efendim, sözlükle olmasa da işleyişiyle yeni tanışmış, öncesinde belki yıllarca okumuş ama herhangi bir interaktif sözlükte yazmamış, onu da geçtik, daha önce itü sözlük'te yazma deneyimi edinmemiş yeni yazarlara bir armağanımdır bu.
(geyik maksadı taşımıyor, yeminle. okuyup uygularsanız sözlükte gerçekten uzun süreler kalacağınızı garanti edebilirim.)
girizgahı fazla uzatıp konuyu dağıtmak istemiyorum. o sebeple sizlere kaliteli ve uzun bir sözlük yaşamının anahtarı olan "olmazsa olmaz top 10"u iftiharla sunarım:
1. çaylaklığı atlatmış olmanız süper bir yazar olduğunuz anlamına gelmiyor. bunun farkına varın.
2. sol tarafta gördüğünüz her başlığa yazmanız gerekmiyor. cidden.
3. polemik yaratmamaya özen gösterin. hali hazırda yaratılmış polemiklere iştirak edenlere madalya verilmediğinin bilincinde olun.
4. bildiğiniz konular hakkında tanım yapın, örnek verin.
5. bakınız çeşitlerini bilin ama her yere bakınız verme zorunluluğunuzun olmadığını unutmayın*.
6. bakınızı baktırmak amaçlı kullanın, bakınız içine günlük hayatta kullandığınız cümleleri serpiştirmeyin, bakınız içinde tanım yapmayın.
7. polemik neyse de, kimseye hakaret etmeyin. bu ünlü biri de olabilir, bir sözlük yazarı da olabilir. kimseye hakaret içerikli mesaj da atmayın.
8. (şefin spesyali / 1000 kere dile getirildi ancak bir de ben söyleyeyim) bakınız ayarcılığı oynamayın.
9. oylama sistemini gözünüzde büyütmeyin. bırakın isteyen istediği giriye istediği oyu versin.
10. "ben gidersem sözlük biter" tribine girmeyin. öyle diyen çok gördük ama bakın hala süper ortamımız var.
hepsi: içinizden geçeni yazmanız gerekiyor. adım adım kaliteli yazarlık maddelerini uygularsanız, bir bok olmazsınız. sizden iyi yazar değil, iyi robot olur.
politik yazın. ama siyasete girmeyin. iyice araştırıp , incelediğiniz ve görüş belirtebileceğiniz şeyin arkasında sonuna kadar durun emin olun size destek çıkacak mesajlar , favorilere eklemeler eksik olmaz. ama iyi araştırın. ayar yediğinizde oturup ağlamayın sonra. sözlükteki statü sistemini takmayın desemde takacağınızı bildiğimden futbol'a bulaşmayın. unutmadan hiçbir yazara kötü yazar demeyin. sıfır diyebilirsiniz ama kötü demeyin.
başkalarından söyleyecek daha farklı bir şeyiniz varsa yazın ya da aynı şeyi daha önce kimsenin anlatmadığı bir şekilde anlatacaksanız yazın; daha önce kimsenin anlatmaya yeltenmeyip de anlatılmadığı için anlatmaya kalktığınız şeyin anlatılmadan önceki... hoyy....
"meali: koyun olun" şeklinde özetlemeler gördüm. o yüzden bu 10 adımı tek tek inceleyesim var müsadenizle:
1. çaylaklığı atlatmış olmanız süper bir yazar olduğunuz anlamına gelmiyor. bunun farkına varın.
-- "yok ben çaylaklığı atlattım ama süperim. siktir sen kimsin ki?" diyorsanız ben bir şey demiyorum zaten.
2. sol tarafta gördüğünüz her başlığa yazmanız gerekmiyor. cidden.
-- bu maddeye karşı çıkanlar, gördüğü her başlığa yazan yazarların yazdığı girilere junk dendiğini bilmiyor mu, yoksa sadece "muhalif olayım tadımdan yenmeyeyim" gibi bir düşünceye mi sahipler? peki. siz gördüğünüz her başlığa yazın. sonra "3000 girimle birlikte attılar beni inanabiliyomosoooon?!?!?" falan deyin sağda solda. izlemesi çok eğlenceli oloyo.
3. polemik yaratmamaya özen gösterin. hali hazırda yaratılmış polemiklere iştirak edenlere madalya verilmediğinin bilincinde olun.
-- polemik yaratmak istiyorsanız meydan sizin. aha ben yarattım mesela şu an. ama diyorum ki, sizi koyunluğunuzdan ayıran en önemli unsurlardan biri "polemik yaratma ve sürdürme gücünüz" ise, sağolun ama ben koyun olmaktan memnunum. (ama bu benimki size örnek olmasın. kaç senedir takılıyoruz şurda, birkaç şey öğrenmişizdir herhalde?)
4. bildiğiniz konular hakkında tanım yapın, örnek verin.
