şeyh galib  

damardan giren, büyük divan şairi.

divan şiirinin son büyük kalesidir. inkıraz devrini yaşamakta olan divan şiiri, şeyh galible son bir atılım daha gerçekleştirir.ancak perde ondan sonra bir daha açılmamacasına kapanacaktır.

en bildik beyiti şudur:

hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen
merdümü dide-i ekvan olan ademsin sen

sütlüce'deki evi, apartman yapılmak için yıkılmıştır. çok güzel aynen bu yoldan devam edelim..

-burası tarihi bir yer, önemli bir insanın evi.
-ben baktım tarihi birşey bulamadım, hem burası benim tapulu arazim sen kimsin lan? çotang

xviii. yüzyıl divan şiirinin zirvesidir. kendisi mevlevî olup, şeyhlik makamına kadar yükselmiştir.

ah mine'l-aşk ve hâlâtihî
ahraka kalbî bi harârâtihî.

ah aşktan ve onun hallerinden,
kalbimi sıcaklığıyla yaktı.

itü için ise;

cenâb-hân selim-i ma'delet kâr
ki oldur merkez-i pergâr-ı dünyâ
edüp takdim-i adlâ-yı mesâlih
cihân-ı kıldı ma'mûrüz'-zevâyâ
geçüp tedkîk-i oklides-i re'yi
hikemde oldu eflatun'dan a'lâ
sezâdır olsa pây-endâz-ı râhî
kumaş-ı atlas-ı gerdûn-ı hadrâ
mühimmât-ı umûr-ı ceng-ı yekser
aristo gibi tedbîr etti hakkâ
edüp ez-cümle ihyâyı fenn-i harbi
o sûretde musanna' kim görenler
olur hayretle çün nakş-ı heyûlâ
kılup te'sîs-i eşkâl-i mehâret
binâsı oldu kıstâs-ı temâşa
bu mısrâ geldi bir târîh galib
mühendishane-i nev-resmi vâlâ.

(bu eser taşkışla'da ki bir kitabe üzerinde bulunmakta(ymış).)

dizelerinin sahibi divan şairi. kabri galata mevlevihanesi'ndedir. tünele yolu düşenler ziyaret edebilir, ruhuna bir fatiha okuyabilirler.

(bkz: hüsn ü aşk)

büyük bir divan şairi

(bkz: kuğunun son şarkısı)

'bir yerde olup ikisi calis
ayineye girdi aks-u akis'

hüsn-ü aşk isimli efsane mesnevinin yazarı, divan şairi. çok büyük değerlerimiz var edebiyat dünyasında, bilmiyoruz, bildirtmiyorlar.

yine zevrak-ı derunum kırılıp kenare düştü
dayanır mı şişedir bu reh-i seng -sare düştü

( yine gönlümün gemisi kırılarak sahile vurdu. camdan ( sırçadan ) yapılmış gönül gemisi, taşlık, kayalık yolda dayanır mı? )

divan şiirinde sebk i hindi tarzının en önemli temsilcisi olarak da bilinir.

daha 24 yaşında istanbul yangınlarla kavrulurken inanılmaz tasvirlerle sembollerle dolu hikmet kitabı hüsn-ü aşkı 6 ay gibi kısa bir sürede yazdı.

hüsn ve aşkın hikayesini anlatıyordu. ben-i muhabbet(muhabet evi-oğulları) kabilesinde doğan iki çocuk ..kız hüsn(güzellik) erkek aşk. ve sonra tasavvufi br yolculuğa çıkarlar..mumdan gemilerle ateş denizlerinden geçerler... ve bu yolculuğun sonunda hüsn ve aşkın bir olduğunu anlarlar , vahdetete ulaşırlar.

galib dede hüsn-ü aşktan sonra çok ünlemiştir..ama bitr bitmez konyaya gider ve çile sini çekmeye koyulur..ve onca şöhrete rağmen çilede kigörevlerini eksiksiz tamamlar.

galib dede nin devri ııı. selim devridir ve her şey de bir değişim vardır.. batılılaşma yaklaşmışytır... sarayda mevlevilerin etkisi hala devam etktedir.gençtir yakışıklıdır 3. selim'in kızkardeşi beyhan sultannın ona aşkı dillerde dolanmaktadır..ama bir türlü kavuşamazlar.galib dede'nin kısa sürede alata mevlevihanesine postnişin olur..34 yaşında genç bir postnişindir. ama düşmanları artmaktadır.bir keresinde seccadesinin altında bir tehdit mektubu çıkar

galip dede1799 ylında 44 yaşında vefat eder..o yıl mevlana nın mesnevisini 11. defa hatmetmiştir...
yaşaken en büyük rakibi... sururi ölümü üzerine ebced tarihiyle ölüm tarihini

geçti galib dede candan yahu 1213(1799)diyerek düşmüştür

ey dil ey dil niye bu rütbede pür gamsın sen
gerçi virane isen genc-i mutalsamsın sen
secde- ferma-yi melek zat-ı mükerremsin sen
bildiğin gibi değil cümleden akvamsın sen
ruhsun nefha-i cibril ile tev'emsin sen
sırr-ı haksın mesel-i isi-i meryemsin sen

hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen
merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen

merteben ayn-ı musemmadadır esma sanma
merciin halik-i eşyadadır eşya sanma
gördüğün emr-i muhakkakları rüya sanma
başkasın kendini suretle heyula sanma
keşf ile sabit olan ma?niyi da?va sanma
hakkına söylenen evsafı müdara sanma

hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen
merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen

inleyip sırrını faşeyleme ağyara sakın
düşme bilmezlik ile varta-i inkara sakın
değmesün ahların kakül-i dil-dara sakın
sonra mansur gibi çıkman olur dara sakın
arz-i acz etmeyesin yareden ol yara sakın
bulduğun cevher-i alileri biçare sakın


hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen
merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen

sendedir mahzen-i esrar-ı mahabbet sende
sendedir maden-i envar-ı fütüvvet sende
gizli gizli dahi vardır nice halet sende
marifet sende hüner sende hakikat sende
nazar etsen yer ü gök duzah u cennet sende
arş u kürsiyy ü melek sendedir elbet sende

hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen
merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen

hayftır şah iken alemde geda olmayasın
keder-alude-i ümmid u reca olmayasın
vadi-i ye'se düşüp hiç ü heba olmayasın
yanılıp reh-rev-i sahra-yı bela olmayasın
ademe muttasıl ol ta ki cuda olmayasın
secdeler eyle ki merdud-i huda olmayasın

hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen
merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen

berk-i hatıf gibi bu kayd-i sivadan güzer et
erişen har u hasa ateş-i aşkı siper et
damenin tutmaya asar-ı alayık hazer et
şemş veş hahiş-i munla ile azm-i sefer et
saf kıl ayineni kabil-i aks-i suver et
hele bir cem-i havas eyle de galib nazar et

hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen
merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen

bu şiirin kafiye ve v veznine benzer başka şairler tarafından atfen 70'in üzerinden şiiri yazılmıştır

beşir ayvazoğlunun tekrar dünyaya gelseniz kim olmak isterdiniz sorusuna verdiği cevap.

beşir ayvazoğlunun kuğunun son şarkısı adlı kitabında tanıttığı kişilerden biridir.

anlayamadım anlayamayacağım, sevmedim sevemeyeceğim seni ulan eski edebiyat.
şiirleriinde tasavvufi aşkı işler. tabi rindane şiirleri de mevcuttur ancak yine de altında tasavvuf düşüncesini aramak gerekir. nedimle birlikte 18. yy edebiyatımızın yüce şairlerindendir.

o zaman ki bezm-i canda bölüşüldü kale-i kam
bize hisse-i mahabbet dil-i pare pare düştü

şiirinin de sahibi.

açıklama: kalu bela'da, ruhların yaratıldığı vakit, herkese, dünyadan kam alma kumaşı bölüştürülüyordu. o gün bize, aşk hissesi olarak, (makas artığı misali) paramparça olmuş (veya olması kararlaştırılmış) bir gönül düştü. (çok şükür!.. şimdi çektiğimiz pejmürde aşk, işte o zamanki hissemizdir ve gönlümüz de o günkü gibi paramparçadır.)

gencinen olsam vîrân edersin
Âyînen olsam hayrân edersin

tîr-i nigehden dâğ-ı derûna
baksan ne işler seyrân edersin

sâkî kerâmet sende ya bende
bahri habâba mihmân edersin

nezzâre-i germ etdikçe ey çeşm
Âteşle âbı yek-sân edersin

ey huşk zâhid dem urma meyden
dest-i duâyı mercân edersin

zâhid o meh-veş bir nûrdur kim
büttür demezsin îmân edersin

mâdâm uçarsın gözlerde ammâ
rûyun perî-veş pinhân edersin

tabl-ı tehîden gümdür suhanler
bî-hûde gaalib efgaan edersin

etvâr-ı çerhe uy mevlevî ol
seyrân edersin devrân edersin

divan edebiyatının son büyük şairi olarak kabul edilen şey galib, hüsn ü aşk mesnevisi ile tanınır.

son büyük divan şairi. asıkl adı mehmettir.

"dil hayret-i gamla lâl kaldı
galib gibi bî mecâl kaldı
gönderdiğim arz-ı hal kaldı
el ân bir ihtimâl kaldı
insâfın o yerde nâmı yok mı"

önce konya ya giden
ailesinin dayanamayışı üzerine istanbul a tekrar dönen
galata ve yenikapı mevlevihanelerine pişen
yazdığı eserleri de şiir ikliminin dokunulmamış sözcüklerinden oluşan
kendinden emin divan şairidir.

şeyh galip'in eseri :bir de hüsn ü aşk ı yazmıştır
kısmen esinlenerek
okumaya doyum olmaz
kapanmış eski aşk yaralarını da açar kanatır
aşk varmış dedirtir.

"ey nihal-i işve bir nevres fidanımsın benim
gördüğüm günden beri hatır nişanımsın benim
ben ne hacet kim diyem ruh-ı revanımsın benim
gizlesem de aşikar etsem de canımsın benim.... "