|
|
- lozan barış anlaşmasına göre anadolu'da bulunan istanbul dışındaki rumlarla, yunanistan'da bulunan batı trakya dışındaki türklerin yer değiştirmesi işlemidir.
aslında bu nüfus değişimi işlemi etnik olarak bakıldığında türk-rum değişimi değildir. bu değişim tamamen dini bir değişimdir. yani anadolu'da bulunan hristiyan-ortodokslar ile yunanistan'da bulunan sünni-müslümanların yer değiştirmesidir. etnik olarak bakıldığında ise anadolu'da hristiyan ortodoks olup türk olan bir cemaat vardır. bu cemaat rumca bilmemektedir, türktür, türkçe konuşup türkçe dua etmektedir ama hristiyan ortodokstur. nüfus değişimi sırasında bu topluluk da yunanistan'a gitmeye zorlanmış nitekim büyük bir kısmı gönderilmiştir. fakat bu insanlar dinleri dışında hiç bir adeti ve dili ortak olmayan bir toplumun içinde yaşamaya mecbur bırakılmıştır. yunanistan'da turko spori olarak aşağılanmışlardır. aslında oraya giden rumlar da aynı şekilde etiketlenmiştir. bu arada türkiye'ye gelen sünni müslümanların ise çok azı türkçe bilmektedir. müslüman olan bu toplum kendi arasında yunanca konuşmaktadır. vatanlarında koparılan ve tamamen kendilerinden farklı bir toplum içinde yaşamaya zorlaanan insanlar geçtiğimiz yüzyılın başında en büyük insan hakları ihlalile uğramış toplumlardan biridir bana göre.
bu arada anadolu'da kalan bir avuç ermeni ise müslüman olmaya zorlanmış. olmayanlar anadolu'dan gitmeleri yönünde zorlanmışlardır. bir kısmı müslüman olmuş ya da olmuş gibi gözükerek vatanlarını terk etmemiştir. aynı zamanda büyük kıyımdan kurtulabilen ermeni çocukları da müslümanlaştırılmış hatta etnik kökenleri de unutturularak çoğuna kürt etiketi yapıştırılmıştır.
daha fazlası için:
kemal yalçın'ın sarı gelin-sari gyalin, emanet çeyiz, seninle güler yüreğim isimli kitapları,
fethiye çetin'in anneannem isimli eseri,
erhan başyurt'un ermeni evlatlıklar isimli eseri,
yorgo anderadis'in tamama-pontus'un yitik kızı isimli eseri,
a. nedim atilla'nın alaçatı:agrilia'dan günümüze bir mübadele kasabası isimli eseri,
kemal arı'nın büyük mübadele eseri
renee hırschon'un ege'yi geçerken:1923 türk yunan zorunlu nüfus mübadelesi eseri
argiris petronotis'in hacıustalar:akdağ madeni'nden aridea'ya bir mübadele öyküsü eseri
fernand braudel'in maddi uygarlık : mübadele oyunları eseri
ibrahim erdal'ın mübadele:uluslaşma sürecinde türkiye ve yunanistan 1923-1925 eseri
okunabilir.
|