-- "hayır bilmediğimiz konularda da yazacağız" (ahaha?)
5. bakınız çeşitlerini bilin ama her yere bakınız verme zorunluluğunuzun olmadığını unutmayın*.
-- çaylaklıkta salt bakınızdan oluşan girilerin hoş görülmemesinin hıncını mı çıkarmaya çalışıyorsunuz güzeller? sözlük deyince aklınıza ilk gelen "bakınız" mı? olduk olmadık yerde bakınız vermek midir sizce "sözlük yazarlığı"? öyleyse buyrun. engelleyen yok.
6. bakınızı baktırmak amaçlı kullanın, bakınız içine günlük hayatta kullandığınız cümleleri serpiştirmeyin, bakınız içinde tanım yapmayın.
-- "yok aga, ben söylemek istediğimi bakınızın içinde istediğim cümleleri kullanarak söylerim" diyorsanız bunun bence değil yönetimce "olumsuz" karşılanan bir davranış olduğunu bilmiyorsunuz demektir. bu şekilde devam edin evet.
7. polemik neyse de, kimseye hakaret etmeyin. bu ünlü biri de olabilir, bir sözlük yazarı da olabilir. kimseye hakaret içerikli mesaj da atmayın.
-- "ben hakaret ederim. ederim ulan piç! hukuk da neymiş?" (ahaha? - vol2)
8. (şefin spesyali / 1000 kere dile getirildi ancak bir de ben söyleyeyim) bakınız ayarcılığı oynamayın.
-- size diyecek bir şeyim yok. gidin kayser sozer başlıkları altında cevap vermece oynayın kendi aranızda. süper rep toplarsınız.
9. oylama sistemini gözünüzde büyütmeyin. bırakın isteyen istediği giriye istediği oyu versin.
-- seri eksi ibne piç amk.. vallahi diyecek söz bulamıyorum.
10. "ben gidersem sözlük biter" tribine girmeyin. öyle diyen çok gördük ama bakın hala süper ortamımız var.
-- buna diyecek sözüm var. evet. "sözlük bensiz olmaz" diyorsanız atılmayı beklemeden bi siktirip gidin lütfen. sizsizken burası çok daha güzeldi. yeminle.
not: "koyunluk" diye kestirip atan arkadaşlardan ricam şudur ki, böyle aynı benim gibi maddeleye maddeleye koyunluk sebeplerini yazarsanız çok sevineceğim. bakın ben koyunlukla ne derece alakasız olduğunu yazdım. artık öyle hale gelmişsiniz ki "muhalif olmak" - "ayar vermek" - "ne dediğini bilmemek" gibi kavramlar arasındasınız ama bu tırnak içindeki eylemler arasında sadece sonuncusunda başarılısınız.
4. maddesi fena halde kafa karıştırıcıdır hatta vaktim olsa çok derin felsefik düşüncelere taşıyabilirim olayı. 4. maddede: "bildiğiniz konular hakkında tanım yapın, örnek verin. " denmiş.
ben bir şeyi bilip bilmediğimi kendim bile bilmezken, emin değilsem e adama sormazlar mı sen benim bilip bilmediğim konusunda bile emin olmadığım bir şeyi bilmediğimi nereden bileceksin. hadi onu geçtim illa tüm başlıklarda tanım yapılsın diye bir şey yok, tamam burası sözlük ama formata uygun olduğu sürece herşeyin sonunun -dır, -dir ile bitmesi için insanları zorlamak insanları robot yapmaktır koyun yapmaktır. o halde bilip bilmediğimden emin olmadığım başlıklara tanım gerektirmeyen sadece yorum yazılması amacı güdülen başlıklara yorum da yapabilirim hiç kimse de bişi diyemez.
edit: neredeyse en sevilmeyen eserim olmuş.kabahat ben de zaten size iyilik yaptım, banane ya ne haliniz varsa görün,
"seksek"tir.
ilk adım tek ayak, sonra çift ayak bas.
sonra tek tek/seksek...
5 ve 6. adımda yeniden çiftle.
7'de tek ayak sek.
8 ve 9'da çift ayak soluklan.
10. adımda sırtını başlangıca dön ve at taşı geride bıraktığın adımları görmeden, hangi adıma döneceksen.
bir kere maddelerinin tek tek oturup incelenmesine, "ben şurda şunu demek istedim, ha sen böyle anlıyorsun" gibi triplere gark olmaya hiç mi hiç gerek yoktur. zira maddeler genel bir bütünlük içerisinde değerlendirildiğinde bariz "koyun olun" demektedir. diğer yandan "ortada tescil edilmiş bir sözlük yazarlığı türü var mıdır ki sen kalkıp böyle sikinin keyfine maddeler sıralayabiliyorsun?" diye sorarlar adama. formata uyduğun sürece düşüncelerini özgür bir biçimde dile getirebildiğin bir ortamda neyin maddesinden bahsediyorsunuz allah aşkınıza? "kaliteli" ile kastedilen de önemlidir bir kere burda. sana göre kaliteli olan bir yazar bana göre bir sik ifade etmeyebilir. yani azizim kıstasların gayet göreceli olduğu, üzerine net bir tanım koyamayacağın bir olay üzerine sen tutup madde madde bir şeyler yazıp sonra da buna uyun "kaliteli yazar" olursunuz dersen başımıza kalite kontrol amiri kesilmekten başka bir halta yaramazsın. bırakınız insanlar, formata uydukları sürece istedikleri gibi ifade etsinler kendilerini. telkinlerinizle tek tip insan yaratmaya çalışmayın.
