|
|
- at sineği ısırımı ve ölümle özdeşleşmiş hastalık. ülkemizde hala görülmektedir.
- (bkz: şarbon mektup)
- bir ara türkiye'de mektupların içine konularak politik insanlara gönderilen zehirimsi madde. levent kırca'nın bu konuda güzel bir skeci vardır mesela.
- şarbon hastalığı (bacillus anthracis) insanlık için yeni bir düşman değil, ama birleşik devletler'de kısa zaman önce gerçekleşen terörist saldırılar, bu hastalığın ön plana çıkmasına neden oldu. şarbonun hayvanlar ve insanlar üzerindeki etkilerinin hz. musa tarafından kitabı mukaddes'te ve homeros, hippokrates ile vergilius tarafından yunan ve roma klasiklerinde anlatılması, onun hayvanlarda bilinen kaydedilmiş en eski hastalıklardan biri olmasını sağlamıştır.
şarbon, ingiltere'de koyunların yünlerinde görülen sporlar nedeniyle, 19. yüzyılda yün ayırıcıların hastalığı olarak bilinirdi. hastalığın bir silah haline dönüştürülmesi, bundan bir yüzyıl sonra gerçekleşti. her ne kadar insanlar üzerinde kullanılan hardal gazı çok daha kötü bir şöhret kazanmış olsa da, 1. dünya savaşı sırasında şarbon, hayvan topluluklarına karşı bir silah olarak kullanıldı.
ne tuhaftır ki hastalıkları meydana getiren mikropların incelenmesi, modern tıbbın gelişmesinde bir dönüm noktası olmuştur; insanoğlu ilk kez belirli bir mikroorganizmayı teşhis edebilmiş ve onu katışıksız bir kültürün içinde ayrıştırabilmiştir. mikrobiyolojinin babası sayılan louise pasteur, bir mikrobun zayıflatılmış formlarını kullanarak, o mikrobun daha ölümcül tiplerine karşı bağışıklık kazanılabileceğini keşfetmiş ve aşıyı yaratmıştır. ve bunu tam 1881'de, şarbona karşı etkili bir aşı geliştirerek gerçekleştirmiştir.
pasteur şarbonun günün birinde biyolojik terör silahı olarak kullanılacağını bilseydi, herhalde dehasına rağmen şaşkınlıktan donup kalırdı.
-christy ullrich
yazının orjinali çeviri beğenmeyenler için aşağıdaki linkten ulaşılabilir kılınmıştır. sayfanın altında ki did you know kısmında:
http://www7.nationalgeographic.com/...
- etkeni bacillus anthracis bakterisidir spor oluşturarak dış ortamda dayanıklı olurlar özel labaratuarda toz haline getirilen şarbondan aşılanma ile korunulabilinir 3 yolla bulaşır;
1- hayvanda oluşan yaraya temas
2- şarbonlu haynavın etinin yenmesi
3- şarbon sporlarının bulunduğu havayı solumak
|
