1. avrupa sanayisinin* uluslararası dengeyi nasıl değiştirdiğinin; osmanlı devletini nasıl çağdışı kıldığının ve çeşitli ulusal çıkarların tüm 19. yy boyunca osmanlı sahasında nasıl çatıştıklarının hikayesidir. yani osmanlı devletinin kontrol altına alınması ve zamanı gelince paylaşılması durumudur.*
  2. 19. yüzyılda ilk defa kullanılan terim. batının doğuya uyguladığı siyaset veya türkleri avrupa'dan atmak için avrupalıların uyguladığı siyaset olarak tanımlanabilir.
  3. üç adımlı bir projedir.

    1- türkleri rumeli'den atmak,
    2- türkleri anadolu' dan atmak,
    3- türklere soykırım uygulamak, yani kökünü kazımak.
  4. bu deyim ilk defa 1815 viyana kongresinde rus çarı ı.aleksander tarafından ortaya atılmıştır.
    şark meselesi deyimi xıx.yüzyılın ilk yarısında osmanlı toprak bütünlüğünün korunması anlamında kullanılmıştır, bu dönemde avrupa devletleri, osmanlı devletinin yıkılmasını kendi çıkarlarına uygun bulmuyorlardı.
    şark meselesi, xıx.yüzyılın ikinci yarısında osmanlı devletinin avrupa topraklarının paylaşılması, xx.yüzyılda ise bütün topraklarının paylaşılması anlamında kullanılmıştır..
  5. ilk olarak 1807'de tilsit'te masaya yatırılmış bir konudur. fransa ve rusya'nın, osmanlı'yı nasıl paylaşacağıyla ilgilidir. 1815'de tüm büyük güçlerin huzurunda yeniden gündeme getirilmiş ve burada adı konmuştur.

    (bkz: the great game)
  6. raif karadağ kitabıdır. kitapta; rusya, ingiltere, fransa, almanya, avusturya, osmanlı imparatorlukları'nın tarihi şark siyasetleri ve bugün şarktaki hadiselerin gerçek sebepleri anlatılmıştır.
  7. batıya ve avrupaya göre olan türk meselesidir. avrupanın takip ettiği şark meselesini iki aşamada incelemek mümkündür. birinci aşama; 1071-1683 yılları arasındaki devredir. bu aşamada avrupalılar suvunmada, türkler ise taarruz halindedir. ikinci aşamasında ise türkler savunmada avrupalılar ise taarruzdadır.
    yakın zamanlarda ve dar anlamda ise osmanlı devletinin parçalanma tarihini kapsamaktadır.
    müslüman türkleri balkanlardan ve anadoludan atmayı hedefleyen şark meselesi lozan antlaşması ile son bulmuştur.
    lakin günümüzde de imf, pkk, ab, ermeni sorunu gibi olan durumlar şark meselesinin devamı olarak görülmektedir.