gothik ve kasvetli havası,ortaçağdan kalma mimarisi,kibarlığı ve amerikaya benzemeyen asil insanlarıyla türkiye dışında yaşamayı düşünebileceğim tek yer. *
oasis, blur, coldplay, travis gibi eline gitarı alıp soluğu sahnede alan zibidilerin üzerinde yaşadığı ülke diye tanıtmamızın yanlış olacağı, aksine bu gruplardan gayrı daha bi sürü grup çıkarmış olan ada memleketi. kimdir bu gruplar derseniz sayamam ama.
kesinlikle britanya olmayan ülke. dolayısıyla üzerinde güneş de gayet batmakta, ayrıca yine de çok olsa da o kadar da çok gruba ev sahipliği yapmamaktadır. zenginliği madden değil manevi olarak üretmesindendir, emperyalizm, kapitalizm ya da başka kıtaların da olabileceği görüşlerini ilk ürettiğinden bugün bu kadar zengindir, ha tasvip etmeyiz, o ayrı. büyük britanya imparatorluğuyla sıkça karıştırılır, bunun nedeni de imparatorluğun en büyüğü ve lideri olmasıdır.
tarihteki en geniş imparatorluğun ana yurdu.(doğrudur büyük britanya imparatorluğu demek gerekir ama ben yine de asli unsur ingiltere olduğundan bu başlık altında değerlendireceğim.)
küçüklüğümden beri merak ettiğim bir soru vardır,nasıl oluyor da bu ingiltere diğer ülkelerden farklı bir gelişme yaşıyor,nerdeyse hiç savaş yapmıyor ama dünyanın hâkimi oluyor,bu nasıl iştir? bu konuda liseden çok değerli bir arkadaşımın verdiği cevabı unutamam:"ingiltere'nin tarihi avrupadan farklı, ingiltere'yi avrupadan ayırarak incelemelisin,zaten kıta avrupası deyimi de bu sebeple koyulmuştur."
kıta avrupası bölümü tam doğru olmasa da diğerlerine katılmamak mümkün değil.ingilizlerin hangi sebeplerle bu şekilde farklılaştığına dair kendi düşüncelerimi sizlerle paylaşmak isterim,böylece onların tarihine de kısaca göz atmış oluruz:
*ingiltere roma imparatorluğu döneminde avrupa'nın en geri ülkesiydi.roma'dan sonra 1066 yılında normanlar(viking) adayı istila etmişlerdir ve sevgili sözlük okurları o tarihten bu yana ingiltere istila edilmemiştir.ingiltere'nin en önemli farkı budur.fransa 1870-1940 yılları arasında sadece 70 senede üç kere alman istilası yaşamış ama ingiltere nerdeyse bin yıldır istila edilememiştir.bunda en önemli sebep ingiltere'nin ada devleti olmasıdır.1588'de ispanya, 1805'de napolyon önderliğindeki fransa ingiltere'yi istila etmeye kalkmış ama sırf o aradaki denizi aşamadıkları için başarılı olamamışlardır.istila demek aynı zamanda yağma ve düzenin bitmesi demektir.ingilizlerin düzeni hiç yağmalanmamıştır ve tabii ayrıca ingilizler bu sebeple kara ordusuna değil donanma gücüne ağırlık vermişler ve bu sayede de dünyanın bir çok bölgesinde sömürgeler elde etmişlerdir.
*16.yüzyıl sonlarında coğrafi keşiflerden gelen kaynaklar daha çok ispanya ve portekiz'e gitmiş fakat bu bölgelerde ingiltere'de olduğunun aksine bir burjuvazi yaratmamıştır.bunun sebebi hakkında çeşitli görüşler olmakla beraber bence ispanya'nın dini kimliği ve ingiltere'de hiç bir zaman kıta avrupasında görülen "tanrısal-mutlak" monarşi olmayışıdır.ispanyollar ve portekizliler merkantalist bir politika geliştiremediler ve olayı sadece dinsel boyutta bir yağmalama olarak aldılar,fakat ingiltere'de din o kadar güçlü değildi.
*1066'daki norman istilasından sonra,normandia dükü toprakları kendi adamlarına dağıttı ve onlara özgü bir feodal-kast düzeni yarattı.bu düzende hiç bir zaman kral tek güç olamamış ve kararlarında soyluların onayını almak zorunda kalmıştır.(kralın bu güçsüzlüğünde kendine ait güçlü bir ordusu olmamasının rolü çok büyüktür.)osmanlı imparatorluğunda kuruluşundan yıkılışa kadar hanedan hiç değişmemiştir ama ingilizlerde bir çok kere(norman,tudor,stuart vb) değişmiştir.bu da onlardaki merkez otoritesinin zaafının kanıtıdır.
*üzerinde durulması gereken önemli bir nokta da "1381 köylü ayaklanmaları"dır.bu ayaklanma ile ingiltere'de köylü kıyımı yaşanmış ve feodalizmin sonu gelmiştir.ingiltere köylü sınıfını fiziksel olarak ortadan kaldırmış ve hızlı bir kapitalistleşme sürecine girmiştir.
*bir başka önemli nokta da din konusudur.bilindiği gibi ortaçağ avrupasında kilise çok etkilidir.kilisenin kendi toprağı,ordusu vardır.krallar papanın onayı olmadan tahta çıkamaz.fakat ingiltere viii.henry döneminde katolik kilisesinden yani papalıktan ayrılmıştır.bunun sonucunda da ingiltere'deki tarım topraklarının önemli bir bölümünü elinde tutan kilise etkisini kaybetmiş ve topraklar mülkleşmeye başlamıştır.elbette ülkede dinin etkisini kırmak da bir anlamda ticaret ve sanayinin gelişmesini doğrudan etkilemek demektir.nitekim bu sayede ingiltere'de sağlanan kaynakların ingiltere dışına çıkması engellenmiş ve dünya üzerindeki ticaret egemenliği konusunda "din engeli" ortadan kaldırılmıştır.
görüldüğü üzere ingiltere gerçekten de diğer avrupa ülkelerinden çok farklı bir tarihsel süreç yaşamış ve bu süreç onları başımıza musallat etmiştir.konuyla ilgili başka bir not için (bkz: oliver cromwell)
genç ve süper yetenekli futbolculardan oluşan milli takımı bulunan ülke.2006 dünya kupasını kazanmamaları için hiç bir neden yokken durduk yere sorun çıkaran bir takım yapıları olduğundan turnuvada ne yapacakları konusunda tahmin yürütemiyorum.diğer taraftan futbolun mucidi kabul edilen ingiltere'nin basketbolda tam anlamıyla sıfır olması da ilginçtir.
kendi çıkarları için 2.dünya savaşı başında fransız donanmasının büyük bir kısmını bir baskınla batıran, ve bu şekilde binlerce fransız denizciyi öldüren ülke.
yine 2.dünya savaşı sırasında işgal altında olan fransa'nın temsilcisi olarak charles de gaulle'yi sırf kendi çıkarlarına ters düşer diye tanımayan, ona işleri iyice güçleştiren ülke.
bu gibi sebeplerden dolayı fransa'nın kendisine ve amerikaya karşı (abi kardeş zaten ikisi) hep ters gitmesine neden olmuş ülke.
fransızların hala ingilizlere kıl olmamasına şaşmamalı.
ingilizlerse hala fransızlarla 2.dünya savaşında erken teslim olmaları nedeniyle korkak diye dalga geçerler. oysa kendileri bir ada ülkesi olmasa, blitzkrieg'i bizzat yaşayacaklardı.
kaypak bir ülkedir, dünya tarihine bakıldığı zaman hiç bir zaman tek başına büyük bir güç olmamıştır ama bütün büyük güçlerin yanında yer almıştır. hiç kimseye tek başlarına kafa tutamamıştırç fransayla arası bozulur almanyayla, rusyayla bir olur. almanya güçlenir, fransayla birlik olur. ada devleti olmasından dolayı pek fazla istilaya veya saldırya uğramamıştır, bu da güçlenmesinde büyük bir etkendir. örf ve adetlerine bağlıdırlar*, ayrıca aykırıdırlar; millet sağdan gider bunlar soldan, millet kg,m, kullanır bunlar foot,inch, pound kullanırlar**kısacısı cinstirler
parasını verdiğimiz halde iki tane savaş gemisini bize vermeyen sonrada bunu biz osmanlının borçlarına sayıyoruz diyerek bir de zeytinyağı gibi üste çıkan devlet
kendi müttefiklerine bile çıkarları uğruna kazık atmaktan çekinmeyecek olan devlet, birinci dünya savaşı sırasında osmanlı devletini paylaşma planları yapılırken italyaya ege bölgesi söz verilmişti ama savaş kazanılınca yunanlıları yanına almak için ve daha da önemlisi italyanın daha da güçlenmesini engellemek için ege bölgesini yunanistana vermiştir.bunun üzerine italya ya akdeniz bölgesi verilmiştir bunun içindir ki italya atılan kazığı unutmamış tek bir kurşun atmadan anadoludan ayrılmıştır ayrıca ayrılırken de bütün silah ve cephaneyi de anadoluda bırakarak dolaylı yoldan milli mücadeleye yardım etmiştir
ayrıca
(bkz: birinci dünya savaşı)
(bkz: italyan ordusu)
(bkz: italya)
gidilmemesi ve kesinlikle yaşanmaması gereken ülke.ulan sürekli de yağmur yağmaz ki.abartıyorlar falan diyorduk ama kazın ayağı öyle değilmiş öğleden sonra iki buçukta havanın karardığına şahit olmuşluğum vardır.ayrıca gülümsemeyin fazla,burada anormalliktir bu herkes asık suratlıdır.metrolarda da anons yapanların ne dediğini amerikalılar bile çakamaz sonunda şehrin güneyini hedeflerken kendinizi kuzeyinde bulabilirsiniz.
sistemi ve insanlara verdiği değer ile hayran olduğum, soğuk gibi görünüpte aslında çok gırgır bir halka sahip, vatandaşını herdaim koruyan ve kollayan, zamanında uyguladığı sanayi devrimiyle birey olgusunu geliştiren ve tarım kesimini verimli hale getiren, üzerinde güneşin batmayacağı imparatorluk
