kuzey kafkasya'nın en eski otokton halkı olan çerkesler, mö 3000'lerden bu yana adı geçen coğrafyada yaşamaktadırlar. tarihsel bağlamda ataları meot, kimmer, sindler'dir.
*
orta asya'yla tek bir bağlantı ve yakınlıkları sözkonusu değildir. öyle ki orta asya, haritaya bakıldığında anlaşılacaktır, hazar denizi ve çin arasındaki bölgedir. buna mukabil kuzey kafkasya hazar'ın batısında, karadeniz ile hazar denizi arasındadır. buradan hareketle çerkesler'in hem köken olarak hem de yaşadıkları coğrafya olarak türklük'le hiçbir ilgileri yoktur demek gereklidir.
çerkes ismi dışarıdan onlara verilmiş bir isimdir. aynı kökenden gelen, yakın akrabalıkları bulunan
abhaz -
abaza-,
adige ve ubıhlar için, yabancılar tarafından konulmuştır bu isim. genellikle çerkesler bu ismi kendileri için kullanmazlar. bazen de daraltılmış haliyle, abhazlar'ı tanım dışı bırakarak kullananlar görülmektedir ki bu da hatalıdır.
ingilizce'de çerkes kelimesinin karşılığı "
circassian (
caucasus) "olarak geçer ki bu kelimenin manası "beyaz ırk" tır. bu açıdan bakıldığında, çerkesler'in "kafkas ırkı" da denen "beyaz ırk"ın temsilcisi olduklarını söylemek doğru olacaktır. zaten, çerkes denince akla gelen beyaz tenli, sarışın insan tipi de bu savı doğrulamaktadır.
anavatanları kuzey kafkasya'dan
21 mayıs 1864'te sürgün edilen bu halkıın büyük çoğunluğu
diasporada yaşamaktadır. türkiye de çerkesler'in yoğun şekilde yaşadıkları diaspora bölgelerinden bridir. türkiye dışında ürdün, suriye, israil ve daha başka birçok yerde çerkes diasporası dağınık olarak yaşamaktadır.
çerkesler türk değildir; türkler de çerkes değildir haliyle. türkler ve çerkesler'in tarihi ve coğrafi olarak da zaten ilintileri, bağıntıları yoktur. çerkesler'in sürgünle türkiye topraklarına gönderilmiş olmaları ve burda kendilerine bir gelecek kurmuş bulunmaları, sonradan ortak yaşamı ve benzeşmeyi mümkün kılmış olabilir tabi, o da ayrı hikaye. ben tarihi kökenden bahsediyorum.
not: "çerke
s", "çerke
z"e evrilmiş görmeyeli? olsun. biz okurken "s" yaparız onu.