ince memed'in birinci cildinde, kocası ölünce, kaynıyla evlenmeyi reddeden, bu yüzden kocasının ailesinin evinden attığı, elindeki toprağı aldığı; yazın ırgatlık, kışın hizmetçilik yaparak oğlunu tek başına büyüten, oğlu büyüyüp mirasla ilgili kurumlara başvurup, kendi payına düşen tarlayı alan; ama tarlayı aldıktan çok kısa süre sonra, tarlada çalışırken, amcası tarafından öldürülen, bunun üzerine kayınbabasının evini yakıp, kayınlarına orakla saldıran, hiçbirini öldüremeyen; ama yine de hapse atılıp ince memed'in sevgilisi hatice ile koğuş arkadaşı olan, böylelikle roman kurgusuna dahil olan ıraz ana...
