naili boratav'a götürürler. borotay ihsani'yi dinler ve "ihsani bir halk ozanıdır." diyerek ihsani üzerindeki şüpheleri kaldırır. 1977'de almanya ve belçika'ya gider ve bu ülkelerde de televizyon programlarına katılır, ödüller alır.1979'da avusturalya'ya gider. son yıllarında diyarbakır'da yaşayan aşık ihsani 21 nisan 2009'da diyarbakır'da öldü.
-alıntıdır-