jeopolitik konumu ve yeraltı zenginliği petrol ile önümüzdeki asır boyunca *dünyayı meşgul etmeye devam edecek olan sınır komşumuz.
yüzölçümü : 437.000 km²
kara sınırları : 3631 km. (türkiye'yle 331 km.)
deniz sınırları : 58 km.
idari bölümlenme : 18 il (vilayet)
başkent : bağdat (7.5 milyon nüfuslu)
nüfus : 24 milyon (tahmini)
nüfusun yaş özellikleri :
: 0-13 yaş % 41
: 15-64 yaş % 55
: 65 yaş üstü % 4
nüfus artış oranı : % 2.8
resmi dil : arapça diğer diller : kürtçe, türkmence, keldanice, süryanice, farsça dini yapı :
: müslüman % 97
: hristiyan ve diğerleri: % 3
: şii nüfus % 64 (yaklaşık)
: sünni nüfus % 36 (yaklaşık)
etnik yapı :
: arap % 70-72
: kürt % 17-19
: türkmen % 10-12
: diğer % 3
okur-yazar oranı : %60
gsmh : 59 milyar dolar (2001 yılı tahmini)
ekonomik sektörel dağılımı :
: % 81 hizmet : % 13 sanayi : % 6 tarım ihracat (petrol ürünleri) : 15.8 milyar dolar (1999 yılı tahmini)
ithalat : 11 milyar dolar
dış borç : 62. 2 milyar dolar
petrol : kanıtlanmış rezerv'i 112.5 milyar varil (dünyada 2. sırada ve dünya petrollerinin % 11'i)
tahmini rezerv : 250 milyar varil
amerikan işgali sonrası ırak:
ırak:amerikan sömürgesi
yüzölçümü : 437.000 km²
kara sınırları : 3631 km. (türkiye'yle 331 km.)
deniz sınırları : 58 km.
idari bölümlenme : 3 il (vilayet)kürdistan, sünni ırak, şii ırak
başkent : washington
nüfus : 24 milyon (tahmini)
nüfusun yaş özellikleri :
: 0-13 yaş % 41
: 15-64 yaş % 55
: 65 yaş üstü % 4
nüfus artış oranı : % 2.8
resmi dil : ingilizce, kürtçe
diğer diller : arapca
dini yapı : bi sürü şii var ama yakında hepsi hristiyan yapılacak
etnik yapı :
: arap % 10-12
: kürt % 67-69
: türkmen % 0-1
: amerikan % 23(askerler ve işadamları)
okur-yazar oranı : %60
gsmh : yok öyle bişii, merak ediyosan abd ninkine bak.
ekonomik sektörel dağılımı : ekonomi de kalmadı, heryer yıkık dokuk
ihracat (petrol ürünleri) : 0.0 milyar dolar(abd ye akıyo)
ithalat : ???? milyar dolar(herşey kaçak)
dış borç : 62. 2 milyar dolar
petrol : kanıtlanmış rezerv'i 112.5 milyar varil (dünyada 2. sırada ve dünya petrollerinin % 11'i)
tahmini rezerv : çoook
trt'nin her yıl düzenlediği uluslararası 23 nisan şenlikleri vardır. bu şenliklerde farklı farklı ülkelerden çocuklar ülkelerinde artık her ne varsa onları unutur sadece eğlenir ve kendi ülkelerinin danları ile orada bulunana herkersi de eğlendirirler. sadede geleyim ırak daha doğrusu ıraklı çocuklar bu sene bu şenliklerde yoklar. hem de maddi engeller yüzünden. bu maddi engeller her halde birbirlerini, birbirlerinin çocuklarını ve ailelerini öldürmek söz konusu olduğunda akıllarına hiç gelmezdi. şimdi 23 nisanda türkiyede dünya çocukları eğlenirken belki de maddi engellerin ulaşamadığı insanlar ıraklı çocukları öldürmeye devam edecekler.
istanbulda denize nazır muhteşem bir konsolosluğu olan ülke. kırmızı beyaza boyanış dış cephesi parı parıl parlıyor. tarabyadan aşağıya vurduğunuz vakit buluveriyorsunuz karşınızda. kim bilir ne kadar pahalıdır diye içinizden geçirirken lan burası konsolosluk diye dank ediyor kafanıza. oha ıraklıya bak gelmiş boğazda yer alıp konsolosluk yapmış diye geçiriyorsunuz. "acaba türkiyenin bağdattaki konsolosluğu buradaki ırak konsolosluğunu sahip olduğu pahaya sahip midir?" diye de düşünmeden edemiyorsunuz.
