|
|
- proteinlerin yıkım ürünü olarak idrarda bulunan azotlu madde..
- üre ilk olarak 1773’te rouelle tarafından idrarda keşfedilmiştir. 1821’de prontl tarafından idrardan ayrıştırılan üre, ilk olarak 1828’de woehler tarafından amonyak ve siyanik asitten sentezlenmiştir. bu sentez inorganik bişeşiklerden organik bir bileşiğin elde edildiği ilk sentez olması açısından önem taşımaktadır. 1870’de ise üre amonyum karbamatın ısıtılmasıyla elde edilmeye başlanmıştır.
saf üre, beyaz, kokusuz, kristal yapıda bir maddedir. kristal kafesi tetragonal yapıya sahiptir.kaynama noktası 132.6°c olan ürenin, erime ısısı 13.61 kj/mol'dür. 20°c’de katı haldeki ürenin yoğunluğu ise 1335 kg/m3'tür.
birincil olarak üre ısıtıldığı zaman, amonyak (nh3) ve izosiyanik aside (hnco) dönüşür. bunun sonucu olarak, sıvı fazda gerçekleşen izomerizasyon dengeye geldiğinde, üre çözeltisinin üzerindeki gaz faz, çok miktarda hnco içerir.
seyreltik çözeltilerde hnco hidroliz sonucu nh3 ve co2’e dönüşür. daha derişik çözeltilerde ise izosiyanik asit düşük sıcaklıklarda üre ile tepkimeye girip, biüre (h2nconhconh2), triüre (h2nconhconhconh2) ve siyanürk asit (hnco)3 oluşturur. yüksek sıcaklıklarda ise guanidin [cnh(nh2)2], amelit [c3n3(oh)2nh2], amelin [c3n3oh(nh2)2] ve melamin [c3n3(nh2)3] oluşumu gözlenir.
üre asitler ile tepkimeye girerken baz davranışı göstererek tuzları oluşturur. örneğin; ürenin nitrik asit ile reaksiyonu sonucu ısıtıldığında patlayarak bozunan üre nitrat oluşur. oda sıcaklığında ve atmosferik basınçta katı halde bulunan üre kararlıdır. vakum altında kaynama noktasına kadar ısıtıldığında ise süblime olarak amonyum siyanata (nh4ocn) dönüşür. katı üre, yüksek sıcaklık ve basınçlarda gaz amonyak içinde hızlı bir şekilde ısıtıldığında ise, tamamen süblime olur ve siyanik asit (hnco) ve amonyum siyanat oluşturur.
ürenin alkollerle reaksiyonu sonucu ise üretan olarak bilinen karbamik asit esterleri oluşur.asidik şartlarda, ürenin formaldehit ile reaksiyonu sonucu, metilenüre, dimetilenüre, trimetilenüre, tetrametilenüre gibi polimetilenüreler oluşur. oluşan bu ürünler üreform genel ismi altında yavaş çözünen gübre olarak kullanılırlar. ardından metilenüre formaldehitle reaksiyona girerek dimetilenüre ve diğer polimerizasyon ürünlerini oluşturur.
üre tüm dünyada en önemli azotlu gübredir. üre bütün katı azotlu gübrelerden daha fazla azot içeriğine (%46) sahiptir. bu yüzden ton azot başına taşıma masrafı daha düşüktür. üre suda yüksek çözünürlüğe sahip bir maddedir, dolayısıyla gübre çözeltileri için çok uygundur. üre ayrıca kompozit gübre üretiminin ham maddesidir. kompozit üre, erimiş üre veya üre çözeltsinin ya da katı üre prillerinin veya tanelerinin diğer gübrelerle karıştırılmasıyla elde edilir.
the novanın katkılarıyla...
- aminoasitlerin transaminasyonu ve deaminasyonu (oksidatif veya hidrolitik) prosesleri sonucu açığa çıkan amonyağın (ya da sulu çözeltilerde amonyum iyonunun), üre çevrimine girmesi sonucu dönüştüğü, metabolizma için amonyaktan daha az toksik etkileri olan bir madde. nh2-co-nh2 gibi bir yapı formülü vardır.
(sükun, 10.03.2008 23:01)
- kan tahlillerinde birkaç yüz seviyelerinde coştuğu görülürse böbrek yetmezliği işareti veren madde...
|