hepsinden önce, yekününden önemli, anlamı kendinden fazla olmak üzere şunu belirtmek isterim ki, henüz sözlük jargonuna bile yabancı iseniz bu 10 adımın size pek bir şey ifade etmemesi normaldir. o yüzden yine tane tane sinirlenmeden yazıyorum. yazıyorum ki anlayın falan.
öncelikle (bkz: kaliteli yazar)
okudunuz mu orayı? hah. şimdi devam edelim.
"4. bildiğiniz konular hakkında tanım yapın, örnek verin."
yahu bu 4. madde nasıl oluyor da size kendinizi koyun gibi hissettiyor, yemin billah anlamadım. bak yukarıda ne demişim, ".... bu 10 adımın size pek bir şey ifade etmemesi normaldir" bu neye örnek? bu "tanım"a bir örnektir. tanım deyince aklınıza sadece "bikbik dediğim 10 adımdır" gibi -dır -dir'li cümleler geliyorsa biz boşuna tartışıyoruz zaten. sözlük formatına göre tanım, genişletilmiş hali ile başlığı tanımlayan her türlü açıklamadır. "bu 10 adımın kitabı basılmış" yazsanız o da tanım olur. yeri gelmişken "tanım" nedir bir de onu öğrenin lütfen (bkz: tanım).
kaldı ki, bilgi eksikliğinizi farketmemek mümkün değil, tanım yaptıktan sonra futbol maçı bile anlatabilirsiniz.
örnek mi? alın örnek:
"bu 10 adımı çok sevdim. süpermiş. ondan sonra maç izledim işte. fenerin maçı. volkan da süper kaleci be bilader.. o ne kurtarıştı öyle.."
bak, zor değil di mi? ama neymiş? öncelikle yazılanı anladığımızdan emin olmak gerekiyormuş.
4. maddeye tekrar dönecek olursak,
- bilmediğiniz konularda yazınca pek güzel olmuyormuş değil mi? ahaha.. örnekleri birebir canlandırdığınız için teşekkür ederim bu arada. keep smiling.
sözlükte zaten muhtelif başlıklarda dile getirilmiş bir açıklama. lafı dolandırmadan söyleyeyim, kimse kimseye " koyun gibi yazın " demiyor, aksine sadece örneklemeler yapılıyor. herkesin elinde oy verme butonları var. özellikle genel olarak gözlemlediğim " an itibari ile x lehine 1-0 olan maç " ile " laga luda dedirtendir " şeklindeki kalıplar eksileniyor. bu tarz girilerin formata uygun olması leş üslupta olmasını engellemiyor. sadece yazarların talebi bu ince mevzulara dikkat edilmesi. zaten dikkat etmek konusunda çabalar olsa idi böyle yol gösteren maddelere de gerek olmazdı. hÂla konu uzatılacaksa görecelik üzerinden değil de bu maddelerin antitezlerinden eleştiriler gelsin ki, herkesin ne demek istediği anlaşılsın.
adım 1: erol saygı'nın altın dilbilgisi adlı eserini alın, okuyun, ezberleyin.
adım 2: şaka lan. ne erol'u, ne saygı'sı?
adım 3: şaka bir yana, erol saygı ortaokulda türkçe hocamdı. (ortalama orta iki.) bir gün, derste, tatilde gezdiği antik kuntik yörelerimizin slaytlarını gösteriyor bize, aniden kızının bikinili fotoğrafı çıkmasın mı, sınıfta bir uğultu kopmasın mı... o gün verdiği "insan olmak" konulu söylevi hala unutabilmiş değilim.
adım 4: iyi adamdır. severim.
adım 5: altın dilbilgisi adlı eserinde, konu aralarında ipuçları veren windows yardımcısı (konuşan ataş) formatında kullanılmış miki ve mini maus ilüstrasyonları için telif ücreti ödedi mi, çok merak ediyorum.
adım 6: ben olsam ödemem.
adım 7: miki'nin karısı mini. ahah. yaratıcılığa bak.
adım 8: bir de tipitip'in karısı tipitoş vardı. yoksa yavuklusu muydu neydi, hatırlamıyorum.
adım 9: on adım çokmuş yaa. yedi adımda rahatlıkla biterdi bu iş. yok, illa on adım olacak. sanki düello yapıyoruz.