şaka gibi bir ülke özellikle amerika işgallinden sonra içinde bulunduğu durum gerçekten içler acısı. sözde özgürleştirme adına yapılmış yalan beyanlar ve gerekçeler üzerine kurulu bir işgalin bir ülkeye ne kadar zararı dokunursa daha fazlası ırak'ın başına gelmiştir. her gün öldürülen siviller, intihar eylemleri, şii-suni-kürt gerginliği bunun açık bir göstergesi. işgal kuvvetlerinin yegane amaç olarak lanse ettikleri özgürleştirme tam anlamıyla gerçekleşmiş gibi görünüyor. isteyen istediğini öldürebiliyor tabii ki güçlüyse, bu güçlülük de işgal kuvvetlerine ne kadar yakın olduğunuza baplı. sadece ölümler değil ırak'ın yönetim yapısında bile görülen değişiklikler ne kadar güzel özgürleştirildiğinin gösteriyor. üniter bir devletken artık parçalanma eşiğinde olmaları; normalde rastlanılmayacajk şeylere rastlamanıza neden oluyor. önce kuzey ırakda özerk bir yönetim kuran ıraklı kürtler daha sonra özerk hükümetlerinin ellerinin uzanabildiği her yerde ırak bayrağı yerine kendilerinin bayrak oalrak benimsedikleri bez parçalarını asmayı ve astırmayı uygun görmüş, cumhurbaşkanı olan soydaşlarının ve amerikanın desteği ile neredeyse bağımsız bir devlet haline gelmiş. bölgesinde ırak hükümetinin neredeyse hiç bir şey yapamıyacağı bir durum hazırlatılmış kürtler tarafından öyleki kuzey ıraktaki özerk bölgesnin başbakanı neçirvan idris barzani ki kendisi mesud barzani'nin yeğeni olur ırak petrol bakanının kuzey ırak bölgesindeki kürtlerin petro anlaşmalarının gözden geçileceğini vurgulamasının ardından merkezi hükümetinin müdahelelerinin kuzeyde tam bağımsızlığa ilişkin cağrıları hızlandırabileceğini açıklamış. peki bunu yapabilirler mi? elbette he şey aleyhlerine işliyor ırakta. ortadoğunun yeniden şekillenmesinde baş rol oynıyacaklarında bu kadar emin olmasalar böyle demeçler verebilirler miydi? sanmıyorum.
not: ırak hükümeti şu anda ülkedeki 18 vilayetten sadece ikisinde tam denetim sahibi.
bir değerlendirmeye göre 2003'teki işgalden beri 655.000(evet yanlış duymadınız, okumadınız, görmediniz) insanın katledildiği yer. bir kişinin ölümü trajedi, milyonların ölümü ise istatistiktir sözü böyle kanıtlanıyor sanırsam
"her gün ortalama 70 kişinin öldüğü ırak, türk iş dünyası için önemli bir gelir kapısı olmaya devam ediyor. özellikle müteahhitlik firmaları ırak'ta yeni projelerle gündeme gelirken, türkiye'de yaşanan işsizlik pek çok işçiyi bu ülkedeki projelerde çalışmaya zorluyor.
sadece türkiye iş kurumu vasıtasıyla ırak'a giden işçi sayısı 2004 başından ekim 2006 sonuna kadar 19 bin 450'ye ulaşırken, ırak'ta öldürülen türklerin sayısının 200'e yaklaştığı tahmin ediliyor." - milliyet.
bana da şunu hatırlatmış bir ülkedir.
paralar girsin diyedir kalantor kasalara
toprak sömürülsün diyedir orta çağlarda
ışıksız kalsın diyedir bir koca ülke
karanlıkta boğazlaşın diyedir güzel yüzlü insanlar fabrikalar işçi yesin para kussun diyedir
kıyılar yağmalansın ormanlar çiftlikleşsin
bankalar yağ bağlasın tekeller et bağlasın
holdingler palazlansın ortaklıklar göbeklensin bu rüzgar böyle essin
bu değirmen böyle donsun
bu çuvallar böyle dolsun diyedir
koçero'nun dağlarda medetsiz yalnızlığı!
ve maalesef insanların ölümünün bir istatistik olduğu memlekettir.
21 mart 2003 yılında kendini dünyanın sahibi zanneden (ne yazık ki kısmen de öyle olan) başta amerika olmak üzere birkaç kendini bilmez ülkenin, kitle imha silahı olduğu gerekçe gösterilerek, özgürlük ve demokrasi getirme sözü ile kuşattıkları, sonrasında hiçbir şeyin beklendiği gibi olamadığı, milyonlarca insanın öldüğü/öldürüldüğü tarihsel ve kültürel birikiminin talan edildiği bir garip ülke. petrol zengini bir ülke, güneydoğu sınır komşumuz.
bir orta asya ulkesi
bu ulkede gunde ortalama 50 kişi ölmekte ve son bir ayda halkın en sevindiği olay ülke milli takımlarının asya kupasında finale çikmasi
ırak, osmanlı devleti'nin çöküşünün ardından ortadoğu'da kurulmuş olan devletlerden birisidir. tarih içinde daha önce yaşamış bir ırak devleti veya bir ırak halkı olmamıştır. ırak adı da osmanlı imparatorluğu döneminde merkeze olan uzaklığından dolayı ırak kelimesiyle isimlendirilmesinden gelmektedir, bu konuda diğer bir görüş için uruk.
osmanlı dönemindeki musul, bağdat ve basra eyaletlerinin bir araya gelmesiyle ırak oluşmaktadır. ırak 18 ayrı şehirden meydana gelmektedir. yaklaşık 23 milyon nüfusa sahip olan ırak'ın %97'si müslüman (%50 şii, %40 sünni), %3'ü ise hıristiyan'dır. etnik dağılım olarak ise %70-75 arap,%15-20 kürt ,%4 türkmen, %1 arami (süryani) ve diğer etnik unsurlardır.
şiiler güney ırak'ta yaşarken, bağdat civarında sünni araplar, kuzey ırak'ta ise kürt ve türkmen nüfus yaşamaktadır. ırak'ta çok önemli petrol yatakları mevcuttur. suudi arabistan'dan sonra dünyanın en büyük ikinci petrol rezervine sahip ülkesidir.
ırak, dünyanın en eski medeniyetlerine ev sahipliği yapmış olan aşağı mezopotamya bölgesinde kurulmuş bir devlettir. bugün ırak, orta doğu’da yer alan stratejik mevkisiyle, sahip olduğu petrol rezervleri ile körfez'in önemli ülkelerinden biri durumundadır.
ırak uzun yıllar ingiltere’nin hakim gücü altında idare edilmiştir. ingiltere’nin 1971’de orta doğu’dan tamamen çekilmesi ile, bu bölge üzerinde abd başat güç olmaya başlamıştır. soğuk savaş sonrası orta doğu’da etkisini artıran abd’nin ırak’a özel bir politik ilgisi vardır. yakın dönem ırak tarihinin abd tarafından şekillendirildiğini söylemek mümkündür.
birinci körfez savaşına dek bebek ölüm oranları/ortalama yaşam düzeyi/sağlık hizmetlerine ulaşım...gibi başlıklarda ortadoğu ülkeleri arasında üst basamaklarda yer alan bir ülke iken, ambargo sürecinde 500 bine yakın insanın (çoğu çocuk ve yaşlı) hayatını kaybettiği, bugünlerde ise yoksul kadınların bedenlerini satmaya başladığı, -hüsnü mahalli'nin ifadesiyle- ardı arkası kesilmeyen intihar eylemleri ve işgal güçlerinin baskınları nedeniyle insanların sokaklarda/evlerinde/... sersemlemiş bir şekilde dolaştığı, altyapı/eğitim/sağlık.. gibi başlıkların hiçbir anlam ifade etmediği, hızla komşu ülkelere mülteci akınının yaşandığı, 17-18 yıl içinde "müttefiklerin" bir üçüncü dünya ülkesi haline getirmeye "başardığı" ülkedir. gözümüzden ve zihnimizden ırak olmaması gereken komşumuzdur